میهن داکیومنت بزرگترین مرجع و مرکز دانلود پایان نامه (متن کامل فرمت ورد) فروش پایان نامه - خرید پایان نامه (کاردانی ، کارشناسی)همه رشته ها
حقوق اقتصاد مدیریت روانشناسی ریاضی تربیت بدنی کامپیوتر نرم افزار و سخت افزار عمران معماری برق صنایع غذایی علوم اجتماعی هنر علوم سیاسی فیزیک مکانیک حسابداری

تبلیغات کلیکی - افزایش رتبه گوگل

اگهی رایگان

گزارش كارآموزي تعميرات موتور پرايد


کد محصول : 1000990 نوع فایل : word تعداد صفحات : 38 صفحه قیمت محصول : رایگان تعداد بازدید 930

دانلودرایگان فایل رمز فایل : m3d990

فهرست مطالب و صفحات نخست


تعميرات موتور پرايد

 فهرست مطالب
عنوان                                                        صفحه
مقدمه    1
موتور    2
قطعات ثابت و متحرك    2
سرسيلندر    3
سيلندر    3
سوپاپ    4
علائم چسبندگي سوپاپ    7
طريقه آب‌بندي كردن سوپاپ    8
سيت    10
تراشيدن سيت    10
گيت سوپاپ    11
اسبكها و نگهداري و كنترل آن    12
تايپيتهاي خودكار هيدروليكي    12
طريقه باز كردن و بستن سرسيلندر و رفع معايب آن    14
طريقه بستن سرسيلندر    15
دلايل سوختن واشر سرسيلندر    17
دلايل دوپهني سيلندر    18
شاتون    20
سرشاتون    20
اندازه‌گيري گژن‌پين    21
ميلنگ و ياتاقانها    22
ميلنگ    22
تعميرات ميلنگ    23
دلايل بريدن ميلنگ    24
كاسه نمد ميلنگ    24
ياتاقانها    25
فلايويل    27
بوش انتهاي ميلنگ    28
رينگ پيستون و گژن‌پين    29
نكاتي كه بايد در تعميرات مورد توجه قرار گيرد    30
رينگهاي پيستون    31
معايب رينگها، تشخيص و برطرف كردن آن    31
كانالهاي روغن    32
اويل پمپ    32
 
مقدمه:
به لطف خدا و با استفاده از تجربيات بدست آمده  در  دوره كارآموزي در شركت سايپا اطلاعات مفيدي بدست آورده‌ايم كه با استفاده از برخي كتابها اين اطلاعات را تكميل كرده و بصورت مكتوب در آورده‌ام شركت سايپا كه در آن مشغول به كار آموزي
خلاصه: يكي از وسايل بسيار مهم دركارهاي امروزي ما ماشين يا همان خودرو مي‌باشد كه باعث شده بسياري ازمشكلات حمل و نقلي را راحت كند. و اين وسيله تقليه كه باعث بحركت درآمدن آن موتور مي‌باشد مورد بحث ما مي‌باشد.
موتور از اجزاء بسيار زيادي تشكيل شده كه باعث بوجود آوردن توان مفيد مي‌‌شود. و حركت اصلي يك خودرو بستگي به موتور آن ماشين دارد.
 
موتور:
تعريف: موتور يا همان مولد قدرت كه باعث به حركت درآمدن هر نوع وسيله مكانيكي مي‌شود. به نمونه‌اي از آن وسايل ماشين مي‌باشد كه دربارة آن توضيح مي‌دهيم.
قسمتهاي سوار شده يا mix (ميكس) شده با موتور را به ترتيب مي‌توان نام برد.
1-قطعات ثابت و متحرك
2-سيستم خنك‌كاري
3-سيستم روغن كاري
4-سيستم سوخت رساني
5-سيستم جرقه زني
و همة اين 5 مورد باعث تشكيل موتور يا مولد قدرت مي‌شود.
موتور پرايد همانند ديگر ماشينها از يك سري سوپاپها و سيلندرها و رينگها و … تشكيل شده است كه تقريباً ظريفتر و جمع و جورتر مي‌باشد.موتور پرايد بر خلاف يكسري ماشين‌ها كه موتور آنها در راستاي محور ماشين يعني محور طولي قرار دارند در محور عرض قرار دارد.
1-قطعات ثابت و متحرك
1-    اسپكها
2-     گيت
3-     سيت
4-    سوپاپ
5-    سرسيلندر
6-    كانال‌هاي آب
7-كانال‌هاي روغن
1-بلوكه سيلندر
2-بوش سيلندر
3-پولكها
4-كانال‌هاي آب
5-كانال‌هاي روغن
6-محفظه لنگ
7-رنگ پيستون
8-شاتون
9-ميلنگ
10-اويل پمپ
11-ميل سوپاپ
پس از تفكيك قسمتهاي مختلف يك موتور در اين قسمت راجع به عملكرد و عيوب احتمالي و برطرف كردن عيبها توضيح خواهيم داد.
معايب قسمت سر سيلندر
1-معمولاً سرسيلندرها در دو نوع 1-چدني 2-آلياژ آلومينيوم وجود دارند.
يكي از ايرادهاي مهم سرسيلندرها تاب برداشتن يا تركيدگي كه معمولاً در نوع چدني بيشتر است مي‌باشد و ايراد ديگر كه معمول است خورندگي فلز در مقابل آب كه داراي رسوبات گچي است و اين رسوبات در دراز مدت روي  فلزات اثر گذاشته و مخصوصاً در كانال‌هاي آب سيلندر و سر سيلندر اثر گذار بوده و خورندگي ايجاد مي‌كند و همچنين باعث ايجاد در رسوبات گچي در كانال گشته و در نهايت موجب افت عمل خنك كاري در گرماي معمول موتور مي‌گردد. و همچنين از عمر مفيد موتور كاسته خواهد شد.
سيت و گيت:
معمولاً به جاي نشت پخ سوپاپ سيت و به راهنماي ساق سوپاپ گيت سوپاپ گويند.
كه درتعميرات معمولاً مورد بازرسي تعمير و تعويض قرار مي‌گيرد.
چنانچه سيت معيوب باشد (عدم آب‌بندي و خوردگي پخ) باعث فرار كمپرس در زمان انفجار و تراكم مي‌گردد. و چنانچه مربوط به سوپاپ دود باشد صداي يكنواخت كمپرس در اگروز شنيده مي‌شود. و چنانچه مربوط به سوپاپ هوا باشد به صورت كمپرس و عطسه در هنگام گازدادن در كاربراتور شنيده مي‌شود.
لازم به ذكر است چنانچه سوپهاي هم بسوزند (سوپاپ دررو هوا) ممكن است چنين حالتهاي احساس گردد كه در هر دو صورت بايد سرسيلندر باز و تعمير گردد.
تعمير و تعويض سيت وگيت معمولاً در تراشكاري صورت گرفته و با روغن سمباده و سنگهاي مخصوص فرز دستگاه سوپاپ تراش اين قسمتها را تعمير و ترميم مي‌نمايند.
سوپاپ
سوپاپها معمولاً در دو نوع به نامهاي سوپاپ دود وجود دارد كه اين دو تفاوتهايي از نظر شكل ظاهري با يكديگر دارند.
1-سوپاپ دود از هوا مقاومتر است.
2-بشقابك سوپاپ هوا از سوپاپ دود بزرگتر است
3-ساق سوپاپ دود لاغرتر است
همانطور كه قبلاً گفته شده از معايب سوپاپ نيم روز شدن- سوختن- عدم آب بندي و چسبندگي- كج شدن- پيچيدگي و غيره مي‌باشد. و براي تشخيص اين معايب به طريقه زير عمل مي‌نمائيم.
يكي از روشهاي كنترل سوپاپ كمپرس‌گيري از سيلندر موتور مي‌باشد. كه با اين روش مي‌توان حدس زد كه سوپاپ سالم و يا معيوب است به همين منظور به اين طريق عمل مي‌نمائيم و بايد توجه داشت در كمپرس‌گيري اختلاف فشار تا (pis20 يا at3/1) به علت خطاي طراحي سرسيلندر و محفظه احتراق مجاز است.
مقدار تراكم موتورهاي تقريباً به طريق جدول زير مي‌باشد.
نسبت تراكم    فشار تراكم Pc
 
 
 

1: 5/6
1: 7
1: 5/7
1: 8
1: 9
1: 10    110
120
130
140
150
160    75/7
45/8
9
86/9
5/10
27/11
نكات قابل توجه در كنترل سلامت سوپاپ:
1-قبل از هر چيز سوپاپها را طبق استاندارد كارخانه سازنده فيلترگيري نماييد.
2-سوپاپ را از لحاظ چسبندگي كنترل نماييد.
3-سوپاپ را از لحاظ كج بودن كنترل نماييد.
4-سوپاپ را از لحاظ لقي جانبي كنترل نماييد.
پس از فيلترگيري و مطمئن شدن از تلرانس مجاز دم سوپاپ دستگاه كمپرس سنج را آماده كرده و شمع سيلندر شماره 1 را باز كرده و كمپرس سنج را در محل مي‌بنديم. و استارت مي‌‌زنيم و مقدار كمپرس تراكم را كنترل كرده و يادداشت مي‌كنيم.
لازم به ذكر است كه در حالت درجا بايد دور موتور را زياد كرده و اين عمل با گاز دادن انجام مي‌گيرد.
مقدار كمپرس تك تك سيلندرها را كنترل و ياداشت مي‌نمائيم و چنانچه اختلاف فشار بيش از حد معمول (مجاز) باشد يكي از دلايل، آب بندي نبودن سوپاپ به دلايل فيلترگيري غلط يا سوختن سوپاپ يا خرابي سيت مي‌باشد.
در ادامه كار با تنظيم نمودن دقيق موتور و زدن روغن به درون سيلندر مذكور در ناحيه محل بستن شمع و گرفتن كمپرس مجدد اگر كمپرس تراكم افزايش پيدا كرد دليل چسبندگي رينگها بتون است. ولي اگر در كمپرس‌گيري مجدد افزايش تراكم نداشتيم سوپاپ سوخته و بايد سرسيلندر را باز و نسبت به ترميم آن اقدام نمود.
لازم به ذكر است اختلاف فشار تراكم سيلندر اگر به حدود 35% تا 7%  آتمسفر برسد مربوط به خرابي سوپاپ است.
طريقة ديگر نشت‌يابي (عيب‌يابي) سوپاپهاي به روش كمپرسور بالاست.
در اين روش شمعهاي موتور را تماماً‌ باز كرده و سرشيلنگ بادرا با رابط مخصوص جاشمعي روي قسمت جا شمع بسته و ماشين را متوقف و در دنده يك قرار مي‌دهيم سپس فشار باد را كم كرده و به صداي اضافة فرار باد گوش مي‌دهيم. چنانچه صداي فرار باد از اگزوز شنيده شود دليل نشتي در سوپاپ دود است و اگر در كاربراتور شنيده شود دليل سوختن سوپاپ هوا مي‌باشد. لازم به ذكر است كه سيلندر مورد آزمايش باسد در وضعيت پايان تراكم و اول احتراق قرار گيرد تا سوپاپها كاملاً نشته باشند.
چسبندگي سوپاپ:
منظور از چسبندگي سوپاپ، گيركردن سوپاپ درون گيت است كه به اين عمل چسبندگي سوپاپ گويند.
علائم چسبندگي سوپاپ
1-موتور ريپ مي‌زند.
2-گاهي مواقع شعله آتش در دهانه كاربراتور ديده مي‌شود.
3-دور موتور دائماً در نوسان است و صداي ضربه‌دار موتور به گوش مي‌رسد.
اينها از دلايل چسبندگي سوپاپ است كه با باز كردن درب سوپاپ و نگاه كردن به دم سوپاپها، و خودرو راروشن مي‌كنيم. معمولاً سوپاپ چسبنده شده با سختي حركت مي‌كند. و خلاص زيادي با اسيك سوپاپ دراد و معمولاً با صدا همراه است. و در بعضي از مواقع باعث گيج شدن سوپاپ يا شكستن اسبك هم مي‌گردد.
دلايل ديگر  چسبندگي
-در اثر گرماي زياد
-مناسب نبودن خلاص درون گيت
-ناخالص در روغن موتور
-رسوب داشتن سوپاپ و ساق سوپاپ
 
طريقه برطرف كردن چسبندگي سوپاپ:
-موتور را روشن مي‌كنيم تا به گرماي مطلوب در حد نرمال برسد.
-روي ساق سوپاپ كمي نفت و يا روغن زده.
-مي‌توانيد با ريختن مايع اسپتس مخصوص كه شركت نفتي در چنين مواقعي توصيه مي‌كند استفاده نماييد. پس از انجام مراحل فوق مي‌توان صحت درستي كار سوپاپ را از لحاظ چسبندگي كنترل كرد. و چنانچه برطرف نگرديد نسبت به بازكردن سرسيلندر اقدام نماييد.
طريقه كنترل سوپاپ در تعميرات:
چنانچه سرسيلندر را باز كرده بايد سوپاپها را كنترل نماييد و چنانچه نياز به تعمير دارند. (آب بندي و سوپاپ تراش). تعمير و در غير اينصورت تعريض نماييد كه در اغلب مواقع سوپاپها را آب ‌بندي و تعمير مي‌نمايند.
طريقه آب‌بندي سوپاپ:
1-روش دستي
2-روش برقي (با دلايل برقي).
روش دستي:
در اين روش همانطور كه در يك شكل زير مشاهده مي‌نماييد ابتدا جاي سوپاپها را تميز نموده (سيت گيت پخ سوپاپ). پس لاستيك آب‌بندي را به بشقابك سوپاپ چسبنانده و با زدن كمي روغن به ساق سوپاپ و ماليدن روغن سمباده به پخ سوپاپ، سوپاپ را در جاي خود قرار داده و به روش چرخش دست به چپ و راست و كمي فشار به سمت پائين عمل آب‌بندي را شروع مي‌كنيم.
پس از چند دقيقه عمل آب‌بندي با پارچه اي تميز پخ سوپاپ و سيت آن را تميز كرده و به دقت نگاه مي‌كنيم. و چنانچه احساس شد كه آب‌بندي كامل و سطوح سيت و پخ كاملاً صاف و صيقلي است عمل آب بندي را متوقف و روي سوپاپ بعدي اين عمل را تكرار مي‌كنيم. لازم به ذكر است كه اين عمل با دو نوع روغن سمباده زبر و نرم صورت مي‌گيرد. پس از انجام عمل آب بندي سوپاپها را توسط آچار مخصوص (فنذ جمع‌كن سوپاپ). جمع كرده و مي‌بنديم.
كنترل لقي جانبي سوپاپ (كنترل گيت)
اين لقي داراي حد مجاز تعيين شده از سري كارخانه سازنده مي‌باشد.
طريقه كنترل اين لقي به سه صورت مي‌باشد.
1-ميكرومتر 2-ساعت اندازه گيري 3-فيلر ميله‌اي.
به همين منظور قبل از اندازه‌گيري بايد سطح داخلي گيت را كاملاً شستشو داده و خشك نماييم. سپس طبق شكل ساعت اندازه‌گيري  را نصب نموده و با حركت جانبي تلرانس آن را روي عقربه‌هاي ساعت اندازه‌گيري كنترل نمائيم. ضمناً بايد توجه داشت كه پايه ساعت نسبت به ميله ساعت اندازه‌گيري 900 باشد.
چنانچه لقي از حد مجاز بيشتر باشد در بعضي از اتومبيلها مانند پرايد گيت تعمير مي‌گردد. يعني با برقو زدن از سوپاپهاي اور سايز استفاده مي‌شود.
 
لقي مجاز هر موتور را كارخانه سازنده تعين مي‌كند كه در حدود جدول مي‌باشد.
ترتيب    قطر ساق سوپاپ    اندازه لقي
        سوپاپ گاز    سوپاپ دود
    ميليمتر    اينچ    ميليمتر    اينچ    ميليمتر    اينچ
1    94/7     
051/0    002/0    076/0    003/0
2    74/7     
064/0    0025/0    089/0    0035/0
3    53/9     
076/0    003/0    10/0    004/0
4    11/11     
089/0    0035/0    114/0    0045/0
5    7/12     
10/0    004/0    127/0    005/0
طريقه كنترل سيت و تعمير آن
معمولاً سيت يا نشيمنگاه پخ سوپاپ ناصاف شده و آب بندي محفظه احتراق را دچار مشكل مي‌نمايد. به همين منظور آن را تعمير و يا تعويض مي‌كنيم.
براي كنترل عيب سيت يكي از روشها هم مركز بودن يا گيت سوپاپ است.
تراشيدن سيت
طريقه ديگر تعيمر سيتها در ادامه بحث تراشيدن سيت مي‌باشد. با دستگاههاي مخصوص سيتها در دو نوع جدا شدني و ثابت هستند كه نوع ثابت با تراش تعمير مي‌گردد. و در نهايت تعويض مي‌گردد.
معمولاً سيتها در تعيمرات مكرر فرورفتگي پيدا كرده و در اصطلاح گود مي‌افتد كه در اين صورت سيت را بايد تعويض كرد چرا كه باعث تغيير حجم محفظه احتراق مي‌گردد و نسبت تراكم را تغيير مي‌دهد.
گيت سوپاپ:
لازم به ذكر است بعضي از انواع گيتها را به صورت رزوه‌اي توليد مي‌كنند كه به راحتي قابل تعويض است.
لازم به ذكر است در انتهاي دم سوپاپ و يا در انتهاي مسير داخلي  گيت لاستيك مخصوص كه به نام لاستيك دم سوپاپ و يا گيت سوپاپ معروف است قرار مي‌دهند تا در اثر بالا و پائين رفتن سوپاپ در حين كار روغن اضافي ديواره ساق سوپاپ را پاك نمايد تا وارد محفظه احتراق نشود. به همين منظور در تعميرات آنها را بايد تعويض كرد.
چنانچه در حين روشن شدن دود آبي نمايد. ولي پس از حركت قطع گردد احتمال خرابي لاستيك سوپاپ وجود دارد.
كربن زدايي سوپاپها:
يكي از روشهاي ترميم سوپاپها در تعميرات كربي زدايي از ساق و بشقابك سوپاپ است كه اين روش به صورت دستي با كاردك و برس سيمي انجام مي‌گيرد. بعضي از مواقع هم اين عمل با دستگاه مخصوص برقي و برسهاي متصل به آن صورت مي‌گيرد.
كنترل فنر سوپاپ
چنانچه فنر سوپاپ در اثر كاركرد زياد ضعيف (خستگي فنر) شود باعث تأخير در نشت سوپاپ و بازماندن و سوختن آن مي‌گردد. به همين منظور براي جلوگيري از سوختن سوپاپ بايد فشار فنر را چك كرد و در صورت ضعيف بودن آن را تعويض نمود.
 
اسبكها و نگهداري و كنترل آن.
قطعات موجود در سيستم اسبكها و سوپاپ عبارتند از:
-ميل اسبك
-اسبك
-فنرهاي كنترل
-پيچ تنظيم اسبك
-ميل تايپيت
-تايپيت
-ميل سوپاپ
ميل اسبك:
همانطور كه مي‌دانيم ميل اسبك از اجزاي  تشكيل دهنده اسبكها مي‌باشد. و به شكلهاي مختلف وجود دارد. بعضي‌ها به صورت يك رديف و در بعضي‌ها به صورت دو رديفه وجود دارد. كه يك سري سوپاپهاي دود و يك سري ديگر سوپاپ هوا را كنترل مي‌كند.
تايپيت:
وظيفه تايپيت كه يكي از واسطه‌هاي مكانيزم سوپاپ است. منتقل كردن فشار بادامك ميل سوپاپ به ميل تايپيت و انتقال به اسبك و دم سوپاپ است.
تايپيتهاي خودكار هيدروليكي:
در بعضي از اتومبيلهاي آمريكائي كه (همان جنرال موتور) مي‌باشد و پرايد كه موتور آنرا جنرال موتور طراحي كرده است تايپيتهاي خودكار يا هيدروليكي به كار رفته است. كه از طريق فشار روغن مقدار خلاص تايپيت تنظيم و همچنين خلاص هر دو سوپاپ تنظيم مي‌گردد. و قسمتهاي معيوب تعويض و پس از شستشو مجدداً بسته و مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
طريقه تنظيم اوليه سوپاپ با تايپيت هيدروليكي
ابتدا اين عمل در موتور خاموش انجام مي‌گيرد. براي تنظيم سوپاپ، پيچ را تنظيم را در جهت عقربه‌هاي ساعت پيچانده و همزمان ميله فشاري را بالا و پائين مي‌كنند تا لقي دستگاه سوپاپ گرفته شود.
ميل سوپاپ.
در انواع موتورهاي ميل سوپاپهاي متفاوتي نصب مي‌گردد و اكثر آنها شبيه به يكديگر است از لحاظر قرارگيري در روي موتور به دو نوع تقسيم مي‌شوند.
1-فرمان بلا      2-فرمان پائين
طريقه تنظيم سوپاپ (فيلترگيري)
معمولاً سوپاپها را به روشهاي مختلف فيلرگيري مي‌نمايند كه اين روشها بنامهاي
1-فيلرگيري به روش فيچي
2-فيلرگيري به روش ترتيب احتراق
كه اين روش معمول‌تر هستند. ولي به هر صورت هر زمانيكه سوپاپ در حالت نشست كالم باشد مي‌توان آن را فيلرگيري كرد. كه اين زمان درپايان تراكم و اول انفجار مناسب است. و هر دو سوپاپ در حالت بسته هستند. به هيمن منظور براي بدست آوردن اين حالت در يك سيلندر بايد سيلندر قرينه آن در حالت پايان تخليه و اول تنفس قرار دارد كه به اين طريق حالت قيچي نامند و مي‌توان فيلرگيري را كامل نمود.
براي تعميري و نگهداري اسبكها مي‌توان در تعيمرات اسبكها را باز نموده و با نفت شستشو داد و اسبكها معيوب راتعويض و پس از روغنكاري آن را مجدداً گيت و تنظيم نمود. در روي ميل اسبك كانال روغن وجود دارد. كه مسير عبور روغنكاري است. و روغن پس از چربكاري به كارتل برمي‌گردد.
طريقه بازكردن و بستن سرسيلندر و رفع احتمالي آن.
همانطور كه قبلاً‌توضيح داده شد. سرسلندر در دو جنس چدني و آلومينيومي وجود دارد.
طريقه عمل
ابتدا موتور بايد كاملاً‌ سرد شود و سپس آچاربكس و دسته بكس مخصوص اين كار را آماده نمود. و قبل از بازكردن سرسيلندر اقدام به تخليه آب موتور از زير رادياتور مي‌نمائيم تا موتور زودتر سرد شود. و همچنين درموقع بازكردن سرسيلندر آب و روغن موتور قاطي نگردد.
سپس پيچهاي ميل اسبك را باز كرده وميل اسبكها را در كناري قرار مي‌دهيم.
بعد اقدام به بازكردن پيچهاي سر سيلندر مي‌نمائيم.
ضمنا بايد توجه داشت تمام متعلقاتي كه به سرسيلندر متصل است بايد از آن جدا شود. تا سرسيلندر به راحتي باز گردد.
پس از باز كردن آن را در تمام قسمتها مورد بررسي قرار مي‌دهيم. تا عيبهاي احتمالي را بدست آورده و نسبت به رفع آن اقدام نماييم.
پس از بازكردن، قسمتهايي كه بايد بررسي شود به شرح ذيل است.
1-سطح سرسيلندر از لحاظ ناصافي و تركيدگي بخصوص درمحفظه احتراق را بررسي مي‌نماييم. و چنانچه تركيدگي مشاهده گردد. بايد ترميم و در غير اينصورت سرسيلندر بايد تعويض گردد.
سطح سرسيلندر را با قرار دادن خط كش (تاباندن نور با استفاده از صفحه صافي و در نهايت با انتقال به تراشكاري مورد بررسي قرار مي‌دهيم تا از صاف بودن آن اطمينان كامل حاصل نمائيم.
2-بررسي سيت از لحاظ صاف و يكنواخت بودن و چنانچه معيوب باشد بايد به تراشكاري جهت تراشيدن (سيت تراشي) انتقال سوپاپها به تراشكاري جهت آب‌بندي و سوپاپ تراشي يكي از اقدامات لازم الاجراء در ترميم سرسيلندر است.
3-بازرسي گيت از لحاظ لقي كاذب جانبي و در نهايت تعويض گيت سوپاپ
4-تعويض پولك‌هاي خراب كانالهاي آب سرسيلندر
5-كنترل كانالهاي آب روغن و زدودن رسوبات توسط مواد پاك كننده اسيدي
پس از كنترل قسمتهاي ياد شده و ترميم آن سرسيلندر را با مواد نفتي شستشو داده و خشك مي‌نمائيم. و روي ميز كار قرار داده و اقدام به بستن سوپاپها مي‌نمائيم.
طريقه بستن سرسيلندر
پس از آماده نمودن واشر سرسيلندر و ماليدن كمي گريس به سطح پشت وردي واشر سرسيلندر واشر را روي سيلندر قرار داده و پس سرسيلندر را روي بلوكه قرار مي‌دهيم و پس از اطمينان از نشت كامل آن پيچها سرسيلندر را در جاهاي مخصوص خودش قرار داده و تا آخر مي‌بنديم. و پس آچار مخصوص (تركمتر) را روي درجه مخصوص  آماده نموده و به سه طريق زير شروع به بستن مي‌نماييم. ضمناً‌بايد به علائم و نشانه‌هاي روي واشر سرسيلندر توجه نمود تا در جهت صحيح قرار گيرد. معمولاً با كلمه TOP رو به بالا مشخص مي‌گردد.
1-به طريق حلزوني
2-به طريق هفت در هشت
3-به طريق ضربدري
لازم به ذكر است كه بستن پيچها را از پيچهاي وسط شروع مي‌كنيم.
ضمناً توجه فرمايي گشتاور پيچهاي سرسيلندر طبق كاتالوگ پيشنهادي كارخانه تنظيم و توسط آچار كمتر سفت گردد. گشتاور پيچها بر حسب واحدهاي
1-پوند فوت
2-پوند اينچ
3-كيلوگرم بر مترمربع
4-نيتون متر
واشر سرسيلندر
در انواع مختلف و با سايزهاي متفاوت و جنس ‌هاي متفاوت بستگي به نوع طراحي آن تهيه مي‌گردد.
و انواع متداول آن
1-نوع آسبست ضخيم مانند اتومبيل پيكان
2-نوع آسبست- مس- فولاد مانند پرايد
3-نوع آسبست فولادي كه در بعضي از انواع اتومبيلهاي رايج است
 
دلايل سوختن واشر سرسيلندر
معمولاً واشر سرسيلندر در اثر گرماي زياد- ناميزان بستن پيچهاي سرسيلندر- عدم نشت صحيح و اثر در هنگام نصب- پشت و رو بستن واشر- تاب داشتن سيلندر ممكن است بسوزد.
بلوكه سيلندر و معايب آن
بلوكه سيلندر در چند نوع متداول است و از لحاظ جنس و طراحي ساخت بستگي به نوع طراحي، تهيه مي‌گردد. از معموليترين نوع سيلندر در خودروها، چدني هستند ولي انواه آلياژ آلومينيومي نيز وجود دراد كه در نوع يكپارچه و دو پارچه توليد مي‌گردد.
براي صحت كار سيلندر، داخل آن را بررسي و تمام موارد قابل معيوب شدن را كنترل مي‌نمائيم از جمله:
1-كنترل داخل بوش سيلندر از لحاظ لبه داشتن- تركيدگي- دوپهني- داشتن شيارهاي طولي عميق- بيضي شدن- موج دارشدن.
2-كنترل سطح سيلندر از لحاظ تاب داشتن (از طريق تراشكاري).
3-كنترل پولكهاي كانال آب (از لحاظ تركيدگي).
4-كنترل كانالهاي روغن و آب (از لحاظ داشتن رسوب و مسدود بودن)
5-كنترل نشيمنگاههاي يا تا قانهاي ثابت و لبه هاي آن (از لحاظ دوپهني)
پس از بررسي مواضعه اعلام شده چنانچه موردي مشاهده گرديد نسبت به رفع آن اقدام مي‌نماييم. لازم به ذكر است اگر ساييدگي بيشتر از 38% ميليمتر باشد. بايد سيلندر را به تراشكاري برده و تعميري نمود (برقو زدن) و اگر كمتر باشد مي توان با تعويض يكدست رنگ مجدداً از آن استفاده نمود.
دلايل دوپهني سيلندر:
در اثر خلاص شاتون- پيستون- بوش شاتون- تلرانس طولي ميلنگ دو پهني در سيلندر بوجود مي‌آيد. طريقه تشخيص دوپهني موضع‌هاي اعلام شده و از روي علائم بجا مانده روي پيستون و بوش سيلندر مي‌توان متوجه شد. مقدار دوپهني رابه طريقه زيراندازه مي‌گيرند.
قطر سيلندر در بالاترين محل حركت رنگهاي كمپرسي را اندازه گرفته و سپس قطر قسمت پايين سيلندر انتهاي مسير حركت پيستون را كنترل مي‌نمائيم. اختلاف دو قطر مقدار دوپهني را نشان مي‌دهد كه حد مجاز آن بايد 38% ميليمتر كمتر باشد. در غيري اينصورت بايد سيلندر را به تراشكاري برده برقو يا بوش زده شود.
دلايل بيضي شدن
يكي از دلايل بيضي شدن سيلندر پيچيدگي و خمش شاتون مي‌باشد. بيضي شدن در قطر عرض سيلندر اتفاق مي‌افتد و باعث فرار كمپرس از رينگها و سوختن روغن موتور مي‌گردد.
براي كنترل مقدار بيضي شدن قطر سيلندر را در دو جهت متقارن اندازه‌گيري مي‌كنيم. و اختلاف دو قطر نبايد از 13% ميليمتر بيشتر باشد. و چنانچه بيشتر از اين اندازه باشد نياز به برقو زدن و تعمير دارد.
دلايل موج دارشدن سيلندر
نامنظم سائيدگي سيلندر درطول عمودي بوش را موج دار شدن گويند. كه در اثر داشتن رسوبات در شيار جا رينگي و ناخالص درسوخت- سوخت ناقص و گرماي زياد است. كه در اين موارد با لمس انگشتان مي‌توان اين مطلب را تشخيص داد و در چنين مواردي سيلندر نياز به تعمير (بوش يا برقوزدن) دارد.
اندازه‌گيري داخل سيلندر:
معمولاً با چند روش داخل سيلندر را اندازه گيري مي‌كنند.
1-اندازه‌گيري يا ميكرومتر عقربه‌اي.
2-اندازه‌گيري با ميكرومتر داخلي
3-اندازه‌گيري با دستگاه تلسكوپي و ميكرومتر خارجي
4-اندازه‌گيري با فيلر.
دستگا‌ههاي مختلفي در تراشكاري وجود دارد كه با آنها اقدام به تعمير و ترميم سيلندر مي‌نمايند.
در تعمير موتورها سايزهاي انتخابي به شرح زير است:

mm 0- استاندارد
mm25/0- تعمير اول
mm5/0- تعمير دوم
mm75/0- تعمير سوم
mm1- تعمير چهارم    0- استاندارد
ً010/0- تعمير اول
ً020/0- تعمير دوم
ً030/0- تعمير سوم
ً040/0- تعمير چهارم

 
شاتون:
يكي از قطعات سيستم توليد قدرت شاتون (دسته پيستون) است كه به كمك پيستون، محفظه موتور را كامل مي‌كند. و حركت خطي پيستون را روي ميلنگ به حركت دورائي تبديل مي‌كند. شاتونها از جنس فولاد و به شكل تيرآهن ساخته مي‌گردند تا در مقابل ضربه‌هاي انفجار مقاوم باشند.
شاتونها در انواع مختلف تشكيل شده است.
1-سرشاتون
2-ساق بدنه شاتون
3-جاي ياتاقان‌ (پايه شاتون)
سرشاتون:
محل بستن گژن‌پين و اتصال آن به پيستون است كه طريقه اتصال آن به چند صورت وجود دارد.

 
اندازه لقي گژن‌پين نسبت هب پيستون
نوع درگيري گژن‌پين    جنس پيستون    شـرح
گژن‌پين تمام شناور    آلومينيومي    گژن‌پين با ضربه ملايمي در پيستون قرار مي‌گيرد
    چدني    گژن‌پين با فشار كف دست در پيستون قرار مي‌گيرد
گژن‌پين ثابت روي شاتون    آلومينيومي    گژن‌پين با فشار كف دست در پيستون جا مي‌رود
    چدني    گژن‌پين در بوش برنجي تكيه پيستون با فشار انگشت ولي درتكيه‌گاه بدون بوش‌برنجي با فشار كف دست جا ميرود.
گژن‌پين ثابت در روي پيستون    آلومينيومي    گژن‌پين در تكيه گا‌هي كه با پيچ بسته مي‌شود با ضربه ملايمي ودر تكيه گاه ديگر با فشار انگشت جا ميرود
    چدني    گژن‌پين در تكيه گا‌هي كه پيچ دارد با ضربه ملايمي و در تكيه گاه ديگر با فشار كف دست جا ميرود
گژن‌پين برسي    آلومينيومي    قطر گژن‌پين بين 025/0 ميليمتر بيشتر از قطر سوراخ شاتون بوده و بدون بوش در شاتون جا ميرود. 
    چدني    عيناً مانند نوع آلومينيومي بالا مي‌باشد
براي تعويض گژن‌پين واستفاده از نوع اور سايز معمولاً درون جاي گژن‌پين روي پيستون وشاتون را توسط برقوهاي مخصوص مي‌تراشند.
 
كنترل پيچيدگي و خمش شاتون
شاتون ممكن است حالت پيچيدگي يا خمش پيدا كند. به  همين منظور براي تشخيص و ترميم اين عيب به روش بستن شاتون به دستگاه كنترل پيچيدگي و خمش استفاده مي‌كنيم.
معايب خميدگي (خمش)
خميدگي شاتون باعث اعمال سرويس نامناسب به ميلنگ و خوردگي ناهمگون و سريع ياتاقانها و همچنين باعث سايش يكجانبه رينگ و پيستون و خوردگي يك سمت سيلندر و غيره خواهد شد. براي كنترل خميدگي از دستگاه كنترل خميدگي استفاده مي‌شود.
دستگاه كنترل شاتون و پيستون
ميلنگ و ياتاقانها.
1-ميلنگ
ميلنگ قطعه فولادي است كه به طريق آهنگري و ريخته‌گري توليد مي‌گردد.
ميلنگ مبدل نهايي حركت خطي پيستون به حركت دوراني است كه اين حركت آغاز حركتهاي دوراني در قسمت متحرك محوري خودرود مي‌باشد و تمام قسمتهاي متحرك اتومبيل حركت اوليه خودرا ازميلنگ گرفته و منتقل و تبديل مي‌كند.
پاره‌اي ازمعايب احتمالي سيستم لنگ از جمله: معايب محفظه لنگ است.
1-عدم بالانس ميلنگ:
بر هم خوردن بالانس ميلنگ در اثر سهل انگاري در تعميرات (قراردادن ميلنگ در جاي ناهموار) و ضربه دار كاركردن ميلنگ (به دليل عدم تنظيم دلكو و سيستم احتراق) كه باعث بر هم خوردن بالانس ميلنگ مي‌گردد و به همين منظور در تعيمرات براي تشخيص اين عيب ميلنگ را به تراش كاري برده و بوسيله ساعتهاي اندازه‌گيري آن را تست نموده و چنانچه بالانس آن به هم خورده باشد به وسيله دستگاههاي مخصوص پرس و حرارت آن را بالانس مي‌كنند. و چنانچه بيش از حد مجاز باشد قابل تنظيم نمي‌باشد.
يكي ديگر از راههاي سنجش، كنترل محور در يك خط مستقيم است كه راست نبودن محور دليل تاب داشتن ميلنگ مي‌باشد. ميلنگها پي از مدتي كاركردن در محور ياتاقانها دچار خوردگي مي‌گردند كه باعث افت فشار روغن در ياتاقانها و كانال ميلنگ و باعث حرارت واصطكاك بالا و در رضايت گريپاژ موتور (ياتاقان زدن) مي‌گردد. به همين منظور خلاص ميلنگ و ياتاقانها را بايد كنترل نمود.
يكي از راههاي كنترل خلاص طبق شكل بررسي لقي جانبي پيستون با محور لنگ است كه خلاص زياد ممكن است جزء خلاصي كپه‌هاي ياتاقان با محور ميلنگ باشد.
در هنگام بستن ميلنگ نكاتي كه بايد مورد توجه قرار گيرد به شرح زير است.
1-قبل از هر كاري ميلنگ را با نفت تميز شستشو داده و داخل كانالهاي آن را تحت فشار مايع تميز مي‌كنيم.
2-سپس ميلنگ را خشك نموده و كانالهاي روغن را از لحاظ تركيدگي و داشتن ناخالص كنترل مي‌نمائيم.
3-ميلنگ را روي گيره بسته و ياتاقانهاي متحرك را روي محور از لحاظ خلاص عرض كنترل مي‌كنيم (آب بندي ميلنگ)
4-پس از اطمينان از ميزان بودن خلاص محور جانبي ميلنگ را روي كپه‌هاي ثابت (بلوكه سيلندر) در جاي خود قرار داده و لقي جانبي ياتاقانهاي ثابت را كنترل مي‌كنيم.
5-پس از مراحل فوق كه انجام گرفت ميلنگ آماده براي بستن مي‌باشد، چنانچه در هر يك از مراحل صحت كار ميلنگ اشكال داشت مي‌توان آن را به تراشكاري براي ترميم انتقال داد و يا در نهايت آن را تعويض نمود.
دلايل بريدگي ميلنگ.
 1-لاغر شدن ميلنگ در اثر تعميرات زياد (ميلنگ (50/0 و 60/0) كه در اين وضعيت احتمال بريدن زياد است.
2-گازهاي ناگهاني.
3-زياد بودن وزن بار اتومبيل.
4-تيك آف كردن (حركت ناگهاني پر گاز)
5-نرسيدن روغن در حد كافي به ميلنگ.
6-سفت بودن ياتاقانها.
7-وجود ناخالص در روغن.
8-افت فشار روغن در اثر خرابي اويل پمپ.
9-كمبود روغن موتور.
10-ترك داشتن كانال ميلنگ.
كاسه نمد ميلنگ.
درانتهاي ميلنگ تقريباً پشت صفحه فلايويل جهت جلوگيري از خروج روغن از انتهاي ميلنگ به دو طريق مي‌توان اين عمل را مهار نمود 1-به طريق قراردادن كاسه نمد 2-به طريقه ايجاد شيار روغن برگردان كه در هر دو طريق روغن به كف كارتل برمي‌گردد.
كاسه نمد را به دو طريق يك پارچه و دو پارچه مي‌باشد.
در نوع يكپارچه حتماً بايد فلايويل را باز نمود و اقدام به تعويض نماييم ولي در نوع دو تكه مي‌توان در جا آن را تعويض كرد.
نوع ديگر كاسه نمد به صورت اورينگ دو تكه كه در بعضي‌ها به صورت چوب پنبه‌اي (مثل موتور پرايد) و در بعضي‌ها به صورت اورينگهاي لاستيكي مي‌باشد.
ياتاقانها.
معمولاً ياتاقانهاي موجود در صنعت خودروسازي در جنسهاي مختلف وجود دارد ولي متداول‌ترين آنها نوع بابيتي است كه مس، قلع وسرب و كادميوم تركيب شده است.
همان طوري كه مطلع هستيد ضخامت اصلي ياتاقان بين 05/0 تا 15/0 سانتي متر مي‌باشد. كه نسبت به بار موتور اين ضخامت متغير است.
خلاص ياتاقان در محور حدوداً 005/0 يا 12/0 ميليمتر مي‌باشد. و اين خلاص در موتورهاي مختلف متفاوت است.
ياتاقان به وسيله زائده‌اي در جاي خود ثابت و محكم مي‌گردد. معمولاً دو پوستة ياتاقان‌  وقتي روي هم قرار گيرد يك دايره منظم را تشكيل مي‌دهد كه حول محور تكيه‌گاه متحرك ميلنگ به وسيله شاتون قرار دارد كه ميلنگ به صورت درواني در آن مي‌چرخد.
معمولاً در ياتاقانها به علت فشار زياد چرخشي ميلنگ براي جلوگيري از دور زدن ياتاقان، لبه‌هاي اضافي را پيش‌بيني نموده كه در ياتاقان متحر ك حدود 025/0 تا 075/0 ميليمتر مي‌باشد. و لبه‌هاي اضافي موقع سفت كردن ياتاقان باعث محكم  نمودن ياتاقان در جاي خود و ثابت شدن آن مي‌گردد. و از دور زدن آن جلوگيري مي‌كند.
در اين طريق پس از بستن و سفت كردن كپه‌هاي ياتاقان فشار يكنواخت شعاعي به تمام جهات وارد مي‌گردد. در نتيجه ياتاقان به شكل كاملاً دوار به ديواره كپه و نشيمنگاه خود مي‌چسبد و خارهاي آن در جاي خود محكم مي‌گردد.
معمولاً سايز ياتاقانها با ميلنگ يكسان هستند. هر چه از قطر محور متحرك و ثابت ميلنگ كاسته مي‌گردد به قطر ضخامتي ياتاقان اضافه مي‌گردد. لذا چنانچه ميلنگ در تعيمرات لاغر شود. برعكس قطر ياتاقانها ضخيمتر مي‌گردد. به همين منظور ياتاقان با سايز ً050/0 ضخامتي بيشتر از ياتاقان ً010/0 دارد و سنگين‌تر است.
معمولا بغل ياتاقانها مجزا و به صورت دو پارچه هستند. ولي بعضي  از ياتاقانها داراي لبه‌هاي اضافه مي‌باشند وهمين لبه‌هاي اضافي كار بغل ياتاقان (كنترل خلاصي طول ميلنگ) را انجام مي‌دهد.
معايب ياتاقان
1-خوردگي: به دليل وجود ناخالص در روغن و سفت بستن ميلنگ (كم بودن خلاصي مجاز)
2-سرخ شدن: در اثر نرسيدن روغن و حرارت بيش از حد موتور.
3-دوپهن شدن: در اثر خلاصي بيش از اندازه و ضربه‌دار كاركردن موتور (آدوانس جرقه)
4-دور زدن: در اثر وجود لاتون زير ياتاقان و نداشتن لبه اضافه و خلاص زياد و جانبي ميلنگ.
در تمام موارد فوق بايد ياتاقانها را تعريض و ميلنگ را به تراشكاري برده و از ياتاقان اور سايز استفاده كرد.
و در بعضي از موارد به علت خرابي زياد ياتاقانها كپه‌هاي (نشيمنگاه ياتاقان) آن دوپهن مي‌گردد كه بايد در تراشكاري ترميم و يا تعويض گردد.
 


منابع :


منابع و مأخذ:

- اتومبيلهاي سواري بنزيني


-تجربيات استادكار ماهر


-تجربيات تعميركاران سابق


-مكانيك اتومبيل خود باشيم.

 

طراحی سایت : سایت سازان