میهن داکیومنت                میهن داکیومنت                      میهن داکیومنت              میهن داکیومنت

مرکز دانلود پایان نامه ، پروژه ، روش تحقیق ، مقاله 


میهن داک - میهن داکیومنت

پایان نامه بررسي وضعيت فروش محصولات چرمي سبک (داخلي – خارجي)


کد محصول : 10001205 نوع فایل : word تعداد صفحات : 131 صفحه قیمت محصول : 10000 تومان تعداد بازدید 410

فهرست مطالب و صفحات نخست


بررسي وضعيت فروش محصولات چرمي سبک (داخلي – خارجي)   

تاريخچه استفاده از پوست، چرم و چرمسازي:

انسانهاي نخستين به منظور بقاء نسل، اجباراً دست به شكار حيوانات مي زدند. پوست نيز جايگاه ويژه اي داشته است. چراكه اين فرآورده دامي بهترين وسيله پوشش انسانها براي جلوگيري از خطرات گوناگون بوده است. اين نوع استفاده از پوست را مي توان منصوب به عصر يخبندان (پانصد هزار سال قبل) دانست . در ابتدا بشراوليه از استخوان و سنگهاي تيز به منظور از بين بردن گوشتهاي اضافي و ضايعات پوست استفاده مي كرد. ولي بزودي به فساد پذيري سريع اين نوع پوستها در مقابل انواع ميكروبها و باكتري ها پي برد. بعدها مبادرت به خشك كردن پوست در برابر آفتاب يا آتش كرد. كه بازهم پوستي شكننده و غير قابل استفاده بدست مي آورد. تا اينكه سرانجام متوجه فوائد عصاره هاي گياهي براي جلوگيري از فساد پوست گرديد.
مصريان قديم از حدود 2500 سال قبل از ميلاد، از تركيبات معدني آرد شده مانند املاح آلومينيوم و دانه هاي مازو  براي ساخت چرم استفاده مي كردند. يونانيان و روميها، از پوست و برگ درختان كاج و صنوبر استفاده مي كردند . با توجه به اين نكته بسيار مهم كه صنعت چرمسازي در طي زماني بسيار طولاني به تكامل خود رسيده و تجربيات فراواني را پشت سر گذارده است. از زمانهاي قديم پوست به عنوان يكي از صنايع دستي حاصل از مهارت بشر هم مورد استفاده و هم مورد توجه و ستايش بوده است.
مواد اوليه پوست براي افراد شكارچي آن زمين كه هنوز دوره كشاورزي را آغاز نكرده بودند و از نظر شرايط محيطي نيازمند به اسب بودند، به راحتي قابل تهيه بود. احتياجات شديد آنها باعث گرديد تا پوست را به گونه اي نرم نمايند كه علاوه بر خشكي، در مقابل فساد نيز پس از بارها خيس شدن از مقاومت كافي برخوردار باشد. اطلاعات باستانشناسان هنوز به درستي نتوانسته اند قدم هاي ابتدايي را كه انسان هاي اوليه در تبديل پوست برداشته اند، بجز شواهدي مبني بر دود دادن همراه با ماليدن روغن و مغز حيوان به داخل پوست و ساخت چرمهاي بسيار خام را ارائه دهند. البته عمليات و كارهاي مختلفي كه روي پوست به صورتهاي مختلف انجام مي گرفت و باعث اصلاح نرمي و كاربرد بهتر آن مي گرديد نيز مي توانست از جنبه هاي تكميلي محسوب شود. مردم غارنشين در رابطه با اعتقادات مذهبي خود براي حيوانات و پوست آنها و همچنين شكل نهايي محصول ساخته شده از پوست اهميت خاصي قائل بودند.
قرنهاي 12-10 ميلادي را بايد قرون تحولات چرم سازي دانست. زيرا در اين دوره صنعت چرمسازي با توجه به پيشرفت تكنيك در كشورهاي اروپائي (از جمله انگلستان) توانسته بود منابع تجاري بسياري را به همراه داشته باشد، در قرون وسطي كه بتدريج دستجات صنعتي تشكيل مي گرديد، جامعه دباغان نيز بوجود آمد و انواع چرم براي مصارف گوناگون طبقه بندي گرديد. از قرن هفدهم ميلادي بعلت احتياج شديد مردم به فرآورده هاي چرمي، اين صنعت به شكل نو و پراهميت و گسترده به مردم شناسانده شد و عمليات فراواني براي تسريع كار در صنعت چرمسازي پديد آمد و مواد شيميايي كوناگون و كامل تر، ماشين آلات پيچيده تر و از همه مهمتر افراد باتجربه و مطلع پا به عرصه اين صنعت گذاردند و امروزه دانشگاهها با فارغ التحصيلان در رشته صنعت چرم در اقصي نقاط جهان در پيشبرد اين صنعت فعاليت دارند و اطلاعات و گزارش هاي متنوع از طرف سازمانها و مؤسسات مختلف جهت ارائه آخرين اطلاعات تكنيكي، آماري و ... منتشر مي شود كه خود بيانگر اهميت و پيشرفت اين صنعت در قرون اخير مي باشد.
در ايران نيز از ديرباز استفاده از انواع مختلف پوست و چرم مرسوم بوده و براي مصارف مختلف مورد استفاده قرار مي گرفته است. در كشور ما نيز بتدريج روشهاي ابتدائي براي تبديل پوست به ماده اي كه مقاومت بيشتري را در برابر عوامل مختلف دارا باشد كشف و از اين طريق ماده اي مقاومتر از پوست معمولي بدست آمد. از جمله روشهاي ابتدايي در اين مورد مي توان دود دادن پوست، روغن ماليدن و استفاده از زاج  و نظاير اينها را نام برد. پس از اينكه امكان تبديل پوست به چرم حاصل گرديد مورد استفاده آن نيز گسترش يافت و چرم علاوه بر مصارف قبلي نظير پوشش بدن، زيرانداز، تهيه چادر، حمل و نقل آب و مايعات ديگري نظير شير و دو در مشكهايي كه از پوست حيوانات تهيه مي شد، براي تهيه انواع كتيبه ها، پرچم، لوازم و البسه رزمي مورد استفاده قرار گرفت.
پيدا شدن روشهاي تبديل پوست به چرم در واقع تحولي عظيم بود كه از اين طريق امكان استفاده از پوست بعنوان ماده اي غير قابل فساد و تجزيه ناپذير بوجود آمد و با توجه به مصارف مختلفي كه در مورد پوست وجود داشته و روزبروز نيز ميزان اين مصارف افزايش مي يافت پوست بعنوان ماده اي ارزشمند خريد و فروش گرديد. و از زمان صفويه صدور پوست به كشورهايي نظير روسيه و عثماني در سطح وسيعي شروع شده و همه ساله پوست درصد قابل توجهي از اجناس صادراتي كشورمان را تشكيل مي داده است .
چند سال پس از سقوط سلسله قاجاريه شهر تبريز شاهد نمايش پيشرفت تكنولوژي غرب در زمينه چرمسازي بود. اولين كارخانه بصورت ماشيني با روشهاي نو و بكارگيري علوم مختلف در سال 1308 هجري شمسي در تبريز بنام «چرمسازي ايران» تاسيس و بعداً «چرم خسروي» بصورت واحدي مدرن در سال 1310 ه.ش در تبريز با 600 نفر كارگر شروع به كار نمود. و با تاسيس چرم سازي «اردشير يگانگي» در همدان و شركت سهامي ميشن در تهران، ساير كارخانجات صنعتي در تهران و تبريز شروع به كار نمودند .
اولين كارخانه سالامبور سازي ايران در تبريز با نام كارخانه «سالامبور سازي وهاب زاده» در سال 1315 (قبل از جنگ جهاني) توسط آقاي «وهاب زاده» و با كارشناسي يك متخصص يوناني با نام «گاليف رولي» تاسيس شد . عدم نياز به دستگاههاي پيچيده و گران قيمت و فراواني و ارزاني مهمترين ماده اوليه سالامبور سازي يعني پوست سبك باعث پيدايش كارخانه هاي سالامبور سازي بيشماري گرديد. هركس قطعه زميني مي يافت و يك چهارديواري مي ساخت، با كندن يك حوضچه و بكارگيري يك درام  شروع به ساخت سالامبور مي نمود. به مرور زمان و طي سالهاي 1330 تا 1350 كارخانجات متعدد ديگري در ايران ساخته شد كه اكثراً سنتي و بدون تخصص كافي و فقط بر اساس يادداشتها و دستورالعمل هاي خارجي و با استفاده از تجربه موروثي بكار ادامه مي دادند و فكر ايجاد كارخانجات چرم سبك بدليل پوشش نويني كه در سال 1315 به پوست سبك داده شده بود (سالامبور) در افكار عمومي بوجود نمي آمد و شكل نمي گرفت تا اينكه در سال 1350 اولين كارخانه مستقل چرم سبك به نام چرم ملي ايجاد و شروع به كار نمود.
دو سال بعد يعني در سال 1352 سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران مأموريت يافت تا طرحهايي را در زمينه چرم سبك در نقاط مختلف كشور پياده نمايد. سازمان مذكور با ايجاد شركتي بنام شركت صنايع پوست و چرم ايران و با همكاري گروهي از مهندسين مشاور مبادرت به احداث چند كارخانه در نواحي مختلف كشور از جمله خراسان و لرستان نمود و در حاليكه تلاش داشت طرحهاي ديگري را در اين زمينه پياده نمايد از حركت بازماند. همچنين بعد از سال 1352 و به توسط بانك توسعه كشاورزي دو طرح چرم سبك در شيراز (چرمينه) و اردبيل (چرم مغان) اجرا گرديد و نيز در جوار همين طرحها كارخانه ويژه اي براي ساخت خز و پوشاك حاصله از آن در استان مازندران به نام خزرخز بوجود آمد كه توانستند مقداري از پوست هاي داخلي را به چرم تبديل نمايند. بعد از پيروزي انقلاب اسلامي و از سال 1358 تاكنون فكر ايجاد كارخانجات چرم از پوست سبك بيشتر شكل گرفت و طرحهاي زيادي توسط وزارت صنايع مورد بررسي قرار گرفت. شايان ذكر است با پيشرفت صنعت چرم، نحوه تبديل پوست به چرم نيز در ايران تغيير كرده و چرم سازي در قالبي پيشرفته و صنعتي مطرح گرديد و كارخانه هاي مدرنيزه و پيشرفته نيز در اين زمينه احداث گرديد. اما شكل دهي به كارخانه هاي مدرن و تازه تاسيس شده اكثراً بر اساس استفاده از پوست هاي سنگين به عنوان ماده اوليه و تهيه چرمهاي رويه گاوي و زيره طرح ريزي شده است كه با توجه به چنين طرح ريزي هايي امروزه ماده خام اكثر كارخانه هاي چرم سازي كشور را پوست هاي سنگين تشكيل داده و اين كارخانه ها در توليد چرمهاي سنگين فعاليت داشته و در اين طرح ريزي ها توجه بسيار كمي به پوست هاي موجود كشور بوده و به ويژه ميزان پوستهاي سبك كشور اصلاً مدنظر نبوده است. بايد توجه داشت كه تعداد دامهاي سبك كشور به مراتب بيشتر از دامهاي سنگين بوده و نهايتاً تعداد پوست هاي سبك حاصل از كشتار سالانه خيلي بيشتر از پوست هاي سنگين داخلي بوده و پوست هاي سبك نسبت به پوست هاي سنگين از رقم بالايي برخوردار مي باشند.
پوست سبك در بسياري از كشورها توليد مي شود ولي آنچه كه در كشورهاي مختلف با يكديگر متفاوت است مرغوبيت پوست است و همين امر يعني بالا بودن مرغوبيت پوست گوسفندي كشورمان يكي از دلايل شهرت آن در سطح جهاني مي‌باشد. چرم بدست آمده از پوست گوسفندي در ايران از كيفيت بسيار بالايي برخوردار مي باشد و داراي انسجام و استحكام بالايي است. اين نوع پوست عمدتاً در زمينه تهيه چرم لباس مورد استفاده قرار مي گيرد. ولي فقط مراحل اوليه لش گيري آن يعني كثيف ترين و پرزحمت ترين مرحله آن در ايران انجام مي شود و پس از اين مرحله سالامبور (سالانبور) حاصل مي گردد كه از نظر مرغوبيت توسط متخصصين (سورت چي) درجه بندي مي گردد و به خارج از كشور صادر مي شود.
لازم به ذكر است كه بعلت آب و هواي نيمه خشك و شرايط اقليمي ايران پوست گوسفند و بز كشور ما از مرغوبيت بالايي برخوردار است ولي متأسفانه دامداران ايران به دليل كم ارزش بودن پوست و پشم و اينكه نوع تغذيه در ايران بيشتر به گوشت گوسفند و بز اختصاص دارد و همچنين بعلت نداشتن انگيزه و آگاهي لازم در حفظ و حراست اين ثروت ملي توجه كافي نمي نمايند و نيز لازم است كه بدانيم از لحاظ آگاهي لحاظ نرخ بازده پوست به دام در جهان، نرخ بازده پوست به دام در ايران براي پوست گوسفندي و بره اي برابر 88 درصد و براي پوست بزي و بزغاله برابر 74 درصد مي باشد كه بالاترين نرخ بازده در جهان است. بايد يادآور شد كه نرخ بازده پوست به دام در جهان براي پوست گوسفندي و بره اي 40 درصد و براي پوست بزي و بزغاله اي 41 درصد مي باشد كه در اين زمينه مي توان به آمار منتشره از طريق FAO به جداول (1) و (2) مراجعه نمود.
با توجه به مطالب مطروحه ملاحظه مي شود كه بي توجهي به توليد چرمهاي سبك از پوستهاي سبك داخلي موجب شده تا اين پوست ها همه ساله در سطح وسيعي به كشورهايي چون ايتاليا، آلمان، فرانسه، تركيه و اسپانيا صادر گردد و با توجه به كمبود وسيعي كه در زمينه پوستهاي سنگين داخلي در مقايسه با ظرفيت واحد هاي توليد چرم سنگين وجود دارد همه ساله مقادير قابل توجهي پوست سنگين از كشورهاي افريقايي خريداري و به كشورمان وارد مي گردد.
بدين منظور سالانه حدود يك ميليون جلد پوست سنگين از كشورهاي كنيا، بتسوانا، زيمباوه به ايران وارد مي شود. به عبارتي ساليانه با فرآوري حدود 6/2 ميليون جلد پوست سنگين در كارخانجات و كارگاههاي چرم سازي كه به چرم تبديل مي شود، تنها قريب به 60 درصد آن از توليد پوست داخلي است  .
امروزه مشكل تهيه پوست خام سنگين براي واحدهاي توليد چرم سنگين به حدي است كه مشكلات زيادي براي واحدهاي مصرف كننده اين پوست ها بوجود آورده است. البته مشكل تهيه پوست خام سنگين بصورت موقتي و مقطعي نبوده و روزبروز بيشتر مي شود و در صورتي كه اقدامي اساسي در اين مورد صورت نگيرد براحتي مي توان پيش بيني نمود كه چنين حالتي در آينده اي نزديك موجب نيمه فعال و تعطيل شدن واحد هاي توليدي چرم سنگين و ركود اين صنعت خواهد شد.
تكنولوژي (فن آوري) در صنعت چرم
توسعه جامعه تنها با ارتقاي سطح تكنولوژي امكان پذير است. تكنولوژي مجموعه اي از عوامل سخت افزاري يا تجهيزات، توانايي ها و مهارتهاي انساني، دانش فني و توانايي هاي مديريتي و سازماندهي است.
افزايش سطح تكنولوژي مستلزم رشد و ارتقاي هماهنگ و سازگار تمام اجزاي آن است كه از طريق انتقال و توسعه داخلي تكنولوژي اتفاق مي افتد.
در ادبيات مديريت، تكنولوژي را مجموعه اي از ابزار روشها، مهارت و دانش فني مي دانند كه براي توليد و عرضه محصول يا خدمت خاصي به بازار مورد استفاده قرار مي گيرد. مثلاً در يكي از مراجع، تكنولوژي به اين صورت تعريف شده است كه تكنولوژي ابزار، مكانيزم، دانش يا فرايندي است كه براي تبديل ورودي ها به خروجي ها به منظور ارتقاي توان افراد، گروههاي كاري و سازمانها به كار مي رود  .
آقايان نوري و رادفر تكنولوژي را متشكل از حداقل سه جزء ذيل تعريف مي كنند:
-    سخت افزار (Hard ware) شامل ماشين آلات و توالي آنها براي توليد كالا و خدمات مي باشد.
-    نرم افزار (Soft ware) شامل مجموعه دستور العمل ها، قواعد و رويه ها براي بكارگيري ماشين الات، دانش فني و چگونگي انجام وظايف براي تحقق يك هدف است.
-    مغز افزار (Brain ware) شامل هدفها، كاربرد و توجيه به كارگيري سخت افزار و نرم افزار و يا چگونه، چرا و چه وقت بكارگيري تكنولوژي مي باشد.
پس بطور ساده تر مي توان گفت كه در زمينه تكنولوژي يا فن آوري توسط صاحبنظران تقسيم بندي هاي گوناگوني از جمله تقسيم بندي به شكل زير صورت گرفته است  .
1-بعد سخت افزاري فن آوري 2- بعد نرم افزاري فن آوري 3-بعد مغز افزاري فن آوري.
سخت افزار، شامل ماشين آلات و ابزار و وسايلي مي باشد كه در جهت بهبود و تسهيل انجام كارها استفاده مي شود.
نرم افزار، شامل دانش و اطلاعات استفاده از ماشين آلات و ابزار و وسايل مي باشد و براي همين ويژگي است كه گفته مي شود:
صرف داشتن سخت افزار كافي نمي باشد بلكه بايستي نحوه استفاده مطلوب و بهينه از تجهيزات را نيز ياد داشته باشيم.
مغزافزار، شامل مديريت صحيح و نحوه اداره مطلوب امكانات نظير ماشين آلات و نيروي انساني سازمان مي باشد. به عبارت ديگر بيانگر مديريت تكنولوژي و دانش مربوط به آن است. بنابراين براي بهبود و بالابردن سطح كيفي صنعت به طور اعم و صنعت چرم بطور اخص بايستي مغز افزار مورد توجه قرار گيرد. بعبارت ديگر تحقق اهداف يك مؤسسه اعم از توليدي-خدماتي زماني ميسر مي باشد كه هر سه بعد به طور سيستمي و همراه با يكپارچگي مورد توجه قرار گيرد.
در واقع شكل سوم فن آوري يا تكنولوژي راهنما و هدايت كننده دو شكل قبلي فن آوري مي باشد و اين مطلب اهميت و حساسيت بعد سوم تكنولوژي كه همان مديريت يا مغز افزار مي باشد را نشان مي دهد. نمونه عملي اين مطلب حداقل به عنوان يك فرضيه اوليه وضعيت فعلي صنعت چرم كشور ما مي باشد كه بدليل عدم برنامه ريزي صحيح و تخصيص بهينه امكانات و مديريت مؤثر به سمت توليد و سرمايه گذاري چرم سنگين هدايت شده است. در حالي كه در اين زمينه با توجه به مطالب ارائه شده قبلي داراي نقطه ضعف هستيم و سرمايه گذاري و برنامه ريزي در خصوص چرم سبك بيشتر با امكانات ما هماهنگي دارد.
حال چنانچه به تاريخچه فن آوري در صنعت چرم مراجعه شود مراحلي را كه جهت مدرنيزه كردن اين صنعت طي شده است مي توان پي گيري نمود.
در طليعه قرن اخير، تحولاتي كه از ابتدا بي سابقه بود در صنعت دباغي به تجربه گذاشته شد. صنعت جوان و نوپاي آمريكا از آداب و رسوم سنتي ميراث كهن نداشت و ماشين آلات در همه جا باعث تحولاتي تازه مي شدند. بعلاوه گروه جديدي از مواد دباغي كه خود از فرآورده هاي جنبي حاصل از پيشرفت هاي ساير رشته هاي علمي ديگر محسوب مي شدند آماده كاربرد شدند. اين مواد نمك هاي كرمي بودند كه مواد معدني دباغي را تشكيل مي دادند، بدون آنكه ايجاد مشكلات كم دوامي كه از مشخصات روش قديمي دباغي با آلومينيوم بود را ايجاد نمايند، اين مواد توانستند به زودي رقيبي براي مواد دباغي گياهي محسوب شده و توليد چرم سبك را به ميزان قابل توجهي تغيير دهند.
پيشرفت هاي بيشتر در چرمسازي ناشي از استفاده از فرآورده هاي صنايع شيميائي بود، رنگينه ها، پلي مرهاي فيلم سازي به عنوان تكميل كننده سطح روي چرم، مواد دباغي مصنوعي، تهيه آنزيم براي آنزيم دادن پوست و مواد ديگري كه در برگرفته مي شدند. عمدتاً تحقيقات ابتدائي و اندكي كه زيربنايي باشد بر روي چرم در آزمايشگاه هاي كارخانه هاي شيميائي توليد و عرضه كننده مواد مورد نياز صنايع چرمسازي صورت مي گرفت كه البته اين آزمايشات تنها برروي محصولات صنعتي خود آنها و به منظور رسيدن به اهداف مشخص انجام مي پذيرفت. صرف نظر از معرفي مواد جديد، دستاوردهاي مهم علم در صنعت چرم سازي، كنترل هايي بود كه روي مواد خام اوليه، روش ساخت و اندكي نيز روي محصول نهايي اعمال مي گرديد، تحولات ذكر شده خارج از محدوده تجربيات قبلي يك چرمساز تجربي (سنتي) بود. به همين جهت كمكهاي ارائه شده از سوي علم شيمي در بيشتر چرمسازي هاي پيشرفته و در حال توسعه با استقبال فراواني مواجه شد. بعلاوه كارهاي پرزحمت و نامطلوب در چرمسازيها عمدتاً توسط دست انجام مي گرفت احتمالاً تنوع زياد كارها كاربرد ماشين را غير عملي مي ساخت. همچنين اين صنعت آنچنان در سراسر كشورها پراكنده بود كه هيچگونه تمايلي را در مهندسين و ماشين سازان در جهت كمك و رفع نيازهاي آن بوجود نمي آورد. حتي زماني كه در پايان قرن 19 ماشين براي صنايع مختلف شروع به ساختن شد، براي اين رشته عمدتاً ماشين هاي دستي طراحي گرديد. البته به غير از نفع اقتصادي ناشي از كاربرد ماشين، عدم علاقمندي كارگران دباغخانه‌ها و چرمسازي ها در انجام بعضي از كارهاي دستي باعث تسريع در تغيير و استفاده از ماشين گرديد. ورود ماشين آلات به داخل چرمسازي ها باعث يكنواختي بيشتري در نحوه كار و امر توليد گرديده و كاهشي را در انواع مختلف چرم توليد شده توسط دباغ خانه هاي متعدد در نقاط مختلف بوجود آورد و به راستي بدون نفوذ ماشين آلات بداخل چرمسازيها قدمهاي مهم اوليه علم براي تغييرات اساسي و علمي نمودن اين رشته از صنعت بسيار سخت و شايد غير ممكن بود.
در اينجا براي نمونه نام برخي ماشين آلات كه جهت توليد محصولات چرمي سبك از مرحله پوست تا مرحله محصول ساخته شده و نهايي در شركت چرم مشهد مورد استفاده قرار مي گيرد ذكر مي گردد.
1-    ليست ماشين آلات ساخت داخل كشور
درام معمولي         دستگاه مژرينگ كامپيوتري    دستگاه كمپرسور
درام دسشاژ        دستگاه مژرينگ الكترونيكي    تهويه حرارت مركزي
درام ميلينگ        دستگاه فلشينگ        پدل چوبي
دستگاه پشم زني    دستگاه لايمينگ        دستگاه آب گير
پدل فايبر گلاس    دستگاه اطوي غلطكي        دستگاه ريلايمينگ
درام آزمايشگاهي     دستگاه اطوي پرسي        دستگاه پرس
دستگاه كانواير هوايي    دستگاه نم زني            دستگاه گيره زني
دستگاه سختي گير    دسگ بخار            مشعل
2-    ليست ماشين آلات چرم سازي ساخت خارج كشور
ماشين دراشيوينگ        ماشين استيكينگ
ماشين پوليش            ماشين فني فلكس
ماشين آبگير            ماشين بافينگ
ماشين اسپيرينگ        ماشين چروك گير
3-    ليست ماشين‌آلات شرلينگ
ماشين شانه زني        ماشين پرداخت خام
ماشين فني فلكس برقي    ماشين پرداخت خشك
ماشين فني فلكس هيدروليك    ماشين نرم كننده عمودي
ماشين بافينگ خشك        ماشين چربي گيري چرم و خز
ماشين بافينگ تر        ماشين خاشاك گير         ماشين آبگير
4-    ليست ماشين‌آلات دوزندگي چرم
ماشين‌آلات راسته دوزي    ماشين‌آلات زيگزاگ
ماشين دو سوزنه         ماشين زير برش
ماشين زيگزال دوزي        ماشين قيچي برقي برش
ماشين نوار دوزي        ماشين اطو بخار
ماشين پايه بطر يك سوزنه    ماشين مارك زني
ماشين نازك كن لبه         ماشين يك سوزنه
امروزه نيز در زمينه هاي مختلف اين صنعت فن آوري تأثير فراواني دارد كه روز بروز به ميزان آن افزوده مي شود. در حال حاضر براي بدست آوردن توليداتي با كيفيت بالا و مطلوب نياز به دانش و عمل مربوط به صنعت فوق مي باشد و بدون داشتن علم و تكنولوژي پيشرفته، توليد چرمي مرغوب غير عملي خواهد بود و اين صنعت جهت ادامه حيات خود نياز به آموزش كارشناس در زمينه طراحي و ساخت ماشين‌آلات چرم سازي دارد.
همانطوريكه قبلاً نيز اشاره شده چرم سازي از ديرباز در قالبي سنتي در كشور ما وجود داشته و كارگاههايي بطور پراكنده در قسمتهاي مختلف شهرها در زمينه توليد چرم به روشهاي ابتدايي و ساده فعاليت داشته اند. اين كارگاهها بدون هيچگونه طراحي در زمينه ساخت كارگاه و بدون در نظر گرفتن امكانات لازم براي واحد هاي توليد چرم احداث شده و فاقد هرگونه امكانات بهداشتي و رفاهي و اصول صحيح بوده اند و پسآب اين واحدها معمولاً از طريق نهري به نزديكترين رودخانه يا آبرو منطقه هدايت مي شده و مسئله اي بعنوان آلودگي محيط از طريق پسآب كارخانه ها و ضايعات حاصل نظير لش مطرح نبوده و از طريق مسئولين نيز توجهي به اين امر نگرديده است. بهرحال كارگاهها با امكاناتي ابتدائي فعاليت مي نمودند.
بتدريج با رشد و توسعه ساخت چرم به شكل صنعتي شدن چرم سازي ها، مكانيزم كار و تركيب دروني كارگاهها از نظر فاضلاب كارخانه يا سيستم جمع آوري ضايعات ثابت مانده و در حل حاضر نيز تقريباً به همان وضعيت سابق ادامه دارد و امروزه اين آلودگي حاصل منجر به آلودگي رودخانه ها، حيوانان و محيط گرديده و بيماري هاي فراواني را به ارمغان مي آورد. در حال حاضر تكنولوژي تصفيه انواع پسآب كارخانه رشد نموده و روز بروز نيز به ميزان فن آوري در اين زمينه افزوده مي گردد و از اين طريق به پاك سازي محيط اطراف و اكوسيستم كمك مي شود و هرگاه سخن از ساخت كارخانه اي براي صنعت چرم به ميان مي آيد بلافاصله بحث تاسيسات تصفيه پسآب و آلوده كننده هاي مواد شيميائي نيز مطرح مي شود و فن آوري تصفيه مواد آلوده كننده از طريق اين كارخانجات از عمده موضوعات مطروحه در اين صنعت مي باشد. بطوري كه در آينده نزديك چرم بدون برچسب اكو (برچسب عدم استفاده از مواد آلوده كننده محيط زيست) در بازارهاي جهاني مشكل فروش خواهد داشت.

مراحل ساخت چرم
تنها تفاوت عمده بين روشهاي سنتي و روش جديد چرمسازي، كاربرد ماشين‌آلات پيشرفته در روش جديد مي باشد ولي از لحاظ بكارگيري مواد مورد استفاده و مراحل عمليات تفاوت عمده با يكديگر ندارند.
حال براي آشنا شدن با اين حرفه مراحل ساخت چرم به روش سنتي توضيح داده مي شود.
1-    خيساندن- پوستهاي خشك را براي سه الي شش روز در آب مي خيسانند.
2-    آهك زني و لش گيري- پوستهاي خيس خورده، نرم و به حالت طبيعي در آمده را به مدت چهار تا شش روز در آب آهك مي گذارند. سپس موها، پشمها و مواد زايد را بوسيله كاردك از آن جدا مي سازند.
3-    آرد جو كردن و تراش مجدد- در اين مرحله بمدت پانزده تا بيست روز پوست ها را در ظرفهاي مخصوص كه حاوي آرد جو مي باشند مي گذارند سپس توسط كاردك اضافات و لشهاي آن را مي تراشند (اين عمل به مدت سه الي چهار روز مجدداً تكرار مي شود).
4-    نمك پاشيدن- پس از بعمل آوردن مجدد، پوست را نك زني مي كنند و به مدت سه الي چهار روز در اين حالت مي گذارند.
5-    دباغي (مازوكاري)  براي اين منظور پوستها را داخل چاله اي مخصوص گذارده و به آن مازو مي پاشند. چهار تا پنج روز پوست ها به همين حالت باقي مي مانند و هر روز آنها را لگد مال مي كنند تا مواد دباغي و گياهي به خوبي وارد پوست شوند.
6-    كاشي كاري- پس از اتمام عمليات دباغي پوست ها را در آفتاب خشك كرده و سپس بوسيله سنگ پا سطح پوست را به آرامي مي مالند تا كاملاً صاف و نرم گردد.
7-    رنگ ريختن- از رنگهايي مانند گل ورز، جوهر گلي و يا صابون سفيد در رنگ آميزي رخ چرم استفاده مي شود.
8-    صيقل زني- آخرين مرحله عمليات چرمسازي است. در اين مرحله پوست دباغي شده را باز كرده و بوسيله مهره، صيقل داده مي شود. ماليدن روغن بمنظور نرمي و لطافت بيشتر پوست در اين مرحله صورت مي گيرد.
9-    در نهايت نيز چرمها اندازه گيري شده و بسته بندي مي گردند.
حال براي نمونه فلوچارت مراحل توليد چرم به روش پيشرفته و صنعتي در شركت چرم مشهد ارائه مي گردد.

عوامل مؤثر بر كيفيت پوست و چرم 
الف- پوست:
1-عوامل محيطي يا اقليمي- جغرافيايي، پوست دام كاملا تابع شرايط محيطي است و تغييرات آب و هوا در كيفيت آن تأثير مستقيم دارد. در مواقع خشكسالي يا شرايط اقليمي نامناسب به دليل عدم وجود مراتع مناسب، دام براي تغذيه بايد مسافات طولاني را طي نمايد كه طبعاً در بين راه بر اثر برخورد با انوع موانع و خارو خاشاك و نيز راه طولاني و آب شدن چربي زير پوست حيوان، به پوست آن لطمه وارد مي شود.
2-ضايعات وارده بر پوست- بر اثر عوامل خارجي:
1-2-ضايعات قبل از كشتار دام- نظير ضربه و خراش در اثر برخورد دام با چوب، عدم دقت در چيدن پشم و جراحات ناشي از قيچي و داغ كردن دام جهت شناسايي آن.
2-2-ضايعات كشتارگاهي- نظير عدم دقت در كندن پوست و فقدان روشهاي ديگر پوست كني، بدي چاقوي سلاخي كه خود علتي در كارد مال شدن، پاره شدن و ايجاد سوراخ بر روي پوست مي باشد. كشتار دامهاي خسته، بدي چربي گيري و ... .
3-2-ضايعات حاصل از ناقص خشك كردن و بد نگهداشتن پوست- پوستهاي كنده شده در اثر عدم تسريع در جمع آوري، شستشو، نك زدن، خشك كردن كامل در سايه و يا در اثر بدي روشهاي انبار كردن و ... فاسد مي شوند.
3-عيوب وارده بر پوست توسط انگلها و بيماري هاي عفوني- اين عيوب عمدتاً بواسطه عدم بهداشت كافي در محل نگهداري دام، رطوبت زياد، كمبود نور و بدي تغذيه و ... بوجود مي آيند.
4-پوست هايي كه از حيوانات مرده بدست مي آيد. اين پوست ها اغلب خشن و زبر بوده و بواسطه انبوهي از جراحات كه در رخ پوست وارد شده، صدمه خورده هستند.
5-كشتار خانگي و غير صنعتي- در بعضي از مواقع گوسفند و بز خريداري شده در منزل ذبح مي شوند و همين امر منجر به وارد آمدن جراحات مي گردد و نيز بدليل عدم آگاهي كامل واسطه ها در هنگام حمل تا كارخانجات چرمسازي صدمات زيادي به پوست وارد مي شود (نظير فساد پوست).
6-عوامل اجتماعي و فرهنگي- در كشورهاي جهان سوم، بواسطه پاره اي اصلاحات و توسعه ها نظير توسعه شهرها، جاده ها، كارخانجات، زمينهاي زير كشت و ...، مراتع (بويژه مراتع درجه يك) كه عمده ترين منبع غذايي دام مي باشند تخريب شده و از بين رفته اند. بدين لحاظ اين امر تأثيرات منفي از لحاظ كمي و كيفي بر توليد پوست مي گذارد.
7-عوامل تكنيكي و فني- پروژه هاي گسترش و توسعه دام زنده در بسياري از نقاط جهان تأثير مثبتي در كميت و كيفيت پوست مي گذارد. در بسياري از كشورهاي در حال توسعه سيستم پرورش دام ضعيف است و اين امر موجب توليد پوستهاي كوچك كه اغلب آسيب ديده نيز هستند مي شود.
عدم آگاهي هاي فني دامداران در امر استفاده صحيح از مراتع، اصلاح نژاد دام، تغذيه با علوفه دستي، بهداشت دام، كمبود متخصصين مربوط به دام و دامپروري در بخش دولتي و مديريت هاي غير اصولي و غير فني، اعمال و اجراي نظريات و سليقه هاي شخصي- عدم وجود مراكز تحقيقات گسترده دامي و صنايع وابسته با توجه به آب و هوا و نژادهاي متنوع هر كشور از جمله عوامل مؤثر در اين زمينه مي باشند.
8-عوامل مالي و برنامه ريزي- رشد همه جانبه بخش چرمسازي مستلزم اقدامات هماهنگ در جهت تأمين مالي براي سيستم توسعه و بازيابي پوستهاي خام بزرگ و كوچك و بسط ظرفيت هاي توليد چرم و محصولات چرمي مي باشد. دولت ها بوسيله سرمايه گذاري صنعتي و سياست هاي بازرگاني خود نقش موثري در توسعه صنعت چرمسازي ايفا مي كنند معهذا فقدان تلاشهاي متناظر براي سرمايه گذاري هاي اساسي در زمينه بهبود عرضه پوست خام كاملاً به چشم مي خورد.
9-قيمت- يكي از عوامل در عرضه بسياري از كالاها قيمت آنها مي باشد. ولي در مورد پوست اين امر به همان شدت مشاهده نمي شود. علت عمده اين است كه توليد كنندگان پوست را بعنوان يك فرآورده فرعي از فعاليت اصلي خود (توليد گوشت) تلقي مي كنند. در حقيقت ارزش پوست حدود 5 درصد از درآمد كشتارگاهها را شامل مي شود. البته طرح اين مسئله كه پوست با كيفيت بالاتر، درآمد بيشتري را براي دامدار در برخواهد داشت. تأثير كافي در امر بهبود پرورش و كشتار دام و ... نخواهد داشت. البته ممكن است تا حدي نواقص و عيوب در كشتارهاي انبوه كاهش يابد ولي در مورد كشتارهاي غير انبوه اين امر بي تأثير است و خود مستلزم فرهنگ جامع انديشي و نفع جمعي تا نفع فردي است.
10-عوامل طبيعي – نحوه پرورش و تغذيه، شرايط اقليمي، مراتع، خشكسالي، بهداشت كشتار دام و ... از جمله عوامل طبيعي مؤثر بر كميت و كيفيت پوست هستند. كيفيت پايين مراتع (بويژه در كشورهاي در حال توسعه) خشكسالي هاي طولاني مدت (بويژه در قاره افريقا) وجود تلفات در توليد دام، عدم تغذيه صحيح در فصول سرد (بويژه بواسطه كمبود علوفه خشك، عدم اصلاح نژاد دام و ...) تأثير بسزايي در پايين آوردن باروري دام زنده از لحاظ توليد پوست دارد.
عدم وجود علوفه كافي در مراتع كه منبع اصلي تغذيه دام مي باشند و فقر غذايي مستمر و فزاينده در طول سالها علاوه بر كاهش فرآورده هاي دامي سبب ايجاد محيط نامناسب فيزيكو شيميائي براي ژنها (عوامل انتقال دهنده خصوصيات توارثي) گشته و سبب مي گردد كه كاهش بازده دامها در طول سالها بصورت ارث به نتايج (نسل بعدي) منتقل گردد.
11-فقدان تسهيلات خطوط ارتباطي مناسب به ويژه در كشورهاي در حال توسعه بين شهر و روستا موجب مي گردد كه مقداري از پوستها تا رسيدن به مراكز فروش دچار پوسيدگي شوند. در اغلب كشورهاي در حال توسعه در اثر استفاده از وسايل حمل و نقل نامناسب از قبيل شتر، قاطر، ارابه گاوي و قايقهاي روستايي، خسارتهاي زيادي به پوست وارد مي گردد كه اين عوامل نيز تأثير فعاليت هاي زير بنايي را در سرعت بخشيدن به فعاليت هاي توسعه اي بويژه اقتصادي-تجاري نشان مي دهد.
ب- چرم:
در زمينه افزايش كيفيت محصولات چرمي عواملي محسوس مي باشند كه مي توان به پاره اي از آنها اشاره نمود.
1.    وجود استراتژي، همراه با سياست گذاري و برنامه ريزي مشخص جهت استفاده مطلوب از كليه منابع اعم از انساني، مادي، اطلاعاتي و مالي كه تضمين كننده هر نوع فعاليت چه در بعد توليدي يا خدماتي است. زيرا مشخص بودن اهداف و برنامه ها، يادگيري دقت و جلوگيري از اتلاف انرژي ها را به همراه دارد.
2.    تربيت نيروهاي ماهر و متخصص اعم از دوره هاي مديريتي، كارشناسي و عملياتي. بالطبع براي بدست آوردن توليداتي با كيفيت بالا و مطلوب نياز به آگاهي و علم مربوط به آن صنعت مي باشد و بدون داشتن افرادي واجد اين شرايط، پيشرفت در توليد چرم مرغوب غير عملي خواهد بود.
3.    دسترسي به مواد اوليه با كيفيت مطلوب- مسلم است كه كيفيت چرم توليدي بستگي به نوع و كيفيت ماده اوليه مورد استفاده دارد و در صورتي در توليد كالاي مرغوب از جمله چرم با كيفيت بالا موفقيت حاصل مي گردد كه مواد اوليه مناسب در اختيار توليد كنندگان چرم قرار گيرد. در غير اينصورت در مورد پيشرفت صنعت چرمسازي و توليد محصولي با كيفيت بالا موفقيت چنداني حاصل نخواهد شد.
4.    استفاده از ماشين‌آلات جديد و روشهاي به كارگيري آنها- روز بروز نياز كارخانه ها به دقت بيشتر در توليد افزايش مي يابد و اين مراكز بايستي جهت تأمين خواسته هاي مصرف كنندگان نهايت دقت را در توليد بعمل آورند. البته صرف دقت به تنهايي و دسترسي به ماشين‌آلات دقيق و پيشرفته قادر به جوابگويي چنين خواسته هايي نخواهد بود. بلكه جمع بين اين دو است كه مي تواند كارساز بوده و پيشرفت فن آوري را نيز به همراه داشته باشد.

انواع چرم و موارد استفاده از آن:
چرم از جمله محصولات با ارزشي است كه از تنوع پذيري بالايي در ايجاد ارزش افزوده در قالب محصولات متنوع چرمي برخوردار است لذا آشنايي با انواع چرم و موارد استفاده آنها مي تواند راهنماي مناسبي جهت عطف توجه به آن به عنوان يك محصول ارز آور تلقي گردد كه به اختصار و به شرح زير ارائه مي گردد:
1-    چرم رويه- چرمي است كه از پوست بز، گوساله، گاو و گاوميش جهت تهيه كفش توليد مي شود.
2-    چرم ناپا- چرم ظريف مي باشد كه معمولاً براي ساخت لباس و جير و كيف استفاده مي شود.
3-    چرم لباسي- چرمي است كه داراي رخ مي باشد.
4-    چرم دستكش- چرمي نرم و داراي قابليت كشش مي باشد و از پوستكهاي كوچك تهيه مي شود.
5-    چرم آستري- براي داخل كفش استفاده مي شود و از سالامبور درجه چهار تهيه مي شود.
6-    چرم جير- چرمي است كه بايستي از طرف گوشتي پوست سالم باشد و رخ مطرح نيست.
7-    چرم نبوك- همان چرم لباسي است ولي با استفاده از سمباده زدن از طرف رخ آماده شده است.
8-    چرم يوف- از پوست گاو و گاوميش تهيه مي شود و محكم و مقاوم مي باشد. براي تسمه و كمربند استفاده مي شود.
9-    چرم اشپالت- در چرمهاي گاوي بعلت ضخامت زياد اين چرم قابل دسترسي است و بدون رخ است و براي ساخت پيش بند و دستكشهاي صنعتي و كفش هاي معمولي ورزشي استفاده مي شود.
10-    چرم شامور (خاص)- چرم هايي هستند كه دباغي روغني شده اند. قابل شستشو بوده و آب را در خود نگهداري مي كنند. توسط روغن ماهي خام تهيه مي شوند و براي تميز كردن عينك و شيشه هواپيما و ... استفاده مي شود و به رنگ كرم مي باشد.
11-    چرم زيره- چرمي است كه كاملاً دباغي گياهي مي شود و قابليت تبادل هوايي خوبي دارد و براي ساخت تخت كفش و چمدان استفاده مي شود.
12-    چرم ناپلان- از پوست تومور (تودئي) بدست مي آيد. استفاده از پوست به همراه پشم ظريف (از داخل) كه با رزين هاي مخصوص دباغي شده و بسيار گران بوده، در مناطق سردسير، اروپا، شوروي و كانادا مورد استفاده قرار مي گيرد.
13-    چرم كيفي- جزو چرم رويه است. براي كفش مصرفي ندارد ولي از آستري آن استفاده مي شود. از پوست بز و گوساله تهيه مي شود و در كفشهاي ارزان قيمت بكار مي رود، حالتي بين چرم رويه و لباسي دارد. از ضخامت بالايي برخوردار است و داراي نقش مصنوعي مي باشد و در توليد كيف مقرون به صرفه است.
14-    چرم ناگو- از چرم گوساله براي رويه كفش توليد مي شود.
15-    چرم مبلي- از چرم لباسي خشن تر است و از كيفي مقاومتر (بزي-گوساله اي- گاوي و ...)
16-    چرم چاپي- روي اين چرم توسط پرس ايجاد نقش مي شود (چرم گاوي و گوساله اي)
17-    چرم دورويه- اين چرم مانند چرم ناپلان است با اين تفاوت كه از يك طرف مانند جير است.

انواع محصولات چرمي:
كت تك     شلوار تك    دوپيس                    دامن     پيراهن زنانه يا لباس
پالتو         بلوز        تاپ        بادي    كاپشن
باراني        جليقه        ميني شورت    لباس موتور سواري    سارافون
دستكش    كلاه        شال گردن    بند و سگك سه شاخه    كمربند
بندكفش    لباس غواصي    لباس ورزشي    كت و دامن        كت و شلوار
دسته برس و سشوار        زير بشقابي و زير ليواني        كوسن
جاي خودكار و تقويم و ساير لوازم ميزكار        چرم براي ميز و كاور و ديوار
صندلي ظريف چرمي        روكش مبل و صندلي        جامدادي
جاي پيچ و ابزار    چرم كنار قالي دستباف        روكش صندلي اتومبيل و فرمان
روكش صندلي هواپيما و ساير لوازم         قسمت هاي چرمي اتومبيل
قسمتهاي چرمي اتومبيل            جلد پاسپورت و شناسنامه   
پوست تزئين براي كف اتاق و ...         پوست نقاشي شده آويز    
جعبه وسايل با ارزش چرمي            جعبه وسايل با ارزش چرمي
قاب عكس             كيف اداري            كيف زنانه و مردانه
كيف پاسپورتي            چمدان چرمي            ساك چرمي
غلاف انواع كلت و اسلحه    انواع تسمه هاي صنعتي    
انواع تجهيزات نظامي نظير جاي خشاب    انواع وسايل پزشكي و ارتوپدي
زين و يراق سواركاري     غلاف چاقو، سرنيزه، شمشير    قلاده انواع حيوانات
بند ساعت              كيف پول زنانه و مردانه    جاسوئيچي و جاي كليدي
 


منابع :


منابع:

1- ابراهيمي – عبدالحميد، جزوه بازاريابي کارشناسي ارشد، دانشکده علوم اداري واقتصادي دانشگاه فردوسي مشهد – 1375.

2- ابراهيمي – عبدالحميد، جزوه طراحي استراتژيها براي بازار جهاني، دانشکده علوم اداري واقتصادي دانشگاه فردوسي مشهد – 1375.

3- احمدي – بهزاد، سامي – سعيد، شيمي پوست و چرم- بانک صنعت و معدن – جلد 2 – 1366.

4- احمدي – بهزاد سامي- سعيد، شيمي پوست و چرم- بانک صنعت و معدن – جلد 1 – 1366.

5- اخوي – احمد، تجارت بين الملل، استراتژي بازرگاني وتوسعه اقتصادي، موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني – 1373.

6- اي وال پول- دونالد، مقدمه اي بر احتمالات و آمار کاربردي، آريانژاد – مير بهادر، ذهبيون – محمد، دانشگاه علم و صنعت ايران – 1370.

7- باتاچاريا- گوري ک، جانسون – ريچاردا، مفاهيم و روشهاي آماري، ابن شهر آشوب – مرتضي، ميکائيلي- فتاح، مرکز نشر دانشگاهي، جلد اول – چاپ دوم-1369.

8- بر اين کويين – جيمز، مينتس برگ- هنري، جيمز- رابرت ام، مديريت استراتژيک – فرآيند استراتژي، محمد صائبي، مرکز آموزش مديريت دولتي 1373.

9- روستا- احمد ،ونوس – داورف ابراهيمي- عبد الحميد، مديريت بازاريابي، سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انساني دانشگاهها(سمت) چاپ دوم – 1376.

دانلود پایان نامه,خرید پایان نامه,فروش پایان نامه,پایان نامه,آرشیو پایان نامه,پایان نامه عمران,پایان نامه روانشناسی,

پایان نامه حقوق,پایان نامه اقتصاد,پایان نامه برق,پایان نامه معدن, پایان نامه کارشناسی ,پایان نامه صنایع,پایان نامه علوم سیاسی ، پایان نامه کاردانی

طراحی سایت : سایت سازان