میهن داکیومنت                میهن داکیومنت                      میهن داکیومنت              میهن داکیومنت

مرکز دانلود پایان نامه ، پروژه ، روش تحقیق ، مقاله 


میهن داک - میهن داکیومنت

گزارش کارآموزی نمايندگي مجاز تعميرات تلويزيون رنگي


کد محصول : 1000981 نوع فایل : word تعداد صفحات : 66 صفحه قیمت محصول : 7000 تومان تعداد بازدید 228

فهرست مطالب و صفحات نخست


 نمايندگي مجاز تعميرات تلويزيون رنگي

فهرست مطالب
عنوان                                        صفحه
بخش 1
تيونر                                        1
بخش 2
طبقه IF     آشكار ساز و AGC                            7
بخش 3
مدارات رنگي                                    15
بخش 4
مدارات تصوير (طبقه ويدئو)                            58
بخش 5
منبع تغذيه                                    62

بخش 1 : تيونر
همانطوريكه در نماي كلي گيرنده هاي رنگي بررسي گرديد امواج دريافت شده توسط آنتن به تيونر منتقل مي گردد.، تيونر تلويزيونهاي رنگي علاوه بر كارهاي معمولي يك تيونر كه از تلويزيون سياه و سفيد به خاطر داريم (انتخاب كانال ، حذف امواج مراخم ، تقويت موج فرستنده و …..)  در خروجي خود امواج فرستنده را تبديل به سه موج IF  به ترتيب زير مي كنند :
1) IF  صدا (فركانس 4/33 مگاهرتز)
2) IF    تصوير (فركانس 9/38 مگاهرتز)
3) IF رنگ (فركانس 43/34 مگاهرتز)
تيونر ها در دو نوع مكانيكي و الكترونيكي درست مي شوند ، در تلويزيونهاي رنگي جديد اكثراً تيونر به صورت الكترونيك طراحي مي شود . اين تيونرها مدارات دريافت هر سه محدوده VHF I , VHF  III,  UHF  را دارا هستند ، در جدول زير محدوده امواج تلويزيوني و تعداد كانالهاي آنها مشخص شده است :
محدوده فركانسي        تعداد  كانال     باند
          MHZ 68 تا 47     4 تا 2     VHF I
MHZ 230 تا 174    12 تا 5     VHF III
MHZ  676 تا 300    68 تا 21     UHF
در تيونرهاي مكانيكي جهت آنكه كانال و محدوده كار تيونر را تعويض نمائيم دسته سلكتوري وجود دارد كه اين كار را انجام مي دهد ، ولي در تيونرهاي الكترونيك جهت اين كار ، مداري در نظر گرفته شده است به نام مدار فرمان تيونر .
بنابراين مدار فرمان تيونر بايد بر روي تيونر هاي الكترونيك دو كنترل اعمال نمايد اولاً محدوده كار تيونر را مشخص كند كه آيا بر روي VHF III ,VHF I, UHF  باشد ثانياً معين كند در آن محدوده بر روي چه كانالي تصوير دريافت دارد .
عمل اول با قطع و وصل ولتاژ تغذيه هر قسمت انجام مي گيرد يعني زمانيكه          مي خواهيم تيونر بر روي محدوده VHF I  كار كند ، مدار فرمان ولتاژ تغذيه دو باند VHF III و UHF  را قطع كرده و فقط ولتاژ تغذيه به باند VHF I  مي دهد. اين باعث مي شود كه فقط باند VHF I  كار كرده و دو باند ديگر غير فعال باشند.
عمل دوم (تعويض كانال ) با كم و زياد كردن يك ولتاژ متغيير (معمولاً صفر تا 33 ولت ) توسط مدار فرمان تيونر و اعمال آن به ديود هاي واريكاپ تيونر انجام        مي گيرد.
ديودهاي واريكاپ چه عملي انجام مي دهند ؟
ديودهاي واريكاپ يكي از انواع ديودها هستند كه وقتي در باياس معكوس قرار گيرند ميتوان با كم وزياد كردن ولتاژ دو سرشان از آنها همانند يك خازن متغيير استفاه نمود . حال در تيونر هاي الكترونيك در هر باند تيونر ، تعدادي ديويد واريكاپ قرار گرفته كه مدار فرمان تيونر بسته به كانال انتخابي توسط مصرف كننده ولتاژ دو سر ديويدهاي واريكاپ تيونر در آن قسمت را تغيير داده و ظرفيت ديود واريكاپ را براي آن كانال تعيين مي كند ، در حقيقت از ديودهاي واريكاپ به عنوان قسمتي از مدارات هماهنگ داخل تيونر استفاده شده است .
بررسي تيونر تلويزيون رنگي شهاب 21 اينچ :
تيونر اين تلويزيون از نوع الكترونيك بوده و قدرت دريافت هر سه محدوده UHF , VHF I , VHF III  را دارا مي باشد ، كنترل اين تيونر بر عهده آي سي كنترل تلويزيون (ICS01) مي باشد .
طريقه تنظيم كانال توسط آي سي كنترل : براي آنكه مشخص شود بر روي چه محدوده ائي كار كند ، سه پايه BH , BU , BL  در بين پايه هاي تيونر وجود دارد . BU  تغذيه محدوده UHF  داخل تيونر ، BL  تغذيه محدوده مدار VHF I   و BH  تغذيه مدار محدوده VHF III تيونر است .

طرز كار به اين صورت است كه وقتي تلويزيون فرمان كار روي محدوده UHF  دريافت كرد ، آي سي كنترل (ICS01)  ولتاژ مثبت بيس Q101  را كم مي كند ، چون ترانزيستور به محدوده UHF  تيونر مي رود .
در همين حال آي سي كنترل ولتاژ بيس دو ترانزيستور Q102  و Q103 را زياد كرده ولتاژ قسمتهاي (VHF I)BL و (VHF III)BH قطع مي گردد ، كه مي توان با توجه به جدول زير اين فرمان آي سي كنترل را تست نمود :
BU
BH    BL    نام پين باند انتخابي
0v    0v    12v    VHF I
0v    12v    0v    VHFIII
12v    0v    0v    UHF
طريقه تنظيم كانال :
همانطوريكه قبلاً ذكر گرديد براي تعويض كانال بين صفر تا 30 ولت كه توسط تنظيم كننده ائي قابل تنظيم است به ديودهاي واريكاپ داخل تيونر اعمال شده و باعث انتخاب كانال مي گردد.
در اين تلويزيون ولتاژ 103 ولت پايه ترانس T801 در منبع تغذيه (STR) توسط مقاومت    R105كم شده توسط زينر 33 ولتي D102  در 33 ولت تثبيت شده به كلكتور ترانزيستور Q304    داده مي شود.
ولتاژ بيس اين ترازيستور تحت كنترل آي سي مي باشد (پايه 1 آي سي ) حال اي سي كنترل فرمان تعويض كانال ولتاژبيس اين ترانزيستور را از طريق پايه 1 خود كم و يا بلعكس زياد مي كند و باعث مي گردد بسته به كانال انتخاب شده توسط مصرف كننده ولتاژي بين 3/0 ولت (در پايين ترين كانال ) و 29 ولت (در بالاترين كانال ) در هر باند به پين VT  روي تيونر رسيده و از طريق اين پين به ديويدهاي واريكاپ داخل تيونر اعمال گشته ظرفيت آنها براي كانال انتخابي تنظيم گردد.
AGC    تيونر (AGC   Delay) :
از طبقه agc ولتاژ كنترل به تيونر اعمال گشته كه اين ولتاژ بستگي به قدرت سيگنال مركب دريافتي از تيونر دارد ، به اين معني كه وقتي سيگنال دريافتي خيلي قوي باشد بايد مقدار سييگنال عبوري از تيونر به طبقه IF  را كم كرد و وقتي سيگنال ضعيف است بايد كل اين سيگنال ضعيف ، بدون تضعيف تحويل طبقه IF  گردد.
در اين تلويزيون ولتاژ اين قسمت توسط پايه 13 آي سي IF  و آشكار ساز (IC101)  تأمين مي گردد كه در هنگام سيگنال ضعيف به حدود 3/7 ولت ودر هنگام دريافت سيگنال قوي به 4/2 ولت مي رسد.

سيستم AFT          :
ولتاژ تغذيه اسيلاتور تيونر توسط اين پين از طبقه IF  تنظيم مي شود .اگر در هنگام دريافت ايستگاههاي ضعيف فركانس اسيلاتور دقيق نباشد باعث بر هم خوردن مشخصات تصوير مي شود.
اين مدار در طبقه IF  باعث قفل شدن فركانس اسيلاتور تيونر در مقدار صحيح آن       مي شود (با اعمال ولتاژ مثبت يا منفي به اين پين ، توضيح كامل طرز كار AFT در طبقه IF  آمده است ).
در اين تلويزيونها در جلوي تلويزيون دكمه ائي به نام نيز وجود دارد ، طريقه تنظيم آن به اين صورت است كه در هنگام دريافت ايستگاه ضعيف ابتدا تيونر را روي آن ايستگاه تنظيم مي كنيم (در اين حالت تصوير ايستگاه متناوباً برفكي و خوب مي شود)  ، حال دكمه AFT  را فشار داده تا تيونر (اسيلاتور تيونر ) دقيقاً بر روي آن ايستگاه قفل شود.
طريقه كانال يابي اتومات :
در تلويزيونهاي مولتي سيستم (تلويزيونهاي رنگي جديد )يكي ديگر از كنترل هاي بخش فرمان بر روي تيونر كانال يابي اتوماتيك است ، (به بخش كنترل مراجعه شود) .


بخش 2
طبقه IF   آشكار ساز و AGC
در تلويزيونهاي رنگي معمولاً سه بخش فوق در يك مدار و يا يك آي سي طراحي  مي شوند و در داخل بدنه فلزي قرار مي گيرند (به علت شيلدن شدن در مقابل امواج مزاحم ) .
الف – بخش تقويت IF  :
اين قسمت معمولاً شامل چند فيلتر حهت حذف و تضغيف امواج مزاحم ، چند IF  جهت تشكيل باند گذر IF  و چند طبقه تقويت كننده مي باشد تا امواج خارج شده از تيونر را به مقدار كافي تقويت كرده تا قابل آشكارسازي باشد.
امواج مزاحم در طبقه IF  كدامند ؟
1-    امواج IF  كانالهاي مجاور :
تيونر علاوه بر ايجاد IF صوت و تصوير كانال مورد نظر ، موج IF  كانالهاي مجاور را نيز توليد كرده كه اين امواج بدليل آنكه امواجي نا خواسته هستند بايد كاملاً حذف شوند (فركانسهاي 9/31 و 4/ 40 مگاهرتز).
2-    موج IF  صداي خود كانال :
اين موج نيز بايد توسط طبقه تقويت IF به مقدار كم تضعيف شود ، به علتي كه اگر IF صدا در خروجي آشكار ساز تصوير خيلي قوي باشد قابل حذف توسط مدارات فيلتر نخواهد بود و اين موج از طبقات تصويري عبور كرده بر روي تصوير به صورت نويز (پرده توري روي تصوير ) ظاهر خواهد شد بنابر اين در اين طبقه فركانس IF خود كانال (4/33 مگا هرتز) به مقدار كم ضعيف مي شود .با توجه به موارد فوق از فيلترهاي بالا پهناي باندي با مشخصات زير به وجود مي آيد :
همانطوريكه ديده مي شود در شكل فوق فركانسهاي IF  كانالهاي مجاور (9/31و 4/40 مگاهرتز) داراي دامنه صفر (كاملاًحذف شده ) ، IF  صداي خود كانال (4/33مگاهرتز ) داراي دامنه 10%(مقدار تضعيف شده ) وليIF  رنگ و تصوير (47/34 و 9/38 مگاهرتز ) داراي دامنه حداكثر هستند.(دامنه 50 %)
پهناي باند فركانسي ايجاد شده فوق به طور كامل و بدون هيچ كم و كسري بايد تحويل تقويت كننده ها داده شود ، به اين منظور بعد از فيلترهاي حذف وتضعيف ، چند ترانس IF  قرار مي گيرد كه هر كدام بر روي يكي از فركانسهاي فوق تنظيم شده است تا بتواند پهناي باند فوق را به طريقه صحيح تحويل طبقه تقويت دهد.
حال اهميت اين نكته مشخص مي شود كه بدون داشتن دستگاههاي لازم هيچگاه اقدام به بر هم زدن تنظيم اين ترانسهاي IF  نمي كنيم به علت آنكه از تنظيم خارج شدن ترانس هاي IF  و سيم پيچ هاي اين طبقه اثر بسيار نا مطلوبي بر روي اطلاعات ارسالي از فرستنده دارد .
ب- بخش آشكار ساز تصوير : اين قسمت نيز اكثراً در داخل آي سي در نظر گرفته مي شود چند كار به شرح زير انجام مي دهيد :
1- از IF   تصوير (9/38 مگاهرتز) سيگنال تصوير را به وجود مي آورد.
2-از مخلوط كردن IF  تصوير و صدا و بدست آوردن موج تفاضل ، IF  دوم صدا را بوجود مي آورد :        
                                                    مگاهرتز     5/5=4/33-9/38  
3-    از مخلوط كردن IF  تصوير و IF  رنگ و بدست آوردن موج تفاضل آن دو ، IF  دوم رنگ را به وجود مي آورد:
                                                    مگاهرتز 43/4= 47/34-9/38
ج – بخش AGC  :
اين قسمت مقدار تقويت ، تقويت كننده هاي IF  (agc   IF) و تقويت كننده تيونر (RF   AGC) را بسته به سيگنال دريافت شده توسط آنتن تنظيم مي كند ، به طوريكه اگر سيگنال در يافتي توسط آنتن ضعيف باشد اين بخش با اعمال ولتاژ مثبت به طبقه IF  مقدار تقويت اين طبقه را بالا مي برد و اگرسيگنال قوي باشد بلعكس.
AFT  (اتوماتيك فركانس كنترل ):
زمانيكه ايستگاههاي ضعيف توسط گيرنده دريافت مي شود امكان تعير فركانس اسيلاتور تيونر بسيار زياد است (به دليل ضعيف بودن اطلاعات دريافتي) ، به اين منظور خصوصاً در گيرنده هاي رنگي مداري در اين قسمت قرار مي گيرد كه باعث تصحيح فركانس اسيلاتور تيونر مي شود ، طرز كار كلي اين مدار به صورت زير است : سيگنال IF  تصوير تقويت شده از طبقه IF  تصوير به مدار آشكار ساز AFT  داده مي شود اين مدار سيگنال IF  را طوري آشكار مي كند كه از آن يك ولتاژ DC تهيه نمايد . به صورتي كه اگر مقدار فركانس IF  تصوير دقيقاً 9/38 مگاهرتز باشد ولتاژ DC  تهيه شده توسط اين مدار صفر و اگر مقدار فركانس IF  تصوير از 9/38 مگاهرتز بيشتر باشد ولتاژ تهيه شده توسط اين مدار منفي و بر عكس اگر كمتر از 9/38 مگاهرتز باشد ولتاژ تهيه شده مثبت خواهد بود.
حال اين ولتاژ DC  به تغذيه اسيلاتور تيونر (پين AFT  روي تيونر ) اضافه شده ، تغذيه اسيلاتور را بسته به صحيح يا نا صحيح بودن فركانس IF   تصوير آنقدر تنظيم مي كند تا مقدار IF  تصوير در مقدار استاندارد آن (9/38 مگا) قفل شود . عمل AFT  در هنگام دريافت ايستگاههاي ضعيف و همچنين در مورد تلويزيونهايي كه داراي كنترل از راه دور هستند بسيار مفيد و باعث ثابت ماندن مشخصات تصوير خواهد شد.
نماي كلي طبقات IF  ، آشكار ساز و AGC   :


بررسي طبقه تقويت IF  ، آشكار ساز و AGC  تلويزيون رنگي شهاب 21 اينچ :
هر سه قسمت فوق در داخل آي سي 101 واقع شده اند ، موج IF  به بوجود آمده توسط تيونر از پين IF   آن خارج شده توسط ترانزيستور Q161  تقويت گشته به فيلتر Z101  داده مي شود اين فيلتر و سيم پيچ T101  باند گذر سيگنال ويدئو را تنظيم        مي كنند (يعني فركانس حامل تصوير خود كانال 9/38 مگاهرتز را به طور كامل فركانس حامل صداي خود كانال 4/33 مگاهرتز را به مقدار كم تضعيف و فركانس هاي حامل كانالهاي مجاور 9/31 و 4/40 مگاهرتز را به طور كامل حذف مي كنند .).
IF ويدئو بعد از عبور از Z101 به پايه هاي 9 و 10 آي سي 101 وارد شده توسط سه تقويت كننده در داخل آي سي تقويت شده به آشكار ساز داده مي شود كه ترانس T171 سيم پيچ (مدار هماهنگ ) آشكار ساز مي باشد ، سيگنال ويدئوي آشكار شده از پايه 22 بعد از تقويت خارج شده بعد از آنكه IF  دوم صوت آن (فركانس5/5 مگاهرتز ) توسط فيلتر هاي L201   و L202 حذف شد (فيلتر حذف 5/5 مگا) سيگنال ويدئوي خالص (اطلاعات رنگ + روشنائي + سينك + محو) به پايه 39 آي سي 501 مي رسد .


بخش AGC  :
سيگنال ويدئوي آشكار شده در پايه 22 از داخل آي سي به آشكار ساز AGC داده  مي شود AGC بسته به قوي يا ضعيف بودن سيگنال ولتاژي را تهيه كرده و به تقويت كننده IF  داخل آي سي داده مقدار تقويت آنرا تنظيم مي كند همچنين اين ولتاژ به مدار RF AGC (AGC تيونر ) داخل خود آي سي نيز رسيده و باعث مي شود ولتاژي بين 4/2 (در هنگاميكه سيگنال قوي است ) تا 3/7 ولت (هنگاميكه سيگنال ضعيف است ) از پايه 13 آي سي 101 خارج شده به پين AGC روي تيونر رسيده و مقدار تقويت ترانزسيتور تقويت RF داخل تيونر را بسته به قوي يا ضعيف بودن سيگنال تنظيم كند.
تشخيص سالمي طبقه IF  :
كابل خروجي تيونر به طبقه IF  را جدا كرده با يك سيم آنتن به ورودي آن سيم مغزي ضربه مي زنيم اگر نويز در صدا و تصوير ظاهر شد طبقه IF  سالم است.
ويا آنكه مي توان به يك سيم آنتن به پين IF  تيونر در حاليكه تلويزيون روشن است ضربه زد اگر در صدا و تصوير اثر كرد طبقه IF سالم است (در صورتي كه تيونر الكترونيك و سوكتي باشد ).

تشخيص سالمي AGC  :
آنتن وصل شود به طوريكه تصوير فرستنده كامل دريافت شود در اين حالت روي پين agc تيونر بايد حدود 2 ولت و با قطع آنتن بايد 5/7 ولت ظاهر گردد.
تشخيص سالمي AFT  :
در حالت دريافت سيگنال واضح توسط تلويزيون اگر در پين AFT  تيونر حدود 5/6 ولت ديده شد AFT  سالم است .
تنظيمات طبقه IF  :
در اين طبقه فقط تنظيم AGC  تيونر (AGC  DELAY) داريم به طوريكه وقتي آنتن وصل بود و تصوير واضح را دريافت كرديم با تنظيمVR151 (در پايه 12 آي سي 101) ولتاژ پين AGC روي تيونر را در 5/2 ولت و زمانيكه آنتن قطع است اين ولتاژ را در 5/7 ولت تنظيم مي كنيم.
تعميرات طبقه IF   :
همانطوريكه در بررسي اين طبقات مشاهده گرديد به دليل آنكه اين بخشها سر راه عبور و تقويت اطلاعات صدا و تصوير فرستنده قرار دارند هرگونه ايرادي در كار يكي از مدارات فوق هم صدا و هم تصوير گيرنده را با هم معيوب مي كند بنابراين در صورت عدم وجود صدا و تصوير (در صورتيكه راستر وجود داشته باشد) :
1-    با يك سيم آنتن به پين IF  روي تيونر ضربه زده شود كه در اينصورت يكي از دو حالت زير مشاهده مي شود :
 الف – اگر انجام اين كار در صدا و راستر اثري نداشت :
 عيب در طبقه IF  Q161,IC101)و قطعات اين مسير ) مي باشد جهت تشخيص محل دقيق عيب ولتاژ پايه هاي آي سي 101 گرفته شود ، اگر مطابق نقشه نبود به احتمال زياد خود آي سي خراب است و به احتمال ضعيفتر قطعات جانبي آي سي . در صورتيكه ولتاژ پايه هاي آي سي طبق نقشه بودمي بايد Z161 , Q161  و قطعات اطراف آنها را بررسي كرد.
ب – در صورتيكه سيگنال دادن به ورودي طبقه IF  در صدا و راستر اثر كرد: مشخص مي شود كه طبقه IF  سالم است ابتدا از سالمي طبقه AGC  مطمئن        مي شويم (در صورت غير نرمال بودن ولتاژAGC روي تيونر بايد مسير AGC  تا IC101  يا خود آي سي را بررسي نمود)،سپس توجه مي كنيم كه ولتاژ تغذيه به تيونر برسد (12 ولت) اگر ولتاژ درست نبود مي بايست رگولاتور 12 ولت (Q101) را در منبع تغذيه بررسي كرد ، اگر ولتاژ تغذيه تيونر نيز درست بود عيب در تيونر است (تيونر تعويض گردد) .


بخش 3
مدارات رنگي
همانطوريكه در اصول تلويزيون رنگي گفته شد اطلاعاتي كه فرستنده هاي رنگي به عنوان رنگ ارسال مي كنند دو سيگنال R – Y   ، B- Y مي باشد حال گيرنده هاي رنگي براي نمايش رنگ و  تصاوير ،  ابتدا  بايد  اين  اطلاعات
    B –Y )     و    R- Y ) را از سيگنال مركب فرستنده جدا و آشكار كرده و سپس از روي آنها سيگنالهاي اوليه رنگ (R,G ,B) را تهيه نمايند و اين سيگنالها را به كاتد هاي مربوطه داده تا رنگ تصاوير پخش گردد . بنابراين مدارات رنگ تلويزيون هاي رنگي را مي توان به دو دسته تقسيم نمود :
الف – مداراتي كه از روي سيگنال مركب فرستنده اطلاعات رنگ آنرا (R-Y وB –Y ) جدا مي كنند ، به اين مدارات ، ديكدورهاي رنگ گوئيم :




ب : مداراتي كه از روي اطلاعات رنگ ارسالي از فرستنده (B-Y , R-Y ) و Y  سيگنالهاي اوليه رنگ (قرمز ، سبز ، آبي) را تهيه مي كنند به اين مدارات مدار RGB گوئيم :




در اين قسمت مدارات فرستنده ، مدارات ديكدر را براي سه سيستمSECAM,PalNTSC و مدارات RGB را بررسي مي كنيم .
سيستم سكام :
همانطوريكه در كليات تلويزيون رنگي ذكر گرديد در اين سيستم براي هر خط افقي فقط يكي از سيگنالهاي تفاضلي و Y  از فرستنده ارسال مي گردد.
الف – فرستنده سكام :



وسط دوربين تصوير مقابل آن تبديل به درصدهاي مشخصي از R  و G  و B  شده و از اين سه سيگنال همانطوريكه در فصل قبل بررسي شد سه سيگنال Y و B-Y ,R-Y   بدست مي آيد.
(اطلاعات سياه و سفيد تصوير ) قبل از آنكه مدوله گردد.از يك تأخير دهنده عبور مي كند چرا كه در ديدن يك تصوير رنگي اطلاعات روشنائي آن تصوير (Y) از اطلاعات رنگ خيلي مهمتر است (به دليل ساختمان مخصوص چشم انسان ) ، بنابراين فرستنده هاي رنگي نيز براي y  پهناي باند بيشتري را نسبت به اطلاعات رنگ در نظر مي گيرند. (پهناي باند لوميناس 5/5 مگاهرتز و پهناي باند كروميناس 1 مگاهرتز) .
به دليل همين پهناي باند بيشتر y  نسبت به كروميناس سرعت عبور آن از مدارات نيز بيشتر بوده باعث مي شود كه اطلاعات روشنائي صحنه ها با رنگ آنها همزماني نداشته باشند به همين دليل در فرستنده اطلاعات y  را قبل از ارسال مقداري تأخير مي دهند(120 نانو ثانيه) .
كليد سكام :
ذكر شد كه در سيستم سكام از دو سيگنال R-Y  و B-Y كه توسط دوربين بوجود آمده ، در هر خط افقي فقط به يكي از آنها احتياج داريم بنابراين ، دو سيگنال فوق به كليدي به نام كليد سكام داده مي شود . اين كليد دو ورودي در اين قسمت دارد و يك خروجي كه باعث مي شود در هر خط افقي يكي از اين سيگنالها به خروجي وصل شده و به مدولاتور وارد گردد.
پالس فرمان اين كليد از طبقه افقي گرفته مي شود در حقيقت اين پالس فركانسي است برابر نصف طبقه افقي كه حالت كليد سكام را عوض مي كند.
اسيلاتور موج حامل : مي دانيم براي ارسال هر گونه موج اطلاعي احتياج به موجي حامل نيز است ، در سيستم سكام R- Y  را بر روي فركانس 406/4 مگاهرتز و B-Y   را بر روي فركانس 25/4 مگاهرتز مدوله FM مي كنند .اين اسيلاتورها نيز به ورودي ديگر كليد سكام وصل هستند كه با توجه به حالت كليد در خروجي مي تواند فقط يكي از اين دو وجود داشته باشد و R-Y  يا B-Y  در مدولاتور بر روي موج حامل خود سوار شوند.
فيلتر آنتي بل :
براي اينكه سيگنالهاي تفاضلي رنگ در گيرنده هاي سياه و سفيد توليد پارازيت نكنند ، در فرستنده هاي رنگي موج مدوله شده كرومينانس را از فيلتري به نام فيلتر آنتي بل عبور داده تا دامنه رنگ به اندازه كافي تضعيف شده و ايجاد پارازيت در گيرنده هاي سياه و سفيد ننمايد .


پالس برست چيست ؟
در سيستم سكام به علت آنكه براي هر خط تصوير سيگنال تفاضلي جداگانه ائي ارسال مي شود و هر سيگنال تفاضلي وقتي به گيرنده برسد توسط آشكار ساز جداگانه ائي آشكار مي شود ، براي آنكه تضمين شود هر سيگنال تفاضلي رنگ در گيرنده به آشكار ساز خود وارد گردد ، از فرستنده پالسي به نام پالس برست (سيگنال همزماني رنگ ) ارسال مي شود ، محل قرار گرفتن اين پالس در شانه عقبي پالس سينك در سيگنال مركب مي باشد.
پالس برست در سيستم سكام تشكيل شده است از چند سيكل از فركانس هاي حامل رنگي كه براي خط مورد نظر ارسال مي شود ، يعني اگر قرار باشد براي خط اول سيگنال تفاضلي قرمز ارسال شود در شانه عقبي پالس سينك چند سيكل از موج حامل رنگ قرمز (فركانس 406/4 مگاهرتز ) را قرار مي دهند و يا اگر براي خط دوم B-Y    ار سال شود قبل از آن در شانه عقبي پالس سينك چند سيكل از موج حامل B- Y  (فركانس 25/4 مگاهرتز) قرار مي گيرد .
كه اين پالسها قبل از رنگ خط مورد نظر در گيرنده به كليدي به نام كليد سكام گيرنده رسيده باعث مي شوند حالت آن با توجه به اين موج حامل به خروجي (آشكار ساز ) مناسب آن وصل گردد .
به اين ترتيب در فرستنده رنگي از جمع شدن سيگنالهاي لومينانس (y) ، كرومينانس (B –Y , R-Y ) و برست تشكيل مي شود:






گيرنده (ديكدور) سكام :
مي دانيم فرستنده هاي رنگي سكام براي هر خط تصوير يكي از سيگنالهاي رنگي (B-Y    يا R- Y) را ارسال مي كنند علاوه بر آن ، براي همزماني رنگ بين فرستنده و گيرنده ، پالسي به نام پالس همزماني رنگ (پالس برست ) نيز از فزستنده سكام ارسال ميگردد كه باعث مي شوند هر سيگنال تفاضلي به آشكار ساز مربوط به خود اعمال شود.
سيگنال R-Y  در فرستنده بر روي فركانس 406/4 مگا و B-Y  بر روي فركانس 25/4 مگا مدوله FM شده در قسمت رفت افقي قرار گرفته ارسال مي گردند .
برست هر خط نيز بسته به آنكه در خط مورد نظر چه رنگي قرار گرفته ، در شانه عقبي پالس سينك (قبل از خط مورد نظر ) چند سيكل از موج حامل آن خط قرار گرفته كه بعد از آشكار سازي در گيرنده باعث همزماني آشكارسازهاي فرستنده با گيرنده مي شود .
بنابراين براي نمايش رنگ در سيستم سكام بايد دو كار انجام گيرد :
1-    سيگنالهاي تفاضلي رنگ جدا و آشكار شوند .
2-    برست رنگ نيز جدا و شناسائي گردد.
1-    طريقه جدا سازي و آشكار سازي فركانس هاي حامل رنگ :
در تشريح فرستنده هاي سكام گفته شده كه رنگ خطوط در فرستنده به صورت R- Y   و B- Y  در آمده و در هر خط افقي در اين سيستم فقط يكي از آنها ارسال        مي شود همچنين ذكر گرديد براي آنكه اين فركانسها در تلويزيون سياه و سفيد ايجاد پارازيت نكند در فرستنده قبل از ارسال اطلاعات رنگ ، دامنه آنها را توسط فيلتري تضعيف مي كنند .
حال درگيرنده رنگي چون در مدارات رنگ فقط احتياج به امواج رنگ داريم ، ابتدا سيگنال مركب آشكار شده از فيلتر حذف صدا و سپس از فيلتري ديگر به نام فيلتر بل عبور مي كند .
فيلتر بل باعث تأكيد موج حامل رنگ شده (در حقيقت اثر تضعيف رنگ را كه در فرستنده ايجاد شده از بين مي برد) در خروجي اين دو فيلتر ، سيگنالهاي R –Y  و B-Y  بدست مي آيد كه بر روي امواج حامل خود (406/4 و 25/4 مگا ) مدوله FM  شده اند:



سپس امواج بدست آمده از دو فيلتر فوق توسط تعدادي تقويت كننده تقويت شده به مداراتي به نام محدوده كننده داده مي شود تا از نظر دامنه محدود شوند (در حقيقت اين مدارات امواج مزاحمي كه بر دامنه اطلاعات رنگ اثر كرده اند را حذف مي كنند)


حال اين اطلاعات به قطعه اي به نام خط تأخير داده مي شود.
خط تأخير (Dilay   Lin)چيست و براي چه منظوري استفاده مي شود ؟
همانطوريكه در كليات تلويزيون هاي رنگي گفته شد براي تشكيل تصوير رنگي حداقل در هر خط افقي نياز به سيگنال y  ,    B –Y    ,   R- Y  داريم تا با جمع هر يك از آنها با هم ، سه رنگ اصلي تصوير را بدست آوريم :
                 (R Y)+Y=R                                                                                                    
                    (B –Y )+Y=B
(G -Y)+Y=G                     
ولي در سيستم سكام براي هر خط افقي فقط يكي از سيگنالهاي تفاضلي و y   را بيشتر نداريم ، به همين دليل در مسير سيگنالهاي تفاضلي بدست آمده قطعه ائي به نام خط تأخير از جنس كوارتز قرار مي گيرد :



طبق شكل از مدار محدود كننده دو خروجي بيرون مي آيد ، كه اطلاعات هر دو خروجي مثل هم است (در خط اول هر دوR –Y     و در خط دوم  هر  دوB- Y     و در خط سوم …)، حال خط تأخير در مسير يكي از اين خروجيها قرار مي گيرد و باعث مي شود كه اطلاعات آن خروجي به مدت زمان يك خط افقي (64 ميكرو ثانيه) تأخير داده شود ، يعني اطلاعات خط اول (R –Y ) را به مدت 64 ميكرو ثانيه در خود نگه مي دارد تا اطلاعات خط دوم (B -Y)برسد .درست در اين زمان اطلاعات خط اول R – Y  (از مسير تأخيري) و اطلاعات خط دوم B – Y  (از مسير تأخير نيافته ) به قسمت بعد مي رسد .
اين باعث مي شود ، براي تمام خطوط كه از فرستنده فقط يك موج اطلاع (B- Y        يا   R -Y)ارسال شده ، هر دو موج اطلاع (  R –Y      و   B -Y) را براي هر خط افقي داشته باشيم .
كليد سكام گيرنده چيست و امواج   B –Y    و  R- Y چگونه آشكار مي شوند ؟
سيگنالهاي رنگ به طور متناوب (طبق شكل زير ) در دو خروجي خط تأخيرظاهر    مي شوند ، يعني ما در هر خط هم R –Y و هم B –Y  را داريم كه هر كدام بايد به آشكار ساز خود داده شوند.
حال براي آنكه اين امواج را آشكار كنيم بايد در مسير اين امواج كليدي قرار دهيم تا هر موج را بسته به نوع آن به آشكار ساز خودش بدهد ، اين كليد را كليد سكام گوئيم.
طبق شكل زير كليد سكام دو ورودي دارد . كه به عنوان مثال ورودي 1 (in1) آن هم R – Y  و هم B –Y  دارد ، و دو خروجي ، كه در هر خروجي فقط سيگنال مشخصي وجود دارد ، يعني حروجي 1 (out1) فقط R – Y  و در خروجي 2 (out2) فقط B – Y  .
حال در خروجي 1 كليد سكام آشكار ساز R –Y  و در خروجي 2 آن آشكار ساز B – Y  قرار مي گيرد :

كليد سكام براي عوض شدن حالت خود احتياج به فرمان تعويض حالت دارد كه اين فرمان از مدار شناسائي برست صادر مي شود .
2-    طريقه جداسازي پالسهاي برست :
همانطوريكه از شكل زير مشخص است محل قرار گرفتن پالسهاي برست در شانه عقبي پالس سينك مي باشد و مي دانيم كه زمان شانه عقبي پالس سبك در قسمت برگشت افقي است .
بنابراين براي جداسازي برست از سيگنال مركب احتياج به پالسي از طبقه افقي داريم كه اين پالس زمان برگشت افقي را نشان دهد ، حال اگر به ورودي يك كليد الكترونيك سيگنال مركب فوق و به گيت آن پالس هاي برست افقي را بدهيم اين مدار مي تواند در خروجي خود فقط پالسهاي برست را ظاهر كند يعني :

برست جدا شده را چگونه شناسائي كنيم ؟
برست هاي جدا شده در حقيقت شامل فركانس هاي حامل  B –Y     و   R –Y  است ، حال براي تشخيص اين فركانس ها (شناسائي آنها) مي توانيم مدار هماهنگي (شامل سيم پيچ و خازن كه نوسان سازي مي كنند) را سر راه اين فركانس ها قرار دهيم و فركانس تشديد اين مدار هماهنگ را طوري انتخاب نمائيم كه به ازاء يكي از فركانسها بيشترين ولتاژ را توليد كند (فركانس تشديد يك مدار هماهنگ فركانسي است كه به ازاء آن خازن و سيم پيچ مي توانند بيشترين ولتاژ را توليد نمايند ) و فراكانسهاي فوق را به اين مدار بدهيم .
خروجي اين مدار هماهنگ ولتاژي خواهد كه مرتباً از يك خط به خط ديگر كم و زياد مي شود ، به عنوان مثال اگر فركانس تشديد مدار هماهنگ ، فركانس 25/4 مگاهرتز (حامل B – Y   ) انتخاب شود وقتي برست B – Y به اين مدار داده       مي شود خروجي مدار ولتاژي با دامنه زياد خواهد بود و زمانيكه برست R –Y  (فركانس 406/4 مگاهرتز ) به آن داده شود چون اين فركانس دقيقاً فركانس تشديد مدار هماهنگ نيست دامنه ولتاژ توليد شده توسط مدار هماهنگ نسبت به حالت قبل كم مي شود :

مدار قطع رنگ : در همين قسمت نيز مداري به نام قطع رنگ قرار گرفته كه اگر به هر دليلي پالسهاي برست بر شانه عقبي پالس سينك وجود نداشته باشد (به عنوان مثال اگر فرستنده سياه و سفيد باشد ، فرستنده سيستم سكام نباشد ، مدارات رنگ گيرنده خراب باشند و قادر به شناسائي برست نباشد ، دامنه اطلاعات رنگ خيلي ضعيف باشند و …) اين مدار فعال شده خروجيهاي رنگ را صفر مي كند و از ايجاد پارازيت رنگي بر روي تصوير جلوگيري مي كند .
مدار قطع رنگ در ديكدور هر سه سيستم سكام ، پال و NTSC وجود داشته و در هر سه سيستم عمل گفته شده را انجام مي دهد.
از برست آشكار شده توسط مدار فوق به عنوان فرمان جهت مداري ديگر به نام فليپ فلاپ استفاده مي شود .
فليپ فلاپ چيست ؟
يكي از انواع مدارات نوسان ساز مي باشد (مولتي ويبراتور بي استابل) كه توليد نوسان مربعي مي كند ، اين مدار دو ورودي دارد كه به يكي از وروديهاي آن برست آشكار شده (----------------) وارد مي گردد و با توجه به اين ورودي حالت پالس مربعي شكل مي گيرد (به عنوان مثال ولتاژ بيشتر پالس برست باعث تشكيل دامنه بالا رونده و ولتاژ كمتر پالس برست باعث تشكيل دامنه پايين رونده نوسان مربعي        مي شود) :

و به ورودي ديگر آن فركانس افقي وارد مي گردد ، و از روي اين ورودي فركانس پالس مربعي تعيين مي شود (فليپ فلاپ با توجه به اين ورودي فركانس پالس مربعي را نصف فركانس طبقه افقي مي سازد ) .

از خروجي فليپ فلاپ چه استفاده ائي مي شود ؟
پالس مربعي حاصل از مدار فوق جهت فرمان كليد سكام استفاده مي شود و باعث مي گردد هر سيگنال تفاضلي رنگ از طريق كليد سكام به آشكارساز خود وصل گردد (به مبحث سكام در همين بخش مراجعه شود) .

سيستم NTSC      :
الف – فرستنده   NTSC  :
در اين سيستم از فرستنده هر دو سيگنال تفاضلي     B –Yو   R –Y براي هر خط ارسال مي گردد، به اين صورت كه بعد از بدست آمدن اين دو سيگنال در دوربين NTSC   بايد آنها براي ارسال بر روي موجي حامل سوار كنند ، موج حامل رنگ در اين سيستم فركانس 58/3 مگاهرتز است (در اروپا از سيستم  NTSC  ديگري استفاده شده كه فركانس حامل آن 43/ 4 مگاهرتز بوده و به نام سيستم NTSC اروپايي شناخته مي شود ) .

ولي چون هر موج اطلاع (B –Y     ,     R -Y) مي خواهند روي يك موج حامل سوار شوند (58/3 مگاهرتز) ، جهت جلوگيري از تداخل بين آن دو ، فركانس حامل به دو شاخه تقسيم شده ، يكي مستقيماً به مدولاتور B –Y  داده مي شود و B –Y  روي آن مدوله دامنه (AM) شده ولي ديگريرا 90 درجه اختلاف فاز مي دهند و R –Y  را بر روي آن نيز مدوله دامنه مي كنند حال اين دو موج رنگ با اطلاعات ديگر (صدا ، تصوير ، سينك ، محو و روشنائي ) فرستنده NTSC  ارسال مي گردد.
در فرستنده هاي NTSC  براي آنكه رنگ ارسالي بر روي گيرنده هاي سياه و سفيد ايجاد پارازيت ننمايد ، قبل از ارسال امواج رنگ ، موج حامل آنرا حذف كرده فقط باندهاي كناري ارسال مي گردد (مدولاسيون كودراچر) ، به همين دليل از فرستنده NTSC  جهت پالس شناسي رنگ (برست) چند سيكل از همين موج حامل رنگ (58/3 مگا) در شانه عقبي پالس سينك به عنوان برست NTSC  قرار مي گيرد .

ب- گيرنده (ديكدور )  NTSC   :
بعد از آشكارسازي سيگنال مركب در آشكار ساز تصوير توسط فيلتري اطلاعات رنگ از سيگنال مركب جدا شده تقويت گشته و به آشكارسازهاي     B –Yو    R  -Y  داده مي شود ، منتها همانطوريكه گفته شد موج حامل سيگنالهاي تفاضلي رنگ (58/3 مگاهرتز) در فرستنده حذف شده است(به علت آنكه در گيرنده هاي سياه و سفيد توليد پارازيت نكند) ، حال بدون اين موج حامل ، گيرنده قادر به آشكار سازي    B –Yو  R- Y نخواهد بود .
براي اين منظور در ديكدورهاي NTSC احتياج به اسيلاتوري است كه فركانس 58/3 مگا هرتز را توليد نمايد ، بنابراين براي آشكارسازهايB –Y و     R-Y فركانس ساخته شده توسط اين اسيلاتور نيز وارد مي شود ، به آشكارسازB – Y    مستقيم ولي به آشكار ساز R – Y  با 90 درجه اختلاف فاز ، دو سيگنال  B –Yو  R – Y آشكار شده به ديگر مدارات رنگ داده مي شود .
براي همزماني اسيلاتور موج حامل و نيز ثابت بودن فركانس آن همانطوريكه گفته شد از فرستنده در شانه عقبي پالس سينك موج همزماني رنگ (برست رنگ NTSC) قرار گرفته ، كه اين موج نيز در ديكدورNTSC از سيگنال مركب جدا شده به قسمت AFC  اسيلاتور رنگ داده مي شود علاوه بر آن نمونه فركانس اسيلاتور نيز به آن وارد شده ، اسيلاتور آن دو را مقايسه كرده اگر با هم برابر نباشند ولتاژي تهيه كرده به اسيلاتور مي دهد و باعث قفل شدن فركانس روي 58/3 مگاهرتز مي شود (همانند AFCدر طبقه افقي ) و اگر برست NTSC وجود نداشته باشد و يا آشكار نشده باشد مدار قطع رنگ فعال شده باعث قطع رنگ و جلوگيري از پخش پارازيت رنگ روي تصوير شده تصوير به صورت سياه و سفيدپخش مي شود .

سيستم PAL       :
در روش NTSC  بر اثر تغيير فاز سيگنالهاي تفاضلي (در اثر انعكاسات در مناطق كوهستاني ، يا در تيونر و مدارات IF  گيرنده ) رنگ تصوير عوض شده ، تصوير داراي رنگهاي غير واقعي مي شود.
در روش پال براي برطرف كردن اشكال NTSC   به اين صورت عمل شد كه سيگنالهاي رنگ ارسالي براي هر خط همان     B –Y    و   R –Y  بوده ولي فاز R –Y  ازيك خط به خط ديگر 180 درجه تغيير داده شد (يعني در يك خط R –Yو در خط ديگر (R -Y)- ارسال گرديد) سپس گيرنده سيگنال هاي هرخط را با خط قبلي مقايسه كرده در اين صورت اگر تغيير فازي در اثر عوامل فوق به وجود آمده باشد قابل اصلاح شدن است .
الف – فرستنده پال  :
بعد از بدست آمدن      B –Yو R –Y  از دوربين ، براي ارسال آنها از موج حامل 43/4 مگا هرتز استفاده مي كنند ، يعني B –Y  مستقيماً بر روي موج حامل سوار        مي شود ولي براي مدوله كردن R –Y  ، موج حامل را 90 درجه تغيير فاز مي دهند (تا اينجا همانند فرستنده NTSC  عمل شد) حال براي برطرف كردن اشكال R –Y   ,NTSC را از يك خط به خط بعد 180 درجه اختلاف فاز مي دهند .
به اين معني كه موج حامل R –Y   را از كليدي به نام كليد پال عبور مي دهند ، اين كليد يك بار موج حامل را بدون تغيير (با همان 90 درجه اختلاف فاز) و بار ديگر با 180 درجه اختلاف فاز (جمعاً 270 درجه ) به مدولاتور R –Y  مي دهد و به اين  صورت  باعث  مي شود كه در يك خط R –Y  ارسال گردد ولي در خط ديگر (R -Y)- فرستاده شود .

در روش پال نيز به همان دليل NTSC  مووج حامل را حذف مي كنند ، بنابراين به دليل حذف موج حامل رنگ ، همانند NTSC ، در گيرنده PAL  براي اسيلاتور 43/4 مگاهرتز نياز به برست پال داريم تا اسيلاتور موج حامل را در ديكدور پال گيرنده روي فركانس 43/4 مگاهرتز قفل كند .
ب- گيرنده پال :
نكته مهم : در اين سيستم براي آنكه بتوانيم ساده تر عمل ديكدور پال را بررسي نماييم B – Y  را با علامت اختصاري U و R –Y  را با علامت اختصاري V نمايش مي دهيم :
سيگنال مركب آشكار شده از طبقه آشكار ساز تصوير به ديكدور پال وارد شده توسط مدار فيلتر ورودي اطلاعات رنگ (موج If رنگ برست پال ) از آن جدا مي شود .
موج IF  رنگ بعد از تقويت از يك خط تأخير 64 ميكروثانيه عبور داده مي شود (به اين دليل كه موج IF  رنگ خط فعلي را با موج IF خط قبلي مقايسه كنيم و اگر تغيير فازي صورت گرفته بتوانيم جبران كنيم ) بعد از خط تأخير يك جمع كننده و يك تفريق كننده ، سيگنالهاي خط فعلي را با خط قبلي جمع و تفريق مي كنند :
خروجيهاي جمع كننده {=2U=2B-Y(U-V)+(U+V)
                            {(U-V)+(U+V)=2U=2B-Y
خروجيهاي تفريق كننده {(U+V)-(U-V)=+2V=2R-Y
                             {(U-V)-(U+V)=-2V=-2(R-Y)
همانطوريكه مشاهده مي شود خروجيهاي جمع كننده هميشه ودرتمام خطها B –Y  بوده ولي خروجي تفريق كننده دريك خط R –Y  ودرخط بعدي–(R-Y)
مي باشد ، علاوه بر آن مجموع ، خط تأخير ، جمع كننده و تفريق كننده باعث مقايسه رنگ هر خط با خط قبلي و برطرف شدن اختلاف فاز احتمالي مي شوند .
در سيستم پال همانند NTSC چون موج حامل رنگ حذف شده براي آشكار سازي بايد مجدداً موج حامل توسط گيرنده پال توليد گردد ، منتها براي ثابت بودن فركانس آن در گيرنده ، توسط فرستنده موج همزماني اين اسيلاتور نيز ارسال مي شود (برست پال) .
 اين موج بعد از جدا شدن از سيگنال مركب به AFC  اسيلاتور رنگ (آشكار ساز برست پال) داده مي شود ورودي ديگرAFC ، نمونه فركانس اسيلاتور است ، AFC  اين دو فركانس را با هم مقايسه كرده اگر تغيير در فركانس يا فاز آنها وجود داشته باشد با اعمال ولتاژي به اسيلاتور آنرا اصلاح مي كند (همانند AFC در طبقه افقي ) و باعث ثابت ماندن فركانس اسيلاتور روي 43/4 مگا هرتز مي شود و اگر چنانچه برست پال به هر دليلي وجود نداشته باشد ، مدار قطع رنگ باعث سياه و سفيد شدن تصوير در حالت PAL  مي شود.علاوه بر آن چون R – Y از يك خط به خط ديگر 180 درجه اختلاف فاز دارد ، موج اسيلاتوري كه به آشكار ساز R –Y  داده مي شود ، نيز توسط كليد پال از يك خط تا خط ديگر داراي 180 در جه اختلاف فاز مي شود ولي موج اسيلاتور به آشكار ساز B –Y  بدون اختلاف فاز و مستقيم داده مي شود.
 
مدارات رنگ در تلويزيون رنگي شهاب 21 اينچ :
در اين تلويزيون كار پردازش و بدست آوردن سيگنالهاي تفاضلي رنگ بر عهده دو آي سي ICN01 , IC501 مي باشد ، اين تلويزيون قادر به دريافت و نمايش رنگ در هر سه سيستم SECAM  ,PAL , NTSC  است . براي حالت SECAM  ,PAL  آي سي  IC501(KA2124) از سيگنال مركب فرستنده سيگنالهاي تفاضلي رنگ (B –Y   ,   R- Y ) را تهيه و آي سي ICN01 (MS1397) از روي اين دو سيگنال ، G – Y را بدست مي آورد ، ولي در حالت سكام هر دو كار فوق را آي سي ICN01 انجام مي دهد ، در اين قسمت مدارات رنگ براي هر سه سيستم را بررسي مي كنيم :
الف – حالت سكام  :
در آي سي 101 سيگنال مركب شامل صدا ، روشنائي ، رنگ ، برست ، سينك و محو تهيه شده ، صداي آن توسط Z201 حذف مي گردد و به پايه 39 آي سي 501       مي رسد ، در حالت سكام اين سيگنال بعد از تقويت از پايه 40 خارج شده بعد از عبور از فيلتر بل(جهت تأكيد و عبور اطلاعات رنگ ) به پايه 27 آي سي ICN01 فقط اطلاعات رنگ (شامل IF  رنگ و برست ) وارد شده كه بعد از محدود سازي از يك طرف به كليد الكترونيك و آشكار ساز برست و از طرف ديگر به مدار عبور يا قطع رنگ در داخل آي سي ICN01  داده مي شود .
كليد الكترونيك وظيفه جدا كردن برست را بر عهده دارد كه براي اين كار احتياج به پالس كليد از طبقه افقي است اين پالس از پايه 38 آي سي 501 (اسيلاتور افقي) گرفته شده و به پايه 30 آي سي ICN01 براي تحريك اين قسمت داده مي شود .
آشكار ساز برست ، فركانسهاي برست را توسط مدار هماهنگ خود (كه فركانس تشديد آن 328/4 مگاهرتز است ) شناسائي كرده و برست را آشكار مي كند خروجي اين مدار به دو قسمت داده مي شود :
اولاً به مدار فليپ فلاپ جهت كنترل حالت آن ، ثانياً به مدار عبور يا قطع رنگ

نكته مهم :
اگر همه شرايط درست باشد و برست سكام صحيح آشكار شده باشد در پايه 26 نسبت به شاسي بيشترين ولتاژ (حدود 9 ولت) خواهيم داشت در صورتيكه ولتاژ كم بود مي توان با تنظيم سيم پيچ LN52 ولتاژ پايه 26 آي سي را حداكثر كرد .
حال اگر به هر دليلي برست آشكار نشود (دلايل آن قبلاًبررسي شده ) ولتاژ پايه 26 آي سي ICN01 از 9 ولت كمتر شده ، در اين حالت مدار قطع رنگ در داخل آي سي فعال شده جلوي عبور رنگ را گرفته و در نتيجه تصوير سياه وسفيد مي شود .
IF  رنگ بعد از عبور از مدارات فوق به دو شاخه شده ، يك شاخه از پايه 2 توسط خط تأخير 64 ميكروثانيه به پايه 4 وارد مي شود و به كليد سكام مي رود ولي شاخه ديگر مستقيماً به كليد سكام ، از داخل آي سي داده مي شود.
كليد سكام باعث مي شود هر كدام از امواج IF  رنگ به آشكار ساز خود رسيده و آشكار شوند ، سيگنال R –Y  آشكار شده از پايه 12 و سيگنال B –Y  آشكار شده از پايه 8 خارج و به ترتيب به پايه هاي 16 و 14 آي سي داده مي شوند در اين قسمت در داخل آي سي G –Y  را از روي R –Y  و B –Y  تهيه و سيگنال تفاضلي رنگ از پايه هاي 18 ، 20 ، 22 آي سي خارج مي شوند . در پايه 5 آي سي ICN01  مدار تنظيم رنگ قرار گرفته كه مي توانيم با تنظيم ولتاژ اين پايه بين 3/5 تا 1/6 ولت رنگ تصوير را تنظيم كنيم اين كار مي تواند هم با تنظيم ولوم رنگ (VR501) و هم توسط فرمان آي سي كنترل انجام گيرد (توسط مدار كنترل از راه دور ) .
ولتاژ تغذيه آي سيICN01  پايه هاي 9 و 13 مي باشند  كه هر دو به خط 12 ولت وصل هستند .
طريقه تعمير در صورتيكه تلويزيون در حالت سكام رنگ نداشت :
1-    پايه 5 آي سي ICN01  بايد حدود 5 ولت باشد (اگر نبود ولوم VR501 و پايه 3 آي سي كنترل بررسي شود ) .
2-    ولتاژ تغذيه 12 ولت در پايه هاي 9 و 13 آي سي ICN01  باشد (اگر نبود RN31 تا خط 5/16 ولت بررسي شود ) .
3-    ولتاژ DC  پايه 6/2 آي سي N01  حدود 9 ولت باشد .
 اگر ولتاژ بود و هنوز رنگ قطع بود آي سي N01  عوض شود .
اگر ولتاژ كم بود LN52  تنظيم شود .
 اگر ولتاژ نبودسيگنال پايه 27 آي سي ICNO1 گرفته شود (83/5 ولت ).
 اگر سيگنال نبود مسير پايه 27 آي سي ICN01  تا پايه 40 آي سي 501 بررسي شود  اگر سيگنال بود پالس كليد از افقي در پايه 30 گرفته شود .
 اگر پالس كليد نبود مسير پايه 30 آي سي ICN01  تا پايه 38 آي سي 501 بررسي شود .
 اگر پالس كليد بود پالس تحريك F.F در پايه 1 گرفته شود .
 اگر پالس تحريك بود LN52  تنظيم و بررسي شود ، آي سيICN01  عوض شود . اگر پالس تحريك نبود مسير پايه 1 آي سي ICN01  تا طبقه افقي و عمودي بررسي شود .
ديكدور پال در تلويزيون شهاب 21 اينچ  :
سيگنال مركب در حالت پال از پايه 40 آي سي 501 از طريق فيلتر جدا كننده رنگ به پايه 5 آي سي داده مي شود ، اطلاعات رنگ (امواج IF  رنگ و برست پال ) در اين پايه در داخل آي سي تقويت شده توسط جدا كننده برست ، سيگنال شناسائي پال از اطلاعات رنگ جدا شده به مدار AFC   به اسيلاتور رنگ مي رود ، نمونه نوسان اسيلاتور نيز به آن رسيده ولتاژ كنترل از AFC  به اسيلاتور داده شده و باعث ثابت ماندن فركانس اسيلاتور روي فركانس 43/4 مگاهرتز مي شود ، علاوه بر آن توسط پتانسيومتر VR508 مي توان به صورت دلخواه نيز فركانس اسيلاتور را تنظيم كرد.
 
نكته مهم :
اگر برست پال وجود داشته باشد و آشكار شود ولتاژ پايه 12 بيشتر از 8 ولت خواهد بود ولي اگر به هر دليلي اين سيگنال نباشد ولتاژ پايه 12 از 8 ولت كمتر خواهد شد در نتيجه مدار قطع رنگ باعث سياه وسفيد شدن تصوير در حالت پال مي شود ، با تنظيم سيم پيچ L503  مي توانيم ولتاژ پايه 12 آي سي را در حداكثر تنظيم كنيم .
نوسان اسيلاتور (X555) كه توسط دو عمل فوق (VR508  ,  AFC) قابل كنترل است به پايه هاي 14 و 15 مي رسد ، مدار فيلتري كه به همراه اين كريستال مي باشد باعث مي شود نوسان پايه 15 با پايه 14 اختلاف فاز لازم جهت اعمال به آشكارسازها را داشته باشد .
به آشكار سازهاي   B –Y و  R- Yاز يك طرف فركانس اسيلاتور (43/4 مگا ) وارد مي شود از طرف ديگر امواج IF  تفاضلي رنگ (از طريق پايه هاي 17 و 19 آي سي 501 ) مي رسد و باعث آشكار شدن  B –Y  و R –Y  مي شوند .
تعمير ديكدور پال (در صورتيكه سكام داراي رنگ است فقط رنگ پال قطع است ) :
1-    ولتاژ پايه 12 بيشتر از 8 ولت باشد (برست پال آشكار شده باشد ) .
حال اگر ولتاژ اين پايه كمتر از 8 ولت بود نشانه اين است كه برست پال آشكار نشده به اين دليل به صورت زير عمل مي كنيم  :
الف – اطلاعات رنگ در پايه 5 باشد 1/1 ولت (اگر نبود مسير بين پايه 5 تا 40 آي سي را بررسي مي كنيم ) .
ب- اگر اطلاعات رنگ بود پالس تحريك جداكننده برست را در پايه 38 مي گيريم (2/0 ولت) اگر نبود مدار فيلتري اين پايه (مقاومتها و خازنها ) بررسي شود .
ج – در صورت وجود پالس تحريك از سالمي   L503 و VR508 مطمئن شده آنها را تنظيم مي كنيم اگر عيب برطرف نشد IC501 خراب است .
2-    در صورتي كه ولتاژ پايه 12 بيشتر از 8 ولت بود ، سيگنالهاي آشكار شده  R-Y وB-Y بايد در پايه هاي 21 و 22 آي سي501 وجود داشته باشد در غير اين صورت آي سي 501 خراب است .
3-    در صورت وجود داشتن سيگنالهاي رنگ در پايه هاي 21 و 22 بايد اين سيگنالها به پايه هاي 15 و 17 آي سي ICN01 برسد در غير اينصورت بايد قطعات بين پايه هاي فوق و مدار سوئيچ PAL  از سكام بررسي شود (به مدارات سوئيچ سه سيستم در همين بخش مراجعه شود ) .
ديكدورNTSC   در تلويزيون رنگي شهاب 21 اينچ :
اين تلويزيون قادر به دريافت و پخش NTSC  با فركانس 43/4 مگاهرتز (NTSC اروپائي) ميباشد و مسير ديكدور آن با مسير ديكدوري كه براي پال توضيح داده شد هيچ تفاوتي نمي كند تنها فرق آن با ديكدور پال اين است كه در سيستم NTSC  سيگنالهاي  B-Y  و R- Y  برا يهر خط بدون هيچ گونه تغيير فازي ارسال مي شود پس نيازي به خط تأخير ندارد .
به همين دليل توسط مدار تشخيص پال از NTSC هنگاميكه سيستم دريافتي NTSC  باشد ، پايه 19 آي سي501 كه مسير  سيگنال تأخيري است شاسي مي شود.
 
طريقه تعمير در صورتيكه تلويزيون در حالت NTSC  رنگ نداشت :
ولتاژ dc پايه 19 از IC501  گرفته شود :
الف – اگر صفر بود : IC501  خراب است بررسي و تعويض گردد.
ب – اگر ولتاژ اين پايه زياد بود : مسير IC501  تا ICK01 بررسي گردد .
مدارات سوئيچ سه ديكدور SECAM , PAL  ,  NTSC  :
هنگاميكه در تلويزيوني هر سه سيستم SECAM , PAL  , NTSC  وجود داشته باشد ، در زمان دريافت تصوير فرستنده فقط بايد يكي از سه ديكدور فعال باشند (بسته به سيگنال ارسالي ) ، كه اين كار يا توسط كليد و به صورت دستي و يا توسط مدار الكترونيك و بصورت اتومات انجام مي گيرد .
در اين قسمت مدارات سوئيچ رنگ را در تلويزيون شهاب كه به صورت الكترونيك مي باشد بررسي مي نمائيم .
 1- طريقه تشخيص سيستم SECAM از  NTSCو  PAL  
زمانيكه سيستم دريافتي SECAM  باشد ولتاژ پايه 7 آي سي 501 كم مي شود (7/0 ولت ) و زمانيكه سيستم فرستنده NTSC يا PAL  باشد ولتاژ اين پايه زياد مي گردد (3/7 ولت) .
زياد شدن ولتاژ پايه 7 در حالت NTSC   يا PAL  باعث روشن شدن ترانزيستور QS01 مي شود در اين حالت پايه 27 آي سيICN01 از طريق ديود DS01  و از مسيراميتركلكتور ترانزيستور QS01 به شاسي وصل مي شود .
پايه 27 آي سي ICN01 ورودي رنگ براي حالت سكام است كه اگر فرستنده NTSC  يا PAL  باشد به صورت فوق باعث از كار افتادن ديكدور SECAM       مي شود (در حقيقت ورودي  SECAM را شاسي مي كند ) واگر سيستم فرستنده SECAM  باشد ولتاژ پايه 7 آي سي 501 كم شده ، QS01  خاموش و دو ترانزيستور QS02 و QS03 روشن مي شوند ،اين دو ترانزيستور در حالت SECAM  مسير ورود سيگنال  NTSC  و PAL را از آي سي 501 به آي سيICN01 مي بندند و در نتيجه ديكدورهاي پال و NTSC غير فعال شده و فقط ديكدور سكام در اين حالت كار مي كند و رنگ سكام قابل نمايش است .

2- طريقه تشخيص NTSC    از  PAL :
در اين تلويزيون براي تشخيص NTSC  از PAL  از اختلافي كه فركانس هاي افقي و عمودي سيستم NTSC  با PAL  دارد ، براي شناسائي اين دو سيستم از هم استفاده شده است  :
حالت PAL                                                    حالت NTSC
 : 15625HZ فركانس طبقه افقي                 15750HZ : فركانس طبقه افقي
50HZ  : فركانس طبقه عمودي                    60HZ : فركانس طبقه عمودي
25 : فركانس تصوير                                30HZ : فركانس تصوير
625 :تعدا خطوط افقي                                : 525تعداد خطوط افقي
بنابراين در سيستم NTSC  هر رفت عمودي از بالاي لامپ تصوير تا پايين تقريباً 260 خط افقي را در بر مي گيرد ، در حاليكه در سيستم PAL  310 خط افقي به ازاءهر رفت عمودي وجود دارد (چرا كه مي دانيم جاروب خطوط يك در ميان انجام مي شود به اين معني كه در هر رفت عمودي فقط نيمي از خطوط افقي جاروب      مي شود به علت آنكه اثر چشمك زدن تصوير از برود) .
بنابراين يك شمارنده كه بتواند به ازاي هر رفت عمودي تعداد خطوط افقي را بشمارد مي تواند سوئيچ كننده حالت NTSC  از  PAL باشد ، ICK01 به همين منظور در تلويزيون قرار گرفته است .
سيگنال مركب تصوير بعد از خارج شدن از IC101  و حذف صدا به پايه 4 آي سي ICK01 داده مي شود در اين پايه آي سي يك مدار جدا كننده پالس هاي سينك از سيگنال مركب قرار گرفته ، پالس هاي سينك از پايه 3 آي سي بيرون آمده توسط فيلتر پائين گذر سينك عمودي جدا شده و به پايه 5 آي سي و از آنجا به شمارنده داخل آي سي داده مي شود .
از طرف ديگر ، ازپايه 11 ترانس H.V  نيز نمونه فركانس افقي به پايه 1 آي سي و از آنجا به شمارنده مي رسد، در شمارنده اين دو با هم مقايسه شده ، اگر به ازاي هر سينك عمودي 260 پالس افقي شمارش شد سيستم NTSC و چنانچه به ازاي هر سينك عمودي 310 پالس افقي وجود داشت سيستم PAL  تشخيص داده خواهد شد.
در حالتيكه سيستم NTSC  باشد ، آشكار ساز داخل آي سي پايه هاي 9 و 10 آي سي را شاسي كرده (صفر ولت) و در همين حال ولتاژ پايه هاي 7 و 8 آي سي را زياد مي كند (5/10 ولت) و باعث به وجود آمدن تغييرات زير مي گردد :
الف – پايه 7 در اين تلويزيون استفاده نشده است  .
ب – بالا رفتي ولتاژ پايه 8 در حالت NTSC  (5/10 ولت ) باعث وصل شدن دوديود    DK04و   DK01 مي شود .DK01 به سر وسط ولوم V. Hold (تنظيم كننده فركانس عمودي ) وصل بوده باعث تغيير فركانس عمودي در حالت NTSC از 50 هرتز به 60 هرتز مي شود و DK04  نيز به H. Hold (تنظيم كننده فركانس افقي) وصل بوده كه اين نيز در حالت NTSC فركانس افقي را از 15625به 15750  هرتز مي رساند .
ج – شاسي شدن پايه 9 آي سي در حالت NTSC باعث وصل شدن دو ديود DK03   و    DK02 به شاسي مي شود ، در نتيجه DK03  پايه 19 آي سي 501 را شاسي ميكند .و باعث مي شود مسير سيگنال تأخير يافته از خط تأخير به شاسي برود (در حالت NTSC  نيازي به خط تأخير نيست ) و DK02 نيز به ولوم V . Hight در طبقه عمودي وصل بوده در حالت NTSC باعث مي شود كه ارتفاع تصوير كم نشود (در NTSC خطوط افقي 525 خط و در PAL  625 خط است ) .
د – در حالت NTSC  پايه 10 آي سي نيز شاسي مي شود و باعث مي گردد پايه 39 از آي سي كنترل به شاسي وصل گردد و حرف NTSC روي تصوير ظاهر گردد (به سيستم كنترل مراجعه شود ) .
كليه تغييرات فوق در حالت تبديل دو سيستم PAL  با SECAM به NTSC انجام مي گيرد ، حال اگر سيگنال دريافتي PAL  باشد كليه تغييرات فوق برعكس خواهد بود .
عيوب مدارات سوئيچ سيستم هاي رنگ :
الف – تصوير NTSC در جهت عمودي پرش دارد : مسير DK01 و RK10 تا پايه 8 ، ICK01 بررسي گردد .
ب – تصوير NTSC پرده كركره ائي مي شود : مسير DK04 و RK11 تا پايه 8 ،ICK01 بررسي شود .
ج – ارتفاع تصوير در NTSC  كم مي شود : مسير DK02  و RK14 تا پايه 9 ICK01 بررسي شود .
د – در حالت NTSC رنگ ، ارتفاع ، فركانس افقي و عمودي اشكال دارد : مسير ICK01 بررسي شود .
طريقه نصب ديكدورهاي رنگ بر روي انواع تلويزيونهاي رنگي :
اكثر تلويزيون هاي رنگي مجهز به هر سه نوع ديكدور گفته شده نيستند بنابراين قادر به پخش رنگ فقط در يك و يا 2 سيستم مي باشند ، به اين دليل در بعضي از تلويزيونها لازم است ديكدور رنگ بر روي آن نصب كنيم ، در اين قسمت طريقه نصب انواع ديكدورها را بررسي مي كنيم .


منابع :


دانلود پایان نامه,خرید پایان نامه,فروش پایان نامه,پایان نامه,آرشیو پایان نامه,پایان نامه عمران,پایان نامه روانشناسی,

پایان نامه حقوق,پایان نامه اقتصاد,پایان نامه برق,پایان نامه معدن, پایان نامه کارشناسی ,پایان نامه صنایع,پایان نامه علوم سیاسی ، پایان نامه کاردانی

طراحی سایت : سایت سازان