میهن داکیومنت                میهن داکیومنت                      میهن داکیومنت              میهن داکیومنت

مرکز دانلود پایان نامه ، پروژه ، روش تحقیق ، مقاله 


میهن داک - میهن داکیومنت

گزارش كارآموزي پرورش ماهي قزل آلا و اصول تغذيه و غذادهي در پرورش ماهي قزل آلا


کد محصول : 1000958 نوع فایل : word تعداد صفحات : 57 صفحه قیمت محصول : 7000 تومان تعداد بازدید 376

فهرست مطالب و صفحات نخست


پرورش ماهي قزل آلا و اصول تغذيه و غذادهي در پرورش ماهي قزل آلا

فهرست
عنوان                                         صفحه
1-    مقدمه
2-    كليات
3-    پرورش ماهي قزل آلا
4-    روش هاي پرورش ماهي قزل آلا
5-    عوامل مؤثر در رشد ماهي قزل آلا
1-3- عوامل محيطي مؤثر در رشد ماهي قزل آلا
2-3- عوامل تغذيه اي مؤثر در رشد ماهي قزل‌آلا
3-3- عوامل داخلي مؤثر در رشد ماهي قزل آلا
5-روش تخمين تودة زندة ماهي در استخر
6-    تعيين شاخص رشد (ضريب رشد)
7-    ميزان رشد مناسب ماهي قزل آلا در هر مرحله از پرورش
8-    تعداد دفعات غذادهي و زمان غذادهي
9-    تعيين ضريب تبديل غذايي
10-    روش محاسبه مقدار غذاي مورد نياز ماهي در مراحل مختلف پرورش
11-    تجزيه غذا براي بچه ماهي ، پيش پرواري و پرواري قزل آلا
1-10- غذا آغازي
2-10- غذا رشد
3-10- غذا پرواري
12-    تناسب بين اندازه غذا و اندازه (سايز) ماهي
1-11-غذاي خشك
2-11- غذاي تر
3-11- غذاي مرطوب
13-    استفاده از غذاي تر و مرطوب در كنار غذاي كنسانتره
14-    نكات ضروري و قابل توجه در رابطه با غذادهي و تغذيه قزل آلا
منابع
 
مقدمه :
با توجه به جمعيت جهان كه بطور دائم در حال افزايش مي‌باشد و رشد آن در هيچ زماني متوقف نمي‌شود بدون شك صنايع غذايي فعلي جهان پاسخگوي نيازها نخواهد بود و انسان بايد به فكر منابع غذايي ويژه منابع پروتئيني جديد باشد .
يكي از راه هاي تأمين نياز روز افزون به پروتئين . توليد آبزيان ، از جمله آبزيان پروتئيني است براي مثال : در نواحي كه از شرايط محيطي و آب مناسب برخوردار است مي‌توان اقدام به پرورش ماهيان سردابي از جمله ماهي قزل آلا نمود . اين ماهي كه گوشت آن طعم بسيار مطلوبي دارد مي‌تواند به خوبي يكي از منابع پروتئين حيواني جمعيت كشور ما ( به خصوص در مناطق روستايي ) باشد .
با توجه به دوره به نسبت طولاني پرورش ماهي قزل الا كه در اكثرر مناطق كشور حدود 9 تا 10 ماه مي‌باشد بايد از طولاني بودن اين دوره بيشترين برسانيم . استفاده 1 براي ايجاد شرايط مناسب جهت رشد ماهي ببريم تا وزن آنها را به  ، بالاترين ، حدممكن ، برسانيم .
ماهي قزل آلا پرورشي براي رشد بيشتر و رسيدن به بالاترين . وزن در
انتهاي دوره پرورش ، نياز به شرايط و زمينه هاي مساعد كننده معيني دارد اين نكته را از ياد نبريم كه با توجه به اينكه منابع ، آبي مناسب براي پرورش ماهي قزل آلا محدود مي‌باشد ، بايد از منابع موجود بيشترين استفاده را ببريم يعني در هر خردعة پرورش قزل آلا بيشتر از ميزان ممكن ماهي را توليد كنيم تا بتوانيم به ستود اقتصادي مناسب دست يابيم . و آب وارد شده به خردعه نيز بيشترين استفاده و بهره گيري به عمل آيد .
 
كليات
استفاده بهينه از منابع آبي خرد در جهت توليد ماهي با عنايت به بخشهاي جمعيتي و محدوديت منابع آبي و خاكي كشور بر كسي پوشيده نسيت توليد پروتئين سفيد و ايجاد امكان بالقوه به شرايط بالفعل در زمينه تشكيلات و پرورش آبزيان با توجه به تازگي بحث در نقاط غير ساحلي كشور و عدم آشنايي مردم در اين زمينه توليدي و در عين حال سود آور از اهميت فوق العاده اي برخوردار است . لذا در اين راستا و با توجه به شرايط مساعد منطقه ( استان كردستان ) و وجود 554 حلقه چاه و 1146 دهني ، چشمه و قنات و رودخانه هاي مهم شهرستان همانند قزل اوزن ، تلوار ، قمچقاي ، اوزن دره .
اداره شيلات جهاد كشاورزي شهرستان بيچار فعاليت خود را در سال 1377 شروع و اقدام به شناسايي مناطق مستعد پرورش ماهي نمود و بعد از گذشت سه سال پرمبزهايي مهمي‌ همچون مجتمع پرورشي ماهي قزل آلا در روستاي قمچقاي با ظرفيت توليد 170 تن در سال دو فرعة پرورش ماهي گرم آبي در روستاي اصلوات آباد با ظرفيت توليد با ظرفيت توليد 8 تن در سال به بهره برداري رسيده است و اين مقدار توليد فقط 20% ظرفيت كل منطقه را شامل مي‌شود با توجه به مطالب فوق اميد آن است ظرفيت هاي خالي منطقه كه از جمله مهمترين آن سد خانگي روستاي گلبلاغ با مساحت 176 هكتار و ذخيرة 8 ميليون متر مكعب آب گام مهمي‌ در جهت بهره وري توليد و اشتغال زايي منظقه برداريم .
1- پرورش ماهي قزل آلا :
ماهي قزل آلا از خانواده آزاد ماهيان و جزو ماهيان سرد آبي مي‌باشد اين ماهي جهت رشد و نمو نياز به آب سرد و شفاف و مملو از اكسيژن دارد ماهي قزل آلا در زيستگاه طبيعي خود كه اغلب رودخانه هاي سرد و زلال چشمه ها ، قنوات ، نهرها و درياچه هاي آب شيرين مي‌باشد ( حشرات كرم ها حصرون ها و سخت پوستان و … ) مي‌باشد در استخرهاي حاضر در كشور ما گونه اي كه پرورش مي‌يابد قزل آلاي رنگين كمان است .
2- روش هاي پرورش ماهي قزل آلا :
1) پرورش ماهي قزل آلا به روش متراكم در استخرهاي بتني : در اين روش مي‌توان با استفاده از آب چشمه ها ، قنوات و رودخانه هايي كه گل آلودگي ندارند و دماي آب آنها 12 تا 20 درجه  سانتي گراد است اقدام به پرورش قزل آلا نمود . در اين روش به ازاي هر 7 متر در ثانيه آب ورودي به استخر مي‌توان يك تن ماهي درهر دوره پرورشي 5 تا 7 ماهه توليد نمود .
2) پرورش متراكم ماهي در قفس : در اين روش در درياچه ها ، آبگيرها ، و سد هاي ، داراي آب مناسب و دائمي‌ هستند با استقرار قفسهاي شناور  مي‌توان اقدام به پرورش ماهي نمود .
3- پرورش ماهي قزل آلا با استفاده از آب كشاورزي : اين روش كه به روش دو منظور مشهور است با احداث استخرهاي بتني در مقابل چاه هاي عميق و غير عميق ، چشمه هاي و نهرها و كنال هي كشاورزش و با شرفع فصل كشاورزش دمره پرورشي آغاز مي‌شود و نتيجيتاً از آب كشاورزي استفاده بهينه و مضاعف به عمل مي‌آيد .
4-پرورش ماهي قزل آلا در استخرهاي ذخيرة كشاورزي : ماهيدار كردن استخرهاي ذخيره و پرورش ماهي در اين استخرها همزمان با فصل كشاورزي انجام مي‌پذيرد .

2- نقش غذا در پرورش ماهي قزل آلا :
براي دست يابي به هدف توليد اقتصادي ماهي قزل آلا ، به كار بردن غذاي مناسب و حاوي اجزاي مورد نياز اين ماهي ، اهميت بسيار بالايي دارد . جيره غذايي كه براي ماهي قزل آلادر نظر مي‌گيريم (غذا آماده ؛ ساخت كارخانجات توليد غذا ) بايد از نظر نوع و مقدار تركيبات تشكيل دهندة آن يعني ؛ پروتئين ، چربي ، مواد قندي (كربوهيدرات) و مواد معدني (مينرالها) از ويژگيهاي متناسب با نيازهاي اين ماهي برخوردار باشد .
يكي از مهمترين اين تركيبات ، پروتئين ( نوع و مقدار ) غذاست كه از نظر قدرت مقاومت در برابر متلاشي شدن در آب و به هنگام پاشيدن آن به داخل آب استخر ، بايد به گونه اي باشد كه ماهي فرصت بلعيدن آن را داشته باشد و پيش از دريافت آن توسط ماهي ، متلاشي نشود .
با توجه به اينكه بعد از كيفيت و ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي آب ، غذا از مهمترين عوامل موفقيت در امر پرورش ماهي قزل آلاست ، مي‌توانيم به اهيمت و نقش غذا متناسب بودن آن از نظر نوع و مقدار در هر مرحله از رشد و پرورش پي ببريم زيرا در صورت استفاده از غذا يا جيره غذايي مناسب ، علاوه بر تأمين نياز بدني آنها ، باعث بهبود وضعيت عمومي‌ و سلامتي ماهيها ، كاهش تلفات در طول دوره پرورش ، سريعتر شدن رشد آنها ، توليد ماهي با متوسط وزني بالاتر و در نهايت ، دست يابي به مقدار كل توليد بالاتر در هر استخر يا در سطح كل مزرعه خواهد شد .
بر عكس ، چنانچه از غذاي حاوي تركيب غذايي نامناسب استفاده كنيم به نحوي كه نيازها تغذيه اي ماهي قزل آلا را تأمين نكند ، براي مثال حاوي مقدار كافي پروتئين و بويژه انواعي خاص از پروتئين ( كه بايد حاوي اسيدهاي آمينه معين مورد نياز اين ماهي در هر دوره از رشد باشند ) يا مقدار كافي از ويتامينهاي مورد نياز اين ماهي و يا غذا ، مطلوب و مورد علاقه ماهي نباشد يا فاسد باشد ، همه اينها در نهايت نتايج منفي و نامطلوب همچون عدم مصرف غذا توسط ماهيهاي پرورشي ، كاهش ميزان مقاومت ماهي در برابر بيماريها و عوامل ناخواسته محيطي از قبيل تغيير اسيديته   آب ، دماي آب و كاهش ميزان رشد ماهيها و در حالتهاي شديد ، وقوع تلفات در ماهيها و سرانجام ، كاهش ميزان توليد سالانة مزرعه و كاهش ميزان سودهي و درآمد سالانه مزرعه را به دنبال خواهد داشت .
3- عوامل موثر در رشد ماهي قزل الا :
-    عوامل محيطي : شامل شرايط نوري ، تراكم ماهيها ، دماي آب ، مقدار اكسيژن و مقدار گازكربنيك محلول در آب .
-    عوامل تغذيه اي : شامل كميت و كيفيت غذا .
-    عوامل داخلي : شامل اندازه ماهي ، بلوج جنسي ، خصوصيات ارثي ماهيها .

1-3- عوامل محيطي مؤثر در رشد ماهي قزل آلا :
1-1-3- تأثير شرايط نوري بر رشد : هر چه طول روز يا مدت تابش نور كوتاهتر باشد ، ميزان رشد ماهي قزل آلا محدودتر مي‌گردد و كاهش مي‌يابد . قزل آلاهاي جوان هنگامي‌ كه در طول روز يا در شب در معرض نور اضافي قرار داده شوند ، رشد آنها به ميزان 13 تا 17 درصد بيشتر از ماهيهايي خواهد بود كه در شرايط نوري طبيعي قرار دارند .
2-1-3- تأثير تراكم ماهيها بر رشد : چون در پرورش ماهي قزل آلا در استخرهاي بتوني ، تعداد به نسبت زيادي ماهي در حجم كوچكي از آب نگهداري و پرورش داده مي‌شوند و تراكم ماهيها بالا مي‌باشد ، برخورد و تماس بين آنها افزايش مي‌يابد و فشار رواني وارد شده به ماهيها را افزايش مي‌دهد كه براي جبران آن ، ميزان اكسيژن محلول در آب بايد بالا باشد كه براي دست يابي به اين شرايط ، ميزان جريان آب ورودي به استخرها يا سرعت تعويض آب ، بالا در نظر گرفته مي‌شود تا از تجمع مواد سمي‌نظير آمونياك   در اثر بالا بودن تعداد ماهيها در واحد حجم آب جلوگيري مي‌كند و همچنين غذادهي هم از جنبه مقدار غذا و زمان غذادهي به نحوي باشد كه رقابت ميان ماهيها در گرفتن غذا منجر به بي غذا ماندن تعدادي از آنها نشود .
3-1-3- تأثير آب بررشد: دماي آب تا حد زيادي به شرايط آب و هوايي منطقه احداث مزرعه پرورش قزل آلا بستگي دارد . همان طور كه مي‌دانيم ماهيها و از جمله قزل آلا ، براي به مصرف رساندن غذا در داخل بدن خود و همچنين انجام فعاليت طبيعي اندامها و بافتهاي بدن (كه سلول ها تشكيل دهنده ) نياز به اكسيژن دارند تا طبق رابطه كلي و ساده شده زير :
گاز كربنيك + انرژي   اكسيژن + غذا
انرژي مورد نياز بدن خود را براي انجام فعاليت هاي زيستي مختلف تأمين كنند . به بيان ديگر ، در صورت عدم وجود اكسيژن يا وجود اكسيژن به مقدار ناكافي در آب و نرسيدن اكسيژن كافي به بدن ماهي فعاليتهاي حياتي ماهيها و مهمترين آنها ، سوزاندن غذا و توليد انرژي مورد نياز بدن ماهي دچار مشكل و اختلال خواهد شد و ادامة حيات ماهي را غير ممكن و در موارد شديد ، منجر به مرگ ماهي خواهد شد .
از طرفي ، ماهي قزل آلا بر خلاف موجودات خشكي ، نمي‌تواند از اكسيژن هوا استفاده كند و اكسيژن بايد در آب موجود باشد كه براي وجود اكسيژن در آب ، اين گاز بايد از هوا وارد آب شود و با آن حل گردد و بصورت محلول در آب درآيد اگر چه در بيشتر موارد ، آبهاي مناطق مستعد جهت پرورش قزل آلا از ميزان كافي اكسيژن كه به حالت محلول در آب در آمدهاست برخوردار مي‌باشند (مقدار اكسيژن محلول آنها در حد كافي است ) اما جريان و حركت آب و وزش باد يا جريان هوا ، به حل شدن اكسيژن هوا در آب كمك مي‌كند تا مصرف اكسيژن محلول در آب توسط ماهيها و كاهش ميزان اكسيژن محلول آب را با حل كردن اكسيژن جديد در آب ، جبران كند .
يكي از موارد تعيين كننده در اين رابطه ، دماي  آب استخر پرورش قزل آلا مي‌باشد . در صورتي كه دماي آب در استخرهاي پرورش قزل آلا از حدود 20 درجه سانتي گراد بالاتر برود ، عمل حل شدن اكسيژن هوا در آب يا وارد شدن اكسيژن هوا به آب تا حد زيادي كاهش مي‌يابد (اين حالت ، اصطلاحاً «كاهش درجه اشباع گازهاي محلول» ناميده مي‌شود).
براي دست يابي به اين هدف كه مقدار اكسيژن محلول و موجود در آب در حد نياز ماهيهاي قزل آلاي پرورشي باشد و همچنين ساير فعاليتهايي كه براي ادامة حيات اين ماهي لازم هستند ، نظير تنفس ، هضم غذا ، سوختن غذا در بافتها و اندامهاي بدن (يا سلول ها) به نحو مطلوب صورت گيرد ، بهتر است كه دماي آب استخرهاي پرورش اين ماهي بين 12 تا 16 درجه سانتي گراد باشد .
مناسب ترين آب ، آبي است كه دماي آن در حدود 16 درجه سانتي گراد باشد .
همچنين لازم به توضيح است كه ماهي قزل آلا ، به دليل اينكه به طور طبيعي تمايل به زندگي در آبهاي سرد دارد و قادر به زندگي در اين نوع آب مي‌باشد ( كه به همين دليل جزء ماهيان سردابي به حساب مي‌آيد ) نمي‌توانند آبهايي را كه دماي آن بالاتر از 20 درجه سانتي گراد باشد تحمل مي‌كند . در چنين شرايطي ، تلفات استخرها شروع مي‌شود زيرا براي انجام فعاليتهاي حياتي و از همه مهمتر سوختن غذا در بدن و توليد انرژي ، دماي آب بايد در حد معيني باشد .
توضيح اينكه هر چه دماي آب پايين تر باشد ( آب استخر نبايد يخ زده باشد ) ميزان حل شدن اكسيژن هوا در آب ، افزايش مي‌يابد . در ضمن ، هر قدر ميزان اكسيژن محلول در آب ، در استخرهاي پرورش قزل آلا ، بالاتر باشد (البته نبايد از حد معيني فراتر رود زيرا حد بسيار بالاي اكسيژن نيز مشكلاتي را براي ماهي ايجاد مي‌كند ) اعمال حياتي بدن ماهي ، به نحو بهتر و مطلوب‌تر صورت مي‌گيرد كه مهمترين آنها سوزاندن غذا و توليد انرژي در بدن است . در اين حالت ، بهبود وضعيت سلامتي ، تغذيه و رشد بهتر ماهيها و سرانجام ، افزايش وزن و توليد مقدار بيشتر ماهي در مزرعه ، از ديگر نتايجي است كه به آنها دست خواهيم يافت .
4-1-3- تأثير مقدار اكسيژن محلول در آب بر رشد : درباره اهميت اين عامل محيطي بسيار مهم ، توضيحاتي در قسمت «تأثير دماي آب بر رشد» داده شده . ياد آوري اين نكته ضروري است كه به منظور ايجاد شرايط مناسب براي رشد مطلوب و كافي ماهي قزل آلا ، مقدار اكسيژن حل شده در آب يا مقدار اكسيژن محلول در آب بايد بالاتر از 6 ميلي گرم در ليتر (006/0 گرم اكسيژن در هر ليتر آب ) باشد و چنانچه مقدار ياد شده از 4 ميلي گرم در ليتر كمتر باشد ، باعث ايجاد اختلال در فعاليتهاي حياتي وقوع مرگ و مير و تلفات در آنها مي‌شود . علاوه بر تأثير دماي آب بر ميزان اكسيژن محلول آب ، كه پيش تر توضيح داده شد ، عوامل ديگري كه بر مقدار اكسيژن محلول در آب تأثير مي‌گذارند .
5-1-3- تاثير مقدار گاز كربنيك   محلول در آب بر رشد : همانطور كه در قسمت هاي پيشين توضيح داده شده ، اين گاز در نتيجه سوختن غذا با اكسيژن توليد مي‌شود . در صورتي كه مقدار اين گاز در آب از حد معيني بيشتر شود ، به علت تأثيراتي كه بر روي ماهي مي‌گذارد ، مي‌تواند منجر به مرگ آنها گردد .
در موارد زير مقدار دي اكسيد كربن آب استخرهاي پرورش قزل آلا به شدت افزايش مي‌يابد و مي‌تواند به حدي برسد كه براي اين ماهي خطرناك و كشنده باشد :
الف – هنگامي‌كه هوا ابري است يا در شب ها كه عمل توليد اكسيژن توسط موجودات زي شناوران گياهي موجود در آب متوقف مي‌شود و در عوض ، توليد گاز كربنيك در اثر فعاليتهاي تنفسي آنها افزايش مي‌يابد .
ب- زماني كه مقدار غذاي داده شده به ماهيهاي استخر بيشتر از حد مصرف آنها باشد و قسمت مصرف نشده غذا در كف استخر ته نشين شود و مقدار مواد آلي موجود در آب را افزايش دهد .
پ – هنگامي‌كه مقدار تعويض آب استخرها يا ميزان آب ورودي به استخر هاي پرورشي كم باشد با ارتفاع آب استخر پايين باشد و به اين طريق ، گاز كربنيك توليد شده توسط ماهيها و زي شناوران موجود در آب ، فرصت تجمع بيايند .
براي پايين آوردن يا كاهش دادن ميزان گاز كربنيك آب ، مي‌توان به يكي از روشهاي زير عمل كرد :
-    انجام عمل هوادهي يا اكسيژن دهي به آب
-    بالا بردن اسيديته   آب از طريق افزودن هيدروكسيد كلسيم (آهك) به آب استخر ها جلوگيري شود .
6-1-3-ساير عوامل محيطي مؤثر برر ميزان رشد ماهي قزل آلاي پرورشي : اين عوامل كه تنها به بيان نام آنها اكتفا مي كنيم عبارتند از :
ميزان سختي كل آب ، ميزان قليايت و ميزان اسيديته آب ، ميزان املاح محلول در آب (شوري آب) ، ميزان مواد معلق موجود در آب (كدورت آب) ، مقدار نيتريت ، نيترات ، سولفيد هيدروژن و آمونياك آب ، ميزان تقاضاي اكسيژن زيستي ، ميزان هدايت الكتريكي و مقدار فلزات سنگين موجود در آب .
2-3- عوامل تغذيه اي مؤثر در رشد ماهي قزل آلا :
به طور كلي غذايي كه به قزل آلاي پرورشي مي‌دهيم بايد اجزاي غذايي مورد نياز اين ماهي را داشته باشد ، اجزايي كه ماهي براي رشد و توليد انرژي و انجام فعاليتهاي حياتي به آنها نياز دارد . مهمترين اجزاي غذايي كه بايد در غذاي قزل آلاي پرورشي وجود داشته باشند پروتئين ها ، چربيها ، قندها ، ويتامينها و مواد معدني يا عناصر كمياب هستند .
1-2-3- پروتئين ها : يكي از اجزاي غذايي بسيار مهم است كه براي ساخت بافتهاي جديد بدون ماهي و رشد آن ضروري است . پروتئين ها از واحدهاي كوچكي به نام «اسيد آمينه» تشكيل شده اند . اسيدهاي آمينه به طور كلي شامل 20 نوع هستند و پروتئين هاي گوناگون به نسبتهاي متفاوتي از كنار هم قرار گرفتن آنها ساخته مي‌شوند. بعضي از پروتئين ها از نظر چند نوع از اين اسيدهاي آمينه ، غني يا در مواردي فاقد يك يا چند نوع از آنها هستند و براي تأمين نياز كامل ماهيها به پروتئين ها يا اسيدهاي آمينه ، بايد تركيبي از چند نوع پروتئين در جيره غذايي مورد استفاده قرار گيرد تا كمبودهاي احتمالي بعضي از اسيدهاي آمينه در يك نوع پروتئين ، توسط ساير پروتئين‌ها جبران شود . يكي از دلايل تركيب كردن چند نوع ماده غذايي گوناگون حاوي پروتئين براي تهيه جيره غذايي قزل آلا نيز به همين منظور است .
براي تأمين پروتئين مورد نياز قزل آلا ، از منابع جانوري ؛ نظير پودر ماهي و گياهي ؛ نظير پودر سيا اضافه مي‌شود . در مراحل مختلف رشد ، ميزان پروتئين مورد نياز كه بايد در جيره غذايي قزل آلا موجود باشد ، عبارت است از :
1-    در اوايل دوره پرورش ، 50 درصد از مقدار كل جيره (براي تهيه غذاي آغازي).
2-    در اواسط دوره پرورش ، 40 درصد از مقدار كل جيره (براي تهيه غذاي رشد).
3-    در اواخر دوره پرورش ، 35 درصد از مقدار كل جيره (براي تهية غذاي پاياني ).
مقادير توصيه شده فوق مقدار پيشنهادي و كمترين مقدار پروتئين است كه بايد در جيره غذايي موجود باشد ، زيرا افزون و بالابردن ميزان اين مقادير ، اگرچه ميزان رشد ماهي را افزايش ميدهد ، به علت گران بودن پروتئين نسبت به ساير اجزاي غذايي ، هزينه توليد هر كيلوگرم ماهي را بالا مي‌برد .
اجزاي غذايي كه براي تغذيه ماهي قزل آلا به كار مي‌روند ،‌ به طور عمده شامل پودر ماهي ، ضايعات كشتارگاهي دام و طيور ، ماهي كيلكا ، آرد سويا ، آرد ذرت ، كنجاله سويا و پودر خون است كه مولتي ويتاميني نيز براي رفع نقص پايين بودن ميزان احتمالي ويتامينها به آن افزوده مي‌شود .
 
2-2-3-چربيها : دومين جزء غذايي كه بايد در جيره غذايي ماهي قزل آلا موجود باشد و از نظر ميزان اهميت نيز بعد از پروتئين ها قرار مي‌گيرد ، «چربيها» هستند . نقش آنها در تأمين انرژي در بدن ، از طريق سوختن در سلولهاي ساخت بافتهاي بدن و نقش ديگر آن در ساخت بافتهاي كبد و رشد ماهي قزل آلا مي‌باشد .
كمترين ميزان نياز ماهي به چربي ، در مراحل گوناگون به اين شرح است :
1-در اوايل دوره پرورش ، 15 درصد از مقدار كل جيره (براي تهيه غذاي آغازي).
2-در اواسط دوره پرورش ، 12 درصدد از مقدار كل جيره (براي تهيه غذاي رشد).
3-در اواخر دوره پرورش ، 9 درصد از مقدار كل جيره (براي تيه غذاي پاياني) .
در صورتي كه بر مقدار چربي در هر مرحله از دوره پرورش بيفزاييم ، به علت اينكه در سلولهاي بدن به جاي پروتئين مي‌سوزد و توليد انرژي مي‌كند ، پروتئين موجود در جيره فقط براي ساخت بافتهاي جديد و رشد ماهي به مصرف مي‌رسد ( و در اين حالت پروتئين صرف توليد انرژي نمي‌شود ) و مي‌تواند ميزان رشد ماهي را افزايش دهد .
3-2-3-قندها : يكي ديگر از مواد غذايي ضروري براي حيات و رشد  ماهي است كه بايد در جيره غذايي قزل آلا وجودداشته باشد . هنگامي‌كه ماهي نتواند انرژي مورد نياز خود را از سوزاندن پروتئين ها و چربيها تأمين كند ، قندها يا كربوهيدراتها در سلولهاي بدن ماهي مي‌سوزند . در تغذيه طبيعي قزل آلا ، قندها نقشي دارند ، اما در عمل ، در تهيه جيره غذايي قزل آلا از مواد غذايي استفاده مي‌كنيم كه در ترتيب خود داراي قند هستند ؛ مانند غلات . دو منبع عمده قندي در جيره غذايي ماهي ، شامل نشاسته (موجود در سيب زميني و … ) و رشته هاي گياهي (ساقه گياهان و … ) مي‌باشند .
مشكلي كه در مورد وجود قندها يا كربوهيدراتها در جيره غذايي قزل آلا وجود دارد اين است كه ماهي در هضم آنها در دستگاه هاضمه (گوارشي) خود و جذب و وارد كردن آنها به خون خود محدوديت دارد و حتي در بهترين شرايط ، حداكثر 60 تا 65 درصد از كربوهيدرات (مثلاً‌ نشاسته) موجود در غذا را حضم و به بدن خود جذب مي‌كند و اگر مقدار قندها در جيره غذايي قزل آلا از يك حدي بيشتر باشد ، قسمت قابل توجهي از آن بودن آنكه هضم و به بدن ماهي جذب شود ، از دستگاه هاضمه ماهي عبور مي‌كندو از بدن به صورت مدفوع دفع مي‌شود . آسانتر و سريعتر مي‌كند ، بنابراين بالا بودن بيش از حد ميزان كربوهيدرات در جيره غذايي ، به پروتئين ها و چربيهاي موجود در غذا فرصت هضم توسط دستگاه گوارش و جذب شدن آنها به بدن ماهي را نمي‌دهد و در نتيجه ، از دسترس ماهي خارج شده و علامتهاي مربوط به كمبود پروتئين و چربي را كه شامل كاهش رشد و بيماريهاي ناشي از كمبود پروتئين هستند در بدن ماهي آشكار مي‌سازد .
از طرفي ، در صورتي كه ميزان قندها در جيره غذايي قزل آلا زياد باشد ، بعد از هضم و توليد گلوكز (در اثر هضم قندها ) كه جذب بدن ماهي مي‌شود و مشكلاتي از جمله زرد شدن كبد ماهي را به وجود مي‌آورد .
با همه اين توضيحات ، دليل استفاده از قندها يا مواد غذايي حاوي قندها در جيره غذايي قزل آلا عبارت است از :
1-    به عنوان يك منبع تأمين كننده انرژي ارزان قيمت ، كه به جاي پروتئين و چربي مورد استفاده قرار مي‌گيرد .
2-    موجب افزايش ميزان چسبندگي اجزاي غذايي به هم و ديرتر متلاشي شدن غذا ، بويژه غذاهاي پيش ساخته كارخانجات توليد غذا (پلت) ، مي‌شود .
3-    استفاده از قندها باعث مي‌شود كه پروتئين موجود در غذا ، به جاي آنكه صرف توليد انرژي شود ، براي ساخت بافتها و اندامهاي جديد يا رشد ماهي و در نهايت افزايش ميزان رشد ماهي صرف شود .
4-2-3- ويتامينها : نوعي مواد آلي كه وجود آنها به مقدار كم در جيره غذايي قزل آلا ضروري است تا رشد و سلامتي اين ماهي را تأمين كند و در بعضي از فعاليتهاي حياتي پيچيده سلولس نيز (به عنوان كوآنزيم) نقش دارند . ويتامينها شامل دو نوع محلول در آب و محلول در چربي هستند .
از ويتامينهاي محلول در آب ،   و   و از ويتامينهاي محلول در چربي ،‌ مي‌توان   و   را نام برد .
هر چند وجود هر يك از ويتامينها به مقدار كافي در جيره غذايي ضروري است ، ويتامينهاي محلول در چربي ، در صورتي كه مقدارشان در جيره غذايي بيش از حد نياز باشد مي‌تواند باعث ايجاد مسموميت در قزل آلاي پرورشي شود .
البته در هر مرحله از دوره پرورش ، ميزان ويتامين مورد نياز براي قزل آلا بسته به عواملي متغير است كه از مهمترين اين عوامل ، مي‌توان ميزان رشد ماهي ، دماي آب و تغييرات محيطي را نام برد . بايد به اين نكته توجه داشت كه بعضي از ويتامينها در برابر تابش نور ، حرارت محيط و ميزان رطوبت حساس هستند كه در صورت نگهداري غذاي قزل آلا در شرايط نا مطلوب ، ممكن است ويتامينهاي موجود در غذا از بين بروند .
5-2-3- مواد معدني (مينرالها) : از ديگر اجزاي غذايي مورد نياز قزل آلاست . نقش اين مواد در سوزاندن غذا ، افزايش سختي و استقامت استخوانها ، مداخله در تبادل آب اين ماهي و محيط اطراف و حضور در تركيب شيميايي مايعات مهم بدني مي‌باشند. هفت عنصر مهم معدني و مورد نياز قزل آلا عبارتند از :
كلسيم ، كلر ، پتاسيم . سديم ، فسفر ، منيزيم ، گوگرد .
و همچنين عناصر كمياب شامل آهن ، روي ، مس ، منگنز ، نيكل و غيره مي‌باشد .
ميزان نياز قزل آلا به مواد معدني به ترتيب عبارت است از : كلسيم 5/0 درصد جيره غذايي ، كلر 5/0 تا 1 درصد ، پتاسيم 3/0 تا 1 درصد ، فسفر 7/0 درصد ، سديم 3/0 تا 1 درصد ، منيزيم 05/0 درصد و گوگرد 5/0 تا 3 درصد .
در مورد عناصر كمياب بر اساس جداول غذايي موجود ، در حد نياز بايد در تركيب جيره غذايي موجود باشند تا علامتهاي ناشي از كمبود آنها در ماهي قزل آلا مشاهده نشود .
3-3-عوامل داخلي مؤثر در رشد ماهي قزل آلا :
همان طور كه قبلاً ذكر شد ، از اين قبيل عوامل مي‌توان به موارد زير اشاره كرد :
1-    اندازه ماهي : هر چه وزن قزل آلا يا اندازه آن بيشتر شود ، سرعت رشد آن به طور طبيعي كاهش مي‌يابد .
2-    بلوغ جنسي : با ورود قزل آلا به دوره بلوغ جنسي ، از سرعت رشد آن كاسته مي‌شود .
3-    خصوصيات ارثي ماهيها : بعضي از ماهيها بر اساس ويژگيهاي جنسي كه از ماهيهاي نر و ماده والد خود به ارث  برده اند ، داراي رشد سريعتر و گروه ديگري از آنها داراي رشد كندتر هستند .
 
4-    روش تخمين توده زنده ماهي در استخر :
همان طور كه ميدانيم بنا به دلايلي ، ما هميشه نياز داريم از مقدار وزن ماهي زنده موجود در هر استخر پرورش قزل آلا آگاه باشيم كه مهمترين اين دلايل عبارتند از :
1-    تعيين مقدار غذايي كه در هر استخر بايد ماهيها داده شود .
2- با آگاهي از مقدار وزن زنده ماهي موجود در استخر ، مي‌توانيم بتدريج در مواقع لزوم ، تراكم ماهيها را كاهش دهيم و مقداري از ماهيها به استخرهاي ديگر منتقل كنيم يا در صورت امكان ، مي‌توانيم مقداري از ماهيها را برداشت كنيم .
3- زير نظر داشتن تعداد ماهيها موجود در استخر در هر مرحله زماني ، ما را از وقوع تلفات يا سرقت احتمالي ماهيهای یک استخر آگاه مي‌سازد .
براي تعيين يا تخمين مقدار يا وزن ماهيان زنده موجود در يك استخر مي‌توانيم به يكي از روشهاي زير عمل كنيم :
شمارش تك تك ماهيهاي هر استخر و ضرب كردن تعداد ماهيها در ميانگين وزن آنها يا وزن كردن همه ماهيها موجود در يك استخر . اگر چه اين روش بسيار دقيق است ، اما در عمل به دلايلي نظير وارد شدن استرس به ماهيها ، امكان وقوع تلفات در ماهيها و نياز به نيروي انساني (كارگر) زياد وقت گير بودن ، انجام نمي‌شود .
در اين روش ، يك مشت غذا (پلت) در استخر پرورش قزل آلا مي‌ريزيم كه در اين زمان ماهيها در محل ريختن غذا جمع مي‌شوند ، با تور پرتابي (ساليك) ، آنها را صيد مي كنيم و ماهيها را در همان حالتي كه در داخل تور ساليك هستند ، به طور يكجا وزن مي‌كنيم و سپس تعدادشان را شمارش مي‌كنيم و به استخر باز مي‌گردانيم .
اين كار را در 3-4 نقطه از استخر انجام مي‌دهيم ، آن گاه :
وزن كل ماهيها را در چند بار نمونه گيري محاسبه و با تقسيم وزن كل بر تعداد كل ماهيهاي شمارش شده در چند نمونه گيري ، ميانگين وزن ماهيها استخر را محاسبه كنيم .
در اين روش نيز ماهيها را 18 تا 24 ساعت پس از غذادهي در يك سمت استخر جمع مي‌كنيم ، سپس ، از ماهيهاي درون جعبه برمي‌داريم و توزيع و شمارش مي‌كنيم و در بيرون از منطقه تجمع رها مي‌كنيم . آن گاه پس از برداشتن تعداد نمونه كافي و توزيع آنها ، بقيه ماهيهاي درون جعبه را با واژگون كردن به داخل آب رها مي‌كنيم و مجدداً با تور ساليك ، نمونه هاي جديد را از محل تجمع ماهيها صيد و به درون جعبه انتقال مي‌دهيم .
 
5-    تعيين شاخص رشد (ضريب رشد)
هدف از انجام عمليات پرورش قزل‌ آلا ، افزايش و بالابردن وزن اوليه بچه ماهيها و رساندن آنها به وزن قابل عرضه به بازار مي‌باشد و يكي از معيارهاي موفقيت در امر پرورش ، رشد مناسب و نسبتاً سريع ماهيها است .
وزن و طول ماهيها پرورشي ، نسبت به هم ، يك رابطه رياضي دارند :

در اين رابطه ، وزن ماهي بر حسب گرم و طول بر حسب سانتي متر است و هر چه مقدار ضريب چاقي بزرگتر باشد ، وزن نسبت به طول معين ماهي ، بالاتر خواهد بود كه مي‌توان نتيجه گرفت ماهي چاقتر و رشد آن بيشتر است .
بزگترين هدف رشد ، بالابردن ميزان پروتئين بدن است و تجمع چربي در بدن در اثر تغذيه بيش از حد و بويژه ذخيره شدن آن در دستگاه گوارش ماهيها ، بي ارزش مي‌باشد .
رشد در واحد زمان ، ضريب رشد (شاخص رشد) يا ميزان رشد ناميده مي‌شود .

در اين رابطه (فرمول) ، وزن اوليه  وزن ثانويه بر حسب گرم و زمان بر حسب روز است . مثلاً اگر تعدادي بچه كه وزن متوسط آنها 5/5 گرم باشد ، پس از 10 روز به وزن 11 گرم برسند ، ضريب رشد بدين صورت محاسبه مي‌شود :

در اينجا ، شاخص رشدد يا ضريب رشد 55/0 گرم در روز يا 550 ميلي گرم در روز مي‌باشد .
 
6-    ميزان رشد مناسب ماهي قزل آلا در هر مرحله از پرورش :
در هر مرحله اي از دوره پرورش ، در صورتي كه ماهيها در شرايط مطلوب قرار داشته باشند و نياز محيطي (دما و كيفيت آب ) و تغذيه اي (تأمين نياز هاي غذايي و مقدار كافي غذا) آن تأمين باشد ، بايد رشد معيني داشته باشند ، كه اين رشد هم از نظر طول و هم از نظر افزايش وزن ، مطرح مي‌باشد .
ميزان افزايش طول روزنامه ماهي قزل آلاي رنگين كمان كه رابطه مشخصي با درجه حرارت آب دارد ، در جدول يك آمده است .
ميزان افزايش وزن روزنامه ماهيها يا طول دوره پرورش براي رسيدن به يك وزن معين نيز با درجه حرارت آب استخر پرورش قزل آلا ارتباط دارد كه در جدول دو اين رابطه نمايش داده شده است .
مثال : بر اساس جدول 2 ، در آب با دماي 8 درجه سانتي گراد کشيدن وزن ماهي از 20 گرم به 50 گرن . نياز به 71 روز زمان دارد . براي محاسبة ميزان افزايش وزن روزانه اين ماهيها :
گرم   وزن اوليه – وزن ثانويه – افزليش وزن
ميلي گرم در روز 5/422 = (روز)   (ميلي گرم ) 30000 = (روز)   (گرم) 30
بنابراين ، در اين درجه حرارت آب ،‌ماهي 20 گرمي‌ روزانه 5/422 ميلي گرم افزايش وزن خواهد داشت .
 


منابع :


2- كرمي‌– محمد (مترجم) ، غذا در آبزي پروري ، معاونت تكثير و پرورش آبزيان . اداره كل آموزش و ترويح ، 1376


3-  گروه گرد آورندگان ، مباني تغذيه آبزيان ، گزارش عملي دوره آموزشي با مدرس خارجي ، 1376 .

4- گروه مؤلفين ، پرورش ماهيان سردابي تكميلي ، معاونت تكثير و پرورش آبزيان ، اداره كل آموزش و ترويج ، 1377 .

5- گروه مؤلفين ، پرورش ماهيان سردابي عمومي‌، معاونت تكثير و پرورش آبزيان ، اداره كل آموزش و ترويج ، 1377 .

6- نمايندگي شيلات استان يزد ، غذا و غذادهي ماهي قزل آلاي رنگين كمان (بروشور) ،‌اداره آموزش و ترويج و اداره بهداشت و تغذيه ، 1377 .

 

دانلود پایان نامه,خرید پایان نامه,فروش پایان نامه,پایان نامه,آرشیو پایان نامه,پایان نامه عمران,پایان نامه روانشناسی,

پایان نامه حقوق,پایان نامه اقتصاد,پایان نامه برق,پایان نامه معدن, پایان نامه کارشناسی ,پایان نامه صنایع,پایان نامه علوم سیاسی ، پایان نامه کاردانی

طراحی سایت : سایت سازان