میهن داکیومنت بزرگترین مرجع و مرکز دانلود پایان نامه (متن کامل فرمت ورد) فروش پایان نامه - خرید پایان نامه (کاردانی ، کارشناسی)همه رشته ها
حقوق اقتصاد مدیریت روانشناسی ریاضی تربیت بدنی کامپیوتر نرم افزار و سخت افزار عمران معماری برق صنایع غذایی علوم اجتماعی هنر علوم سیاسی فیزیک مکانیک حسابداری

تبلیغات کلیکی - افزایش رتبه گوگل

اگهی رایگان

مقاله امر به معروف و نهي از منكر


کد محصول : 10001340 نوع فایل : word تعداد صفحات : 121 صفحه قیمت محصول : 10000 تومان تعداد بازدید 960

فهرست مطالب و صفحات نخست


 امر به معروف و نهي از منكر

مقدمه
از مهم‌ترين خصوصيات يك مومن آل محمد (ص) اين است كه امر به معروف و نهي از منكر افراد ديگر باشد كه البته اين امر خود داراي مراحل مختلفي مي‌باشد فرد مؤمن خود بايد ، از هر گونه بدي و شر به دور بوده و تمام اعمال ورفتارش مورد تأييد مؤمنان حقيقي خداوند باشد .
هيچ عمل و گفتاري را مگر براي رضاي حق انجام ندهد .
در تمام امورات زندگي راضي به رضاي حق بوده ، صابر و شاكر باشد ، در كتب مختلف اسلامي از اين خصوصيات بسيار سخن به ميان آمده است .
فضيلت آن بر هيچ كس پوشيده نيست به خصوص كه در معجزه پيامبر اسلام (ص) :
قرآن كريم ، فردي كه چنين خصوصيتي را داشته باشد و به موقع و به جا از آن استفاده كند ، بسيار مورد تكريم قرار گرفته است .
از كتب معتبر ديگر نيز مي‌توان به نهج‌البلاغه اثر دانشمند بزرگ زمان ، سيد رضي اشاره نمود كه حكمتها و مباحث ، همچنين خطبه‌هاي ا مام اول شيعيان جهان ، حضرت علي (ع) را در آن جمع‌آوري نموده و  اثرات شگفت اين كتاب بر هيچ كس پوشيده نيست .
در اينجا با رجوع به دو نمونه از حكمتهاي  آن اثر شريف . به نام مراحل امر به معروف و نهي ازمنكر ، از وجود آن فيض مي‌بريم . حكمت 373 – 374 ( مراحل امر به معروف و نهي از منكر)
اين مؤمنان ! هر كس تجاوزي را بنگرد و شاهددعوت به منكري باشد و در دل آن را انكار كند ، خود را از آلودگي سالم داشته است و هر كس با زبان آن را انكار كند پاداش داده خواهد شد ، و از اولي برتر است و آن كس كه با شمشير به انكار برخيزد تا كلام خدا بلند و گفتار ستمگران پست گردد، او راه رستگاري را يافته و نور يقين در دلش تابيده ، گروهي ، منكر را با دست و زبان و قلب انكار مي‌كنند ، آنان تمامي خصلتهاي نيكو را در خود گرد آورده‌اند .  گروهي ديگر ، منكر را با زبان و قلب انكار كرده ، اما دست به كاري نمي‌برند ، پس چنين كسي دو خصلت از خصلتهاي نيكو را گرفته و ديگري را تباه كرده است و بعضي منكر را تباه ساخته و يك خصلت را بدست آورده‌اند و بعضي ديگر ، منكر را با زبان و قلب و دست رها ساخته‌اند كه چنين كسي از آنان ، مرده‌اي ميان زندگان است .
و تمام كارهاي نيكو، و جهاد درراه خدا ، برابر امر به معروف و نهي از منكر ، چونان قطره‌اي بر درياي مواج و پهناور است و همانا امر به معروف و نهي ازمنكر ، نه اجلي را نزديك مي‌كنندو نه از مقدار روزي مي‌كاهند و از همه اينها برتر ، سخن حق در پيش روي حاكمي ستمكار است .
 
توضيح در مورد گروه :
عليرضا سبحاني ـ جستجو در اينترنت و تهيه كتاب و استفاده از روزنامه
مسعود سبحاني جستجو در اينترنت و  استفاده از نهج البلاغه ويرايش و صفحه آرايي
 
اهميت امر به معروف و نهي ازمنكر و رابطه آن با اصلاحات
دين مبين اسلام براي انسان، گرايش ذاتي به صداقت و امانت و عدالت قائل است و به تعبير ديگر انسان حنيف، حق‌گرا و فطرتاً ميل به كمال و خير و حق دارد و در عين حال از آزادي و اختيار برخوردار است و لذا ممكن است از ميسر اصلي خود منحرف گردد. اسلام اين اشتباه و خطا را به صورت يك جريان موقت مي‌پذيرد ولي رشد و گسترش اين جريان ناسالم و فسادبرانگيز ممكن است جامعه را به تباهي بكشاند به همين جهت قرآن كريم براي جلوگيري از اين انحراف و انقراض و ايجاد اتحاد و وحدت در جامعه دستور به امر به معروف و نهي ازمنكر و اصلاح جامعه مي‌دهد چنانچه در آياتي آمده:
ولتكن منكم امه يدعون الي الخير ويامرون بالمعروف و ينهون عن المنكر و اولئك هم المفلحون و لاتكونوا كالذين تفرقوا واختلفو من بعد ماجاهم البينات و اولئك لهم عذاب عظيم» «بايستي حتماً جمعيتي از شما باشند كه مردم را به خوبيها دعوت كنند و امر به معروف و نهي از منكر نمايند و چنين افرادي رستگارانند ونكند شما مثل كساني باشيد كه از هم متفرق شده و اختلاف كردند (يهود و نصاري) بعد از آنكه براهين و ادله براي آنها ثابت شده بود و براي چنين اشخاصي عذاب دردناك خواهد بود.
در آيه‌اي ديگر كساني كه به نهي از منكر توجه نداشته‌اند و اين واجب الهي را ترك مي‌كردند مورد سرزنش قرار مي‌دهد كانوا لايتناهون عن المنكر فعلوه لبئس ما كانوا يفعلون»«آنها از اعمال زشتي كه انجام مي‌دادند يكديگر را نهي نمي‌كردند چه بدكاري انجام مي‌دادند.» اگر در فرمايشات بزرگان دين نظر و تأملي صورت گيرد به وضوح مي‌توان اهميت اين دو اصل را دريافت كه عاملين به اين دو اصل مورد لطف و حرمت ايزد منان قرار مي‌گيرند واگر در جامعه مرسوم شود روزي آن جامعه افزون مي‌گردد و چنانچه اميرالمؤمنين مي‌فرمايد: «ان الامر بالمعروف و النهي المنكر لخلقان من خلق‌الله و انهما لايقربان من اجل و لا ينقصان من رزق» همانا امر به معروف و نهي از منكر دو صفت از اوصاف پروردگارند كه نه اجل را نزديك مي كنند و نه روزي را كاهش مي‌دهند. و تاركين به اين دو اصل مورد لعن قرار مي‌گيرند و اگر در جامعه فراگير نشود الف: انسانهايي بدطينت بر آن جامعه مسلط مي‌شوند همانطور كه در وصيت‌نامه اميرالمؤمنين به امام حسن و حسين(ع) آمده «لاتتركوا الامر بالمعروف و النهي عن المنكر فيولي عليكم شراركم» امر به معروف و نهي از منكر را ترك نكنيد كه بدهاي شما بر شما مسلط مي‌شوند» ب: هويت و حيات انساني از آن جامعه نفي مي‌شود. چنانچه اميرالمؤمنين (ع) در تاييد اين سخن مي‌فرمايد:«تارك لانكار المنكر بلسانه و قلبه ويده فذلك ميت الاحياء» «بعضي منكر را با زبان و قلب و دست خود رها ساخته‌اند كه چنين كسي از آنان مرده‌اي ميان زندگان است.» ارزش امر به معروف و نهي از منكر همين قدر بس كه امام حسين(ع) آن اصلاح طلب ديني هدف خود را از قيام پرخروش كربلا احيا اين فريضه بسيار مهم كه از ضروريات دين نام برده مي‌شود عنوان فرمودند«… انما خرجت لطب الاصلاح في امه جدي اريد ان آمر بالمعروف وانهي عن المنكر و اسير بسيره جدي وابي» «در جستجوي اصلاح كار امت جدم بپا خواسته‌ام اراده دارم امر به معروف و نهي از منكر و به سيرت جد و پدرم رفتار كنم» بايد توجه داشت شايد امر به معروف و نهي ازمنكر لزوماً مصداق اصلاح اجتماعي نباشد اما هر اصلاح اجتماعي، مصداق امر به معروف و نهي از منكر است و هر مسلمان آشنا به وظيفه از آن جهت كه خود را موظف به اين دو اصل مي‌داند نسبت به اصلاح اجتماعي حساسيت خاصي دارد و با عنايت به مطالب فوق تاكيد دين اسلام بر امر به معروف و نهي از منكر در جامعه نوعي تاكيد بر اصلاح جامعه و جلوگيري از فساد و رفع نابساماني‌هاي اجتماعي است و لذا با رعايت اين اصلاح اجتماعي مي‌توان به هدف و رسالت عاليه دين كه همان اصلاح جامعه و ايجاد زمينه مناسب براي آسايش و رفاه مناسب براي انسان و فراهم كردن امكان لازم براي رشد معنوي و تكامل در جهان ديگر است رسيد.

سخنان معصومين در مورد اهميت و ضرورت ا مر به معروف و نهي از منكر
رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم: «و اذا لم يامروا بالمعروف و لم ينهوا عن المنكر و لم يتبعواالاخيار من اهل بيتي، سلط الله عليهم اشرارهم فيدعو عند ذلك‏خيارهم فلا يستجاب لهم‏». هرگاه مردم امربه معروف و نهي از منكر را ترك نمايند و ازنيكان خاندان من پيروي نكنند خداوند بدانشان را بر آنان مسلطگرداند، در اين هنگام خوبان ايشان دعا كنند ولي دعايشان‏مستجاب نشود.
رسول خدا صلي الله عليه و آله: «لا يزال الناس بخير ما امروا بالمعروف و نهوا عن المنكر وتعاونوا علي البر فاذا لم يفعلوا ذلك نزعت عنهم البركات و سلطبعضهم علي بعض، و لم يكن لهم ناصر في الارض و لا في السماء.» مردم همواره در خير و بركت‏اند تا هر زمان كه امر به معروف ونهي از منكر كنند و يكديگر را بر كار خير كمك رسانند پس هرگاه آن را به جا نياورند بركات از آنان سلب گردد و گروهي برگروه ديگر مسلط شود به طوري كه براي آنان ياوري نه در زمين‏باشد و نه در آسمان.
 امام علي عليه السلام: «و امر بالمعروف تكن من اهله و انكر المنكر بيدك و لسانك وباين من فعله بجهدك و جاهد في الله حق جهاده و لا تاخذك في‏الله لومة لائم و خض الغمرات للحق حيث كان.» [فرزندم حسن] به كار نيك امر كن تا در شمار نيكوكاران درآيي وبه دست و زبان كار ناپسند را زشت‏شمار و از آن كه كار ناپسندكند با كوشش خود را دور بدار. در راه خدا بكوش، چنان كه شايد،و از سرزنش ملامتگرانت‏بيمي نداشته باش براي حق به هر دشواري‏هرجا بود وارد شو.
 امام علي عليه السلام: «ان الله تبارك و تعالي لم يرض من اوليائه ان يعصي في الارض وهم سكوت مذعنون لا يامرون بالمعروف و لا ينهون عن المنكر، فوجدت‏القتال اهون علي من معالجة الاغلال في جهنم‏». همانا خداوند از اولياء خود نپسنديده كه معصيت او در زمين‏بشود و آنها ساكت و آرام باشند و امر به معروف و نهي از منكرنكنند، پس پيكار را از تحمل غلهاي جهنم آسانتر يافتم.
 امام علي عليه السلام: «قوام الشريعة الامر بالمعروف و النهي عن المنكر و اقامة‏الحدود.» شالوده دين بر امر به معروف و نهي از منكر و برپا داشتن حدودالهي استوار است.
 امام علي عليه السلام: «ان الامر بالمعروف و النهي عن المنكر لا يقربان من اجل ولا ينقصان من رزق و افضل ذلك كلمة عدل عند امام جائر.» امر به معروف و نهي از منكر مرگ را نزديك نمي‏سازند و از رزق وروزي نمي‏كاهند و برتر از همه اينها سخني عادلانه است نزدپيشوايي ستم‏پيشه.
 امام علي عليه السلام: «فان الله سبحانه لم يلعن القرن الماضي بين ايديكم الا لتركهم‏الامر بالمعروف و النهي عن المنكر فلعن الله السفهاء لركوب‏المعاصي و الحلماء لترك التناهي.» همانا خداوند سبحان مردم دوران گذشته را كه پيش از شماينداز رحمت‏خود دور نفرمود، جز براي آن كه امر به معروف و نهي ازمنكر را ترك كردند. پس خداوند بي‏خردان آنان را لعنت كردبه خاطر نافرماني كردن و خردمندان را به (گناه) ترك نهي‏يكديگر.
 امام باقر عليه السلام: «ان الامر بالمعروف و النهي عن المنكر فريضة عظيمة تقام بهاالفرائض و تامن المذاهب و تحل المكاسب و ترد المظالم و تعمرالارض و ينتصف من الاعداء و يستقيم الامر.» امر به معروف و نهي از منكر دو فريضه بزرگ الهي است كه ديگرفرائض با آنها بر پا مي‏شوند و به وسيله آنها راهها امن مي‏گرددو كسب و كار مردم حلال مي‏شود و حقوق افراد بديشان بازگردانده‏مي‏شود و در سايه آن زمين‏ها آباد و از دشمنان انتقام گرفته‏مي‏شود و در پرتو آنها همه كارها رو به راه مي‏گردد.
 امام صادق عليه السلام: «قال رسول الله صلي الله عليه و آله: ان الله عز و جل ليبغض المؤمن الضعيف الذي لا دين له، فقيل له: و ما المؤمن الذي لا دين له؟ قال: الذي لا ينهي عن المنكر». پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمود: خداي عز وجل نسبت‏به مؤمن ضعيف و سستي كه دين ندارد خشمناك‏است. پرسيدند: مؤمني كه دين ندارد كدام است؟ فرمود آن كه نهي‏از منكر نمي‏كند.
 امام صادق عليه السلام: «اذا راي المنكر فلم ينكره و هو يقدر عليه فقد احب ان يعصي‏الله و من احب ان يعصي الله فقد بارز الله بالعداوة.» اگر كسي كار ناپسندي را ببيند و با داشتن توانايي، آن را زشت‏نشمارد، دوست داشته باشد كه خداوند عصيان شود و هر كه دوست‏باشد كه خداوند عصيان شود، به دشمني با خدا پرداخته است.
امر به معروف و نهي از منكر يا نظارت همگاني
علاوه بر اينكه در قرآن مجيد، يكي از وظائف اصلي پيامبراكرم(ص)، امر بمعروف و نهي از منكر معرفي‏شده:(يامرهم بالمعروف و ينهاهم عن المنكر) اصولا در بينش و تفكر اسلامي موضوع امر به معروف و نهي از منكربه قدري از ارزش و اهميت‏برخوردار است كه يكي از معيارهاي شناخت كفر و ايمان و صلاح و نفاق معرفي شده‏است. در قرآن مجيد مي‏فرمايد: (لعن الذين كفروا من بني اسرائيل علي لسان داود و عيسي بن مريم ذلك بما عصوا و كانوا تعملون). «مورد لعن و نفرين الهي قرار گرفتند، آنان كه از طائفه بني‏اسرائيل كافر شدند و بر زبان داود(ع) و عيسي بن مريم(ع) نيزمورد لعن و نفرين واقع شدند. اين بدان جهت‏بود كه گناه كرده عصيان ورزيدند و متجاوز شدند، اينان (در اجراي نهي‏از منكر) متناهي نمي‏شدند و پذيرا نبودند، بي‏ترديد عمل زشتي را مرتكب مي‏شدند». آنگا پس از آن كه دوستي آنان را با كفار تقبيح نموده سرزنش مي‏كند مي‏فرمايد: (ان سخط الله عليهم و في العذاب هم‏خالدون) . «خشم و غضب خدا بر آنان و در عذاب ابدي خواهند بود». و سپس در آيه بعد بيان مي‏كند: (....كثيرا منهم فاسقون) . «بسياري از آنان فاسق هستند». و در جاي ديگر مي‏خوانيم: (المنافقون والمنافقات بعضهم من بعض يامرون بالمنكر و ينهون عن المعروف... ان‏المنافقين هم الفاسقون) . «مردان و زنان منافق برخي از بعضي ديگرند (سنخيت و همكاري دارند) اينان به منكرات و زشتيها امر مي‏كنند و اززيبائيها و نيكيها جلوگيري مي‏نمايند. به درستي كه منافقان، همان فاسقان هستند». و چند آيه بعد، مي‏فرمايد: (المومنون والمومنات بعضهم اولياء بعض يامرون بالمعروف و ينهون عن المنكر) (6) . «مردان و زنان مومن، بعضي از آنان دوستدار(يا ولي) يكديگرند، امر به معروف مي‏كنند و نهي از منكر مي‏نمايند». و در سوره آل عمران، صالحان را با مشخه اجراي امر به معروف و نهي از منكر معرفي مي‏فرمايد: (يومنون بالله واليوم الاخر و يامرون بالمعروف و ينهون عن المنكر و يسارعون في الخيرات و اولئك من الصالحين). «به خدا و قيامت ايمان دارند و امر به معروف مي‏كنند و نهي از منكر مي‏نمايند و در نيكيها و خيرات سرعت عمل‏دارند و مسابقه مي‏گذارند». بنابراين در برهنگ اسلام، كسي نمي‏تواند نسبت‏به اين قانون، كوچكترين كوتاهي داشته باشد يا آن را كوچك شمارد. پيشنهاد و نظريه اجرائي با توجه به نكات و مطالب گذشته علاوه بر اين كه بايد همه مسلمانان با آگاهي علمي و عملي از اين قانون، با حفظشرائط و مراتب لازم، در تمام موارد و در همه‏جا آن را مورد عمل و اجرا بگذارند و خويشتن را مسوول مصالح فرد فردمردم، جامعه و حكومت‏بدانند و ناظر بر اعمال آحاد و گروه‏ها باشند، دولت و حكومت اسلامي نيز بايد گروه ويژه‏اي‏مخصوص انجام اين وظيفه به وجود آورد و تشكيلاتي را به اين جهت‏سازماندهي كند. دائره حسبه چشم بيدار جامعه آنچنان كه از روايات و تواريخ و سير مشاهده مي‏شود، از صدر اسلام، همواره به عنوان نظارت بر همه مصالح و حسن‏اجراي قوانين اسلام، معصومين عليهم السلام خود و يارانشان اين نظارت را داشته و در طول تاريخ حكومتها، دائره‏اي به عنوان(امور حسبه) تشكيل مي‏شده كه به صورت تشكيلاتي و سازماندهي شده، امر به معروف و نهي از منكر مي‏كردند كه‏در متن كتاب (مسووليت و نظارت مردم در حكومت اسلامي) اجمالا مورد بحث قرار گرفته است  . بنابراين پيشنهاد، اين موضوع، يك امر جديد و تازه و بيگانه هم نمي‏باشد و امروز با داشتن امكانات و شرائط بهتر، مابهتر مي‏توانيم اين هدف مقدس را تعقيب كرده و اين امر حياتي را احيا كنيم. سازمان قضائي و امر به معروف و نهي از منكراگر به خوبي دقت و تامل شود، تشكيلات قضائي در فرهنگ اسلام، درواقع بخشي از دائره امر به معروف و نهي ازمنكر مي‏باشد و بسياري از بزرگان از فقهاي نامدار شيعه و سني، به اين حقيقت تصريح كرده‏اند كه بحث مستوفاي آن‏از طرفيت اين مقال خارج است، و در جاي خود بايد مورد بحث و تحليل و تامل بيشتر قرار گيرد. مرحوم «شيخ طوسي‏»;(شيخ‏الطائفه) مي‏فرمايد: «تصدي قضا، از واجبات كفائي است كه هرگاه گروهي اين وظيفه را تقبل كرده، متصدي آن شدند، از ديگران ساقطخواهد شد، پس اگر مردم شهري و بلدي بر ترك آن هم‏دست‏شوند و جلوي آن را بگيرند، در واقع بر ضد حكومت‏اسلام خروج كرده‏اند و گنه‏كارند و بر امام و حكومت وقت لازم است كه بر جنگ و قتال با آنان برخيزد». آنگاه به حديث نبوي استناد جسته مي‏افزايد: «انه قال(ص) : ان الله لا يقدس امه ليس فيهم من ياخذ للضعيف حقه و لانه من الامر بالمعروف و النهي عن المنكر). «به درستي كه خداي متعال امت و ملتي راتقديس نمي‏كند كه در ميانشان كساني نباشند كه حقوق ضعفا را باز ستانند وبراي اين كه تصدي قضاء بخشي از امر به معروف و نهي از منكر مي‏باشد»  . همچنان كه امروز در حكومت جمهوري اسلامي ايران و كشورهاي ديگر، سازمان قضائي، يك سازمان متشكل ومنسجم و قدرتمند است، دائره و سازمان امر به معروف و نهي از منكر يا دائره حسبه مي‏تواند به همين صورت،تشكيلاتي‏تر و قدرتمندتر وارد عمل گردد مانند برخي از ارگان‏ها و سازمانها كه به طور ناقص، در برخي از موارد عمل‏مي‏كنند. چگونه؟ آنچه كه به نطر نگارنده روشن است و امكان عملي شدن دارد و بر خود وظيفه مي‏دانم كه مطرح كرده پيشنهاد نمايم،به اين‏گونه است: الف ) دولت اسلامي بايد افرادي را به اين منظور گزينش، انتخاب و جذب نمايد كه شرائط آنان از سوي زعماي ديني‏خواهد شد كه از جمله شرائط، اينها است:
1 - معلومات در حد دكترا و فوق ليسانس رشته‏هاي الهيات، حقوق و... و در ميان طلاب حوزه‏هاي علميه در حداوائل درس خارج.
2 - داراي تقوا وتعهد اسلامي.
3 - افرادي متعادل و منزه از افراط و تفريط.
4 - حسن ظاهر.
5 - فرم لباس مورد پسند از جهت اخلاقي و روانشناسي(هم زيبا و هم با شكوه و پسنديده).
6- داراي اصالت‏ خانوادگي و نسب.
7 - خوش بيان.
8 - علاوه بر داشتن اين شرائط، درآغاز، دوره ويژه‏اي رامانند پليس و نظامي، به صورت آموزش ببينند، هم در بعدپليسي نظامي، چون كار، نوعي پليسي است و هم در بعد آشنائي با روشها، شرائط و مراتب اين قانون علاوه بر آن، دردوران آموزش بايد در موضوعات اخلاق، علوم اجتماعي تربيتي، سياسي، روانشناسي اسلامي و احكام، آموزش‏ببينند.
 9 - افراد زيردست، كمتر از ديپلم نباشند كه بايد خود دوره آموزش نيز ديده باشند. ب ) اين سازمان با وزارتخانه‏ها بخصوص وزارت كشور و سازمان قضائي مرتبط و هماهنگ باشند. ج ) افراد اين گروه، در مورد برخي از تخلفات و جرائم، بالفور اقدام مي‏كنند. همچنان كه در دائره حسبه در گذشته‏چنين بوده است. اخطاري لازم و ضروري يكي از نكاتي كه توجه به آن بسيار ضرورت دارد و رسول اكرم(ص) و ساير معصومان عليهم السلام نيز هشدار داده‏اند، موضوع‏اعمال نفوذ افراد يا گروه‏هاي مغرض و منحرف و تغيير دادن مصاديق معروف و منكر مي‏باشد.
در طول تاريخ حتي هنگامي كه مانند معتزله امر به معروف و نهي از منكر را از اصول دانسته‏اند، قدرتهاي غالب وغاصب توانسته‏اند از طريق ديگر، به اين قانون لطمه وارد سازند و مانند (مرجئه) در مصداق‏ها تشكيك كنند، تا آنجاكه در زمان بني‏اميه و بني‏عباس، دانشمنداني را استخدام كردند تا در مورد برخي از معروف‏ها و منكرها اظهار نظرنموده، معروف را منكر و منكر را معروف معرفي كردند. شكي نيست هنگامي كه اين امر حياتي به نحو احسن اجراء گردد، جلوي همه مفاسد و فاسدها گرفته خواهد شد. دراين صورت گروهي و افرادي به وساوس شيطاني مجهز مي‏گردند تا تدريجا برخي از مفاسد را توجيه كنند و باكوچكترين سوژه و بهانه‏اي قبح آن را از بين ببرند و به بهانه اين كه منكر نيست، آن را ترويج نمايند كه هم در تاريخ و هم‏در زمان خود نمونه‏هائي از آن را ديده‏ايم. بنابراين در اين‏گونه موارد مسوولين امر، مسووليت دارند تا به اين امور نيز نظارت كنند تا كسي نتواند سوء استفاده‏نمايد و از راه ديگر قوانين الهي را تغيير دهد. حضرت امام صادق(ع) از رسول اكرم(ص) نقل مي‏كند كه فرمود: «كيف بكم اذا فسدت نسائكم و فسق شبابكم و لم تامروا بالمعروف و لم تنهوا عن المنكر؟ فقيل له و يكون ذلك يارسول‏الله؟ فقال: نعم و شر من ذلك كيف اذا امرتم بالمنكر و نهيتم عن المعروف؟ فقيل له يا رسول‏الله و يكون ذلك؟ قال: نعم و شر من ذلك كيف بكم اذا رايتم المعروف منكرا و المنكر معروفا؟»  . «بر شما چه خواهد گذشت هنگامي كه زنان و جوانانتان فاسد و فاسق شده باشند و شما امر به معروف و نهي از منكرننمائيد؟ عرضه داشتند: يا رسول‏الله، آيا چنين خواهد شد؟ فرمود: آري و بدتر از اين بر شما چه خواهد گذشت زماني‏كه امر به منكر و از معروف نهي نمائيد؟ باز عرضه داشتند: آيا چنين خواهد شد؟ فرمود: آري بدتر از اين. بر شما چه‏خواهد گذشت آنگاه كه معروف (زيبا) را منكر (زشت) ببينيد و منكر(زشت) را معروف(زيبا) به حساب آوريد». ما در جامعه افراد و گروه‏هائي را مي‏بينيم كه هم‏اكنون مصداق اين پيش‏بيني رسول اكرم(ص) هستند و نه تنها ازمعروف و نيكي دفاع و جلوي منكرات و زشتي را نمي‏گيرند، بلكه دقيقا در نظر آنان حق، ناحق و باطل، حق شمرده‏مي‏شود و زيبائي را زشتي و زشتي را زيبائي مي‏بينند و بر اثر آن كه بينش و ديد انساني آنان بسته شده است، با چشم‏خودخواهي، انانيت و حيواني مي‏نگرند، طبعا نمي‏توانند واقعيات را آنچنان كه هست، ببينند. اصولا دواعي مختلف و علل و عوامل گوناگون، محيط تربيتي، عادت، تلقين و تبليغات سوء در ديدگاه‏ها اثرمي‏گذارند و شرائط متفاوت چه‏بسا ديد و بيشن متفاوت به وجود مي‏آورد. روزي «عمار ياسر» با «مغيره بن شعبه‏» بحث مي‏كردند، حضرت امام علي(ع) رو به عمار كرده فرمود: او را واگذار. «فانه‏لم ياخذ من الدين الا ما قار به من الدنيا. و علي عمد لبس علي نفسه ليجعل الشبهات عاذرا لسقطاته‏»  .
«پس او(مغيره) چيزي از دين را نياموخته جز آنچه كه وي را به دنيايش برساند و عمدا امر را بر خود مشتبه كرده است‏تا شبهات (اموري كه باطل و منكرند و به حق و معروف شباهت دارند) عذر و بهانه براي خطاها و لغزشهايش باشد». علاوه بر علل و عوامل و دواعي، انسانهاي چندچهره و بي‏تقوا و متزلزل نيز، همواره حقائق را وارونه جلوه مي‏دهند، تااعمال ناشايست‏خود را توجيه كنند، بنابراين در مورد حفظ قوانين الهي، از تغيير و تبدل و دگرگون ساختن معروف ومنكر، بايد بسيار هشيار بود و علما و دانشمندان بزرگوار و مسوول، اين هشدار و اخطار را جدي تلقي كنند. امام علي(ع) در اين رابطه مي‏فرمايند: «فمن لم يعرف بقلبه معروفا و لم ينكر منكرا قلب فجعل اعلاه اسفله و اسفله اعلاه‏»  . پس كسي كه در قلب خود معروفي را معروف نداند و منكري را انكار ننمايد، دلش وارونه و دگرگون مي‏شود. تا آنجا كه‏بالاي او به پائين آمده پائين او به بالا برمي‏گردد (وارونه تشخيص مي‏دهد و حقائق را وارونه مي‏بيند)». با توجه به اين نكات، ضرورت پاسداري و نگهباني از قوانين الهي و مواظبت كامل براي جلوگيري از تغيير وتبديل‏هاي بدعت‏گونه، بر همگان محسوس خواهد بود.
 
اهميت و ضرورت امر به معروف و نهي از منكر در كلام مقام معظم رهبري
امر به‏معروف، يعني ديگران را به كارهاي نيك امر كردن.نهي از منكر، يعني ديگران‏را از كارهاي بد نهي كردن.امر ونهي، فقط زبان و گفتن است; البته يك‏مرحله قبل از زبان هم دارد كه مرحله قلب است و اگر آن مرحله باشد، امربه معروف زباني، كامل خواهد شد.وقتي كه شما براي كمك به نظام اسلامي مردم‏را به نيكي امر مي‏كنيد مثلا احسان به فقرا، صدقه، راز داري، محبت، همكاري،كارهاي نيك، تواضع، حلم، صبر و مي‏گوييد اين كارها را بكن، هنگامي كه دل‏شما نسبت‏به اين معروف، بستگي و شيفتگي داشته باشد، اين امر شما، امرصادقانه است. وقتي كسي را از منكرات نهي مي‏كنيد مثلا ظلم كردن، تعرض كردن،تجاوز به ديگران، اموال عمومي را حيف و ميل كردن، دست درازي به نواميس‏مردم، غيبت كردن، دروغ گفتن، نمامي كردن، توطئه كردن، عليه نظام اسلامي‏كار كردن، با دشمن اسلام همكاري كردن و مي‏گوييد اين كارها را نكن، وقتي كه‏در دل شما نسبت‏به اين كارها بغض وجود داشته باشد، اين نهي، يك نهي‏صادقانه است و خود شما هم طبق همين امر و نهي‏تان عمل مي‏كنيد.اگر خداي‏نكرده دل با زبان همراه نباشد، آنگاه انسان مشمول اين جمله مي‏شود كه‏«لعن الله الامرين بالمعروف التاركين له‏».كسي كه مردم را به نيكي امرمي‏كند، اما خود او به آن عمل نمي‏كند; مردم را از بدي نهي مي‏كند، اما خوداو همان بدي را مرتكب مي‏شود; چنين شخصي مشمول لعنت‏خدا مي‏شود; اين چيزخيلي خطرناكي خواهد شد. اگر معناي امر به معروف و نهي از منكر و حدود آن براي مردم روشن بشود،معلوم خواهد شد يكي از نوترين، شيرين‏ترين، كارآمدترين و كارسازترين‏شيوه‏هاي تعامل اجتماعي، همين امر به معروف و نهي از منكر است و بعضيهاديگر درنمي‏آيند بگويند «آقا! اين فضولي كردن است‏»! نه، اين همكاري كردن‏است; اين نظارت عمومي است; اين كمك به شيوع خير است; اين كمك به محدودكردن بدي و شر است; كمك به اين است كه در جامعه اسلامي گناه، گناه‏بماند. بدترين خطرها اين است كه يك روز در جامعه، گناه به عنوان صواب‏معرفي بشود; كار خوب به عنوان كار بد معرفي بشود و فرهنگها عوض بشود.وقتي‏كه امر به معروف و نهي از منكر در جامعه رايج‏شد، اين موجب مي‏شود كه گناه‏در نظر مردم هميشه گناه بماند و تبديل به صواب و كار نيك نشود.بدترين‏توطئه‏ها عليه مردم اين است كه طوري كار كنند و حرف بزنند كه كارهاي خوب‏كارهايي كه دين به آنها امر كرده است و رشد و صلاح كشور در آنهاست در نظرمردم به كارهاي بد، و كارهاي بد به كارهاي خوب تبديل شود; اين خطر خيلي‏بزرگي است. بنابراين اولين فايده امر به معروف و نهي از منكر همين است كه نيكي وبدي، همچنان نيكي و بدي بماند.فايده ديگرش اين است كه وقتي در جامعه‏گناه منتشر بشود و مردم با گناه خو بگيرند، آنگاه اگر در راس جامعه هم‏كسي بخواهد مردم را به خير و صلاح و معروف و نيكي سوق بدهد، كارش با مشكل‏مواجه خواهد شد; نمي‏تواند; يا به آساني نمي‏تواند; مجبور است‏با صرف‏هزينه فراوان اين كار را انجام بدهد.يكي از موجبات نا كامي تلاشهاي‏اميرمؤمنان با آن قدرت و عظمت در ادامه اين راه، كه بالاخره هم به شهادت‏آن بزرگوار منجر شد، همين بود.اين روايت تكان دهنده و عجيبي است;مي‏فرمايد:«لتامرن بالمعروف و لتنهون عن المنكر او ليسلطن الله عليكم‏شرار كم فيدعو خياركم فلا يستجاب لهم‏»; بايد امر به معروف و نهي از منكررا ميان خودتان اقامه كنيد، رواج بدهيد و نسبت‏به آن پايبند باشيد; اگرنكرديد، خدا اشرار و فاسدها و وابسته‏ها را بر شما مسلط مي‏كند; يعني زمام‏امور سياست كشور به مرور به دست امثال حجاج بن يوسف خواهد افتاد! همان‏كوفه‏يي كه اميرالمومنين در راس آن قرار داشت و در آن‏جا امر و نهي مي‏كرد ودر مسجدش خطبه مي‏خواند، به خاطر ترك امر به معروف و نهي از منكر، به مروربه آن‏جايي رسيد كه حجاج‏بن‏يوسف ثقفي آمد و در همان مسجد ايستاد و خطبه‏خواند و به خيال خود مردم را موعظه كرد! حجاج چه كسي بود؟ حجاج كسي بودكه خون يك انسان در نظر او، با خون يك گنجشك هيچ تفاوتي نداشت! به همان‏راحتي كه يك حيوان و يك حشره را بكشند، حجاج يك انسان را مي‏كشت.يك بارحجاج دستور داد و گفت همه مردم كوفه بايد بيايند و شهادت بدهند كه كافرهستند و از كفر خودشان توبه كنند; هر كس بگويد نه، گردنش زده مي‏شود! باترك امر به معروف و نهي از منكر، مردم اين‏گونه دچار ظلمهاي عجيب و غريب واستثنايي و غير قابل توصيف و تشريح شدند.وقتي كه امر به معروف و نهي ازمنكر نشود و در جامعه خلافكاري، دزدي، تقلب و خيانت رايج گردد و بتدريج‏جزو فرهنگ جامعه بشود، زمينه براي روي كار آمدن آدمهاي ناباب فراهم خواهدشد. البته امر به معروف و نهي از منكر حوزه‏هاي گوناگوني دارد كه باز مهمترينش‏حوزه مسؤولان است; يعني شما بايد ما را به معروف امر، و از منكر نهي‏كنيد.مردم بايد از مسؤولان، كار خوب را بخواهند; آن هم نه به صورت خواهش وتقاضا; بلكه بايد از آنها بخواهند.اين مهمترين حوزه است; البته فقط اين‏حوزه نيست; حوزه‏هاي گوناگوني وجود دارد. در مساله امر به معروف و نهي از منكر، فقط نهي از منكر نيست; امر به‏معروف و كارهاي نيك هم هست.براي جوان، درس خواندن، عبادت كردن، اخلاق نيك،همكاري اجتماعي، ورزش صحيح و معقول و رعايت آداب و عادات خوب در زندگي،همه جزو چيزهاي خوب است.براي يك مرد، براي يك زن و براي يك خانواده،وظايف خوب و كارهاي بزرگي وجود دارد.هر كسي را كه شما به يكي از اين‏كارهاي خوب امر بكنيد به او بگوييد و از او بخواهيد امر به معروف است. نهي‏از منكر هم فقط نهي از گناهان شخصي نيست.تا مي‏گوييم نهي از منكر، فورا درذهن مجسم مي‏شود كه اگر يك نفر در خيابان رفتار و لباسش خوب نبود، يكي‏بايد بيايد و او را نهي از منكر كند; فقط اين نيست; اين جز دهم است. نهي از منكر در همه زمينه‏هاي مهم وجود دارد; مثلا كارهايي كه افراد توانادستشان مي‏رسد و انجام مي‏دهند; همين سو استفاده از منابع عمومي; همين‏رفيق‏بازي در مسائل عمومي كشور، در باب واردات، در باب شركتها و در باب‏استفاده از منابع توليدي و غيره; همين رعايت رفاقتها از سوي مسؤولان.يك‏وقت دو نفر تاجر و كاسب هستند و با هم همكاري و رفاقت مي‏كنند، آن يك حكم‏دارد; يك وقت هست كه آن كسي كه مسؤول دولتي است و قدرت و اجازه و امضا دردست اوست، با يك نفر رابطه ويژه برقرار مي‏كند; اين آن چيزي است كه ممنوع‏و گناه و حرام است و نهي از آن بر همه كساني كه اين چيزها را فهميده‏انددر خود آن اداره، در خود آن بخش، بر مافوق او، بر زيردست او واجب است; تافضا براي كسي كه اهل سو استفاده است، تنگ بشود. در محيط خانواده هم مي‏شود نهي از منكر كرد.در بعضي از خانواده‏ها حقوق‏زنان رعايت نمي‏شود; در بعضي از خانواده‏ها حقوق جوانان رعايت نمي‏شود; دربعضي از خانواده‏ها بخصوص حقوق كودكان رعايت نمي‏شود; اينها را بايد به‏آنها تذكر داد و از آنها خواست.حقوق كودكان را تضييع كردن، فقط به اين هم‏نيست كه انسان به آنها محبت نكند; نه، سو تربيتها، بي‏اهتماميها،نرسيدنها، كمبود عواطف و از اين قبيل چيزها هم ظلم به آنهاست.
زمينه ‏سازي براي امر به معروف و نهي از منكر
در حوزه‏هاي علميه، اصطلاحي است كه مي‏گويد: مقدمه واجب، واجب است؛ يعني همان‏گونه كه نماز واجب است، وضو گرفتن نيز كه از مقدمات آن است واجب است. براي وضو گرفتن، تهيه آب واجب است. براي تهيه آب هم خريد آب و يا عاريه كردن طناب، دلو و گاهي حفر چاه واجب مي‏شود. كسي كه مي‏خواهد به معروفي امر و يا از منكري نهي كند، بايد مقدماتي فراهم آورد. كساني كه مي‏خواهند خود را كانديداي رياست جمهوري يا نمايندگي مجلس كنند، از مدتها قبل در جلسات پرسش و پاسخ شركت مي‏كنند؛ در محافل دانشگاهي حضور به هم مي‏رسانند؛ در روزنامه‏ها مقاله مي‏نويسند، با افرادي تماس مي‏گيرند، بودجه تهيه مي‏كنند و وسائل تبليغاتي و مراكز تبليغاتي در نظر مي‏گيرند. آري! هر كسي براي هدف خود، بايد مقدماتي فراهم آورد. امر به معروف و نهي از منكر هم نياز به زمينه‏سازي دارد. يك مثال ساده بزنم: اگر ائمه جمعه و جماعات، طلاب، روحانيون و فضلاي جوان در هر منطقه، جوانان را شناسايي كنند و براي آنان جلسات علمي و شيرين برگزار كنند و به مشكلاتشان گوش دهند، در عزا و شادي آنان شريك شوند به طوري كه در دفتر تلفن هر شخصي، شماره تلفن يك اسلام شناس وارسته و متقي باشد و همه نسل‏نو بهترين و عزيزترين دوست خودشان را علماي جوان و متقي بدانند، اين كار كشور را در مقابل هر خطري بيمه مي‏كند؛ زيرا هر فسادي پيدا شود، جوانان مؤمن، به رهبري عالمي متقي، جلو فساد را مي‏گيرند. از حفظ كوچه تا خط مرزها همه با هم يكدل و يكدست مي‏شوند.
ولي متأسفانه در بسياري از موارد، رابطه ميان طلاب جوان و نسل نو بسيار كمرنگ است. لذا يك روز ويدئو، روز ديگر ماهواره، روز سوم كانديدايي نا اهل، روز چهارم يك شبهه و اشكال و گاهي يك نوار و سخنراني، نسل نو را از اسلام مي‏گيرند. اين گناه به گردن غفلت ما در زمان قبل است.
اهميت ا مر به معروف
ناگفته پيداست كه حساب امر به معروف و نهي از منكر از حساب نماز، روزه و حج جداست؛ زيرا آنها ضرري به منافع و هوسهاي ديگران نمي زنند و لذا كسي با آنها مخالفتي ندارد.
اما نهي از منكر، مخالفت با انحرافات و هوسهاي مردم است و قهراً گروهي در مقابل آن مقاومت مي‏كنند.
بگذريم كه شناخت معروف و منكر كار هر كس نيست و قدرت برخورد و تماس با افراد مختلف نيز روان شناسي تبليغاتي لازم دارد. اما امر به معروف زماني مؤثر است كه آمران به معروف و ناهيان از منكر، از خلق و خوي عالي، اطلاعات كافي، آموزشهاي لازم برخودار باشند.
از سوي ديگر، دولت و مردم از هر گونه حمايت هاي قانوني و مالي دريغ نكنند؛ براي مثال مسير همه فيلمها و برنامه هاي صدا و سيما زنده كردن خوبيها در جامعه و محو كردن منكرات باشد. بعلاوه، مردم بايد امر به معروف را يك فريضه اسلامي بدانند و نه دخالت و مزاحمت. در شعارهاي در و ديوار نيز جملاتي باشد كه مردم را به سوي كمال و نور دعوت كند و فضاي جامعه، اسلامي و فضاي رشد خوبيها و محو بديها باشد.
به فرموده روايات، امر به معروف حتي از جهاد در راه خدا مهمتر است؛ زيرا جهاد در تمام عمر يكي دوبار صورت مي‏گيرد؛ ولي اين واجب الهي هر شب و روز در برابر چشم مردم جلوه‏گيري مي‏كند.
اگر امر به معروف و نهي از منكر نباشد، جامعه اسلامي بيمه نمي شود و هر روز اگر هنرمندي مثل سامري يك گوساله طلائي درست كند، مي‏تواند نسل ما را مورد تهاجم فرهنگي خود قرار دهد. به گفته همه علما، امر به معروف و نهي از منكر از واجبات قطعي است و آن قدر اهميت دارد كه امام حسين عليه السلام فرمود: هدف من از رفتن به كربلا، امر به معروف و نهي از منكر است.
با امر به معروف تمام واجبات در جامعه عملي مي‏شود. با نهي از منكر، از همه مفاسد جلوگيري مي‏شود. اگر يك ميليارد مسلمان هر روز به يك معروف امر و از يك منكر نهي كنند، سيماي جهان عوض مي‏شود.
اگر روزي كه اسرائيل و آمريكا، مسلمانان منطقه‏اي را بمباران مي‏كنند، يك ميليارد فرياد بلند شود، آنها عقب نشيني خواهند كرد.
ما هنوز مزه اتحاد و ايمان و فرياد را به طور كامل نچشيده ايم. آري از يك قطره آب كاري بر نمي آيد؛ همين كه قطرات فراوان به صورت جويها و جويها به صورت رودخانه پشت سدي قرار گيرند، وسيله‏اي براي توليد برق مي‏شوند و منطقه‏اي را روشن مي‏كنند.
مرحوم شهيد مطهري مي‏فرمايد: «در قرآن، قبل از آيه امر به معروف ، مسأله اتحاد مسلمانان مطرح شده است؛ يعني اگر خواستيد جلو مفاسد را بگيريد، بايد قدرت داشته باشيد و قدرت زماني داريد كه متحد باشيد.»
مرحوم شيخ انصاري مي‏فرمايد: اگر امر به معروف و نهي از منكر نياز به قدرت و ولايت و حكومت داشت، واجب است كه به سراغ تشكيل قدرت رويم و حكومت تشكيل دهيم.»
مفاسد ديروز دروغ و غيبت بود كه از فردي صادر مي‏شد و فرد ديگري او را منع مي‏كرد؛ ولي مفاسد امروز، شكل ديگري دارد. امروز، ناگهان مسلمانان خود را در برابر بزرگترين توطئه ها مي‏بينند كه اگر از تخصص و تكنولوژي و قدرت و وحدت و اقتصاد كافي برخوردار نباشند، همه چيزشان دستخوش تهاجم قرار مي‏گيرد.
بنابراين، تشكيل نظام اسلامي براي نهي از منكر هاي اجتماعي و جهاني، يك ضرورت است.
نمونه‏اي از معروف‏ها در قرآن
چون قرآن در همه جا نور و هدايت است، لازم است در شناخت معروف و منكر نيز پاي سخن آن بنشينيم و بدين منظور با مرور در قرآن نمونه‏هائي از معروف‏ها را بدست مي‏آوريم .
1- احياي مراكز ديني و مساجد
قرآن مي‏فرمايد : در ميان كساني كه پيشنهاد ساختمان و بنايي را به عنوان يادبود بر مزار جوانمردان خداپرست طرح كردند، بعضي گفتند چرا ساختمان يادبود بي‏هدف باشد اگر بنا باشد ما يادگاري بر مزار اين غارنشيناني كه بشر از طاغوت فرار كرده و عمري را در راه حفظ عقيده خود به هجرت و زندگي در غار گذراندند، بنا كنيم بهتر است آن بنا را مسجد قرار دهيم و لذا بر مزار اين جوانمردان كه به اصحاب كهف معروفند ساختماني به نام مسجد ساخته شد. اي كاش طراحان شهرها و شهركها از قرآن درس مي‏گرفتند  و در ساختمانهاي خود اول جايگاه مسجد را مشخص مي‏كردند و سپس خيابانها و طراحي خود را بر محوريت مسجد قرار مي‏دادند.
فرهنگ سراسري مسلمانان بايد همان مساجد آنان باشد و هر تزئينات و امكاناتي كه در جاي ديگر هزينه مي‏شود بايد در مسجد و اطراف آن هزينه شود زيرا كه در غير اين صورت جاذبه‏هاي غير مسجد بيشتر و مساجد خلوت تر خواهد شد به خصوص احياي مساجدي كه به قول قرآن از روز اول بر اساس تقوي بنيانش گذاشته شده است  بايد محوريت بيشتري داشته باشد. احياي مسجد توفيقي است كه خداوند تنها به كساني مي‏دهد كه اهل ايمان و شجاعت و اخلاص باشند. (585) مسجد به قدري ارزش دارد كه انبياء خدا نظير ابراهيم و اسماعيل و زكريا عليهم‏السلام خادم آن بوده‏اند. مسجد به قدري ارزش دارد كه مادر مريم در ايام حاملگي نذر مي‏كند كه نوزادش را براي خادمي بيت المقدس از هر كار ديگر آزادش كند.
قرآن مي‏فرمايد توليت مسجدالحرام مقامي است كه جز افراد با تقوي لياقت آن را ندارند در قرآن هر كاري كه از رونق مسجد بكاهد بزرگترين ظلم شمرده است  خواه كم رونقي مسجد بخاطر جلسات عزاداري يا مراسم سوگواري اين و آن باشد و يا بخاطر برگزاري مراسم ديگر و يا محبوب نبودن امام جماعت و يا نامنظم بودن او و يا بداخلاق بودن خادم و يا نااهل بودن هيئت امناء و متوليان و يا طرح مسائل غير لازم در مساجد و سخنراني هاي طولاني و يا نداشتن نظافت و زيبائي لازم و يا سوء استفاده كردن از نام و نان مسجد و يا هر عامل ديگري كه از تعداد شركت كنندگان بكاهد بدترين ظلم است.
با كمال تأسف مساجد ما غمكده شده در حالي كه عقد حضرت زهرا را در مسجد گرفتند ما با هر لباس به مسجد مي‏رويم در حالي كه قرآن مي‏فرمايد: به هر مسجدي مي‏رويد خود را زينت كنيد. اسلامي كه مي‏فرمايد در ميان چند نفر امام جماعتي كه از نظر علم و تقوي و سابقه يكسان هستند زيباترين آنان امامت را بپذيرد.
اسلامي كه مي‏فرمايد : در ميان چند مؤذن خوش صداترين افراد اذان بگويند.
اسلامي كه مي‏گويد هنگام نماز از بهترين لباس و عطر استفاده كنيد و زنان بهترين وسائل زينت خود را همراه داشته باشند.
اسلامي كه مسجد را مركز مشورت و اعزام به جبهه و كمك رساني به ديگران و دادرسي محرومان و شناسائي نيروهاي حزب اللهي قرار داده است نبايد محل افراد بيكار و وارفته و ترسو و فقير باشد. از بزرگترين معروف ها در زمان ما احياي مساجد و بازسازي عمراني و فرهنگي آن است.
خادم مسجد بايد از افراد محبوب و سرشناس و از مقامات عالي باشد. در هر محله بايد افراد خوش صدا براي اذان به مساجد جذب شوند تحصيل كرده هاي هر منطقه هر مقصد يك ساعتي در مسجد حضور شغلي و به مردم خدمات رايگان ارائه دهند، مريضي كه راه به جائي ندارد با خود بگويد شب به مسجد مي‏روم و پزشك رايگان مرا مي‏بيند، بدهكار خود را با وام از صندوق مسجد دلگرم كند و برعكس هر فردي كه بناي سفر دارد و مشكل خانواده و يا سرويس رفت و آمد مدرسه فرزند و يا نگراني از سرقت دارد با خود بگويد بسيج و مردم مسجد ناظر بر خانه و زندگي من هستند اگر هر مشكلي داشتم مردم برادر من و نيروهاي حزب اللهي بازوي من هستند با اين گونه برنامه ها بزرگترين معروف ها كه احياي مسجد است عملي خواهد شد . انشاءالله
2- استقلال و دوري از خودباختگي
يكي از معروف‏ها استقلال است.استقلال در همه ابعاد و رهائي از وابستگيها قرآن مي‏فرمايد: جامعه اسلامي مثل گياهي است كه هر روز رو به رشد و توسعه باشد تا بتواند روي پاي خود بايستد.
فقهاي بزرگوار ما مي‏فرمايند تشبّه به كفار حرام است و در روايات از پوشيدن لباس كفار و عمل كردن به آداب كفار به شدت انتقاد شده است در تاريخ مي‏خوانيم: پيامبر اكرم صلي الله عليه وآله همينكه متوجه شد تكيه به ديوار كافري داده حركت كرد و به درختي تكيه داد و فرمود: مسلمان تكيه به ديوار بيگانه نمي دهد.
3- قصد قربت
يكي از معروف ها اخلاص و رنگ الهي دادن به كارها و انتخاب بهترين هدف‏ها و نيت‏ها حتي در خوراك و پوشاك و مسكن و در قهر و صلح و انتخاب رشته تحصيلي يا شغل يا دوست و همسر است نيت پاك و الهي كيميائي است كه با هر كار ساده‏اي همراه باشد آن را به يك گوهر گران بها تبديل مي‏نمايد.
4- تشويق
بهترين اهرم براي گسترش معروف ستايش از اهل معروف و تشويق آنان است. قرآن مي‏فرمايد: راه بيرون آوردن مردم از ظلمات و هدايت آنان به سوي نور همراه با تشويق است.
و در جاي ديگر به پيامبر اكرم صلي الله عليه وآله دستور مي‏دهد از هر كس كه زكوة مي‏گيري او را تشويق كن و به او صلوات بفرست كه اين درود و صلوات تو براي او آرام بخش است. خداوند بارها از زنان و مردان نمونه در قرآن ستايش كرده.
5 - تحصيل
در هيچ مكتبي اولين فرمان آن آيه مباركه اقرأ نيست. اسلام علم را شرط اول براي رهبري و مرحمت قضاوت و زمان تحصيل را از گهواره تا گور و مكان را تا چين و ثريا دانسته و براي تحصيل علم تنها يك شرط قرار داده است و آن اين است كه بايد علم مفيد باشد و از علوم بي فايده و يا مضر به شدت انتقاد كرده است. و براي شيوه تحصيل و يادداشت كردن و نشر آن و احترام استاد و وظائف متقابل استاد و شاگرد صدها سفارش كرده است.
توجه به مسائل اجتماعي
قرآن در صدها آيه به مسائل جامعه توجه خاصي كرده و مردم را به معروف‏هاي اجتماعي توصيه و تشويق فرموده است كه ما گوشه‏اي از آنها را فهرست وار با نقل آيه در پاورقي بيان مي‏كنيم :
عدالت در گفتار و عمل  اصلاح ذات اليمين  مراقب دشمن بودن .
همگامي با خوبان  پيروي از خوبان  سبقت در كار خير  پذيرفتن طرح صلح .
تنبيه مجرماني كه امنيت جامعه را بهم مي‏زنند.
عفو و گذشت نسبت به خلافهائي كه مربوط به شخص انسان انجام گرفته.
وام دادن .
جذب دلهاي ديگران از طريق كمك‏هاي مالي و آزاد كردن اسرا و زندانيان بدهكار و نجات مسافران بين راهي؛  از طريق پرداخت سهمي از زكات.
ارج نهادن به پيشگامان در نيكي‏ها
رابطه متقابل رهبر و مردم سلام و صلوات عميق و دائمي باشد؛  نه‏ترس و تهديد.
بايكوت كردن متخلفان از راه حق؛  به فرمان پيامبر اكرم همه مسلمانان عليه سه نفري كه در بسيج عمومي شركت نكردند اعتصاب كردند و هيچ‏مسلماني با آنان سخن نمي‏گفت تا آنكه آن سه نفر توبه كرده و اعتصاب‏شكسته شد.
مشورت؛ سفارش يكديگر به صبر و رحمت؛ يتيم نوازي؛
دعا براي گذشتگان و پاكدلي نسبت به اهل ايمان.
تجليل از خوبان و زنده نگاه داشتن ياد و خاطر آنان
در صورت ضرورت جدائي ولي همراه با نيكوئي  (جدائي زن از شوهر، مستأجر از موجر، كارگر از كارفرما، شريك از شريك)خدمت خالصانه به مردم  پاسداري از ارزش‏ها.
نجات مستضعفان،  رازداري ، نيروگيري براي اهداف مقدس ، مردمي بودن ،محو آثار شرك ، آسان گرفتن با كارگر ، مسافرت صاحبان قدرت و حكومت براي سركشي به مناطق محروم و رفع مشكلات آنان ،همكاري مردم با دولتمردان در سازندگي ، نداشتن چشم داشت به اجرت گرفتن از فقراء ،به ديگران فرصت فكر و تحقيقات دادن اينها و دهها نمونه ديگر از معروف‏هاي اجتماعي بود.
برخورد مسالمت آميز با ناآگاهان ، قدرداني همه جانبه از زحمات ديگران ،
تفقد از غائبين ، تواضع نسبت به پيروان ، خواب راحت را از كفار گرفتن ، سركوب ياغي ، قرار دادن سهميه‏اي در مال خود براي محرومان ، غريب نوازي ، جا دادن ياترك جلسه هنگام ورود افراد تازه در مكان هاي محدود ، دعوت مردم به حركت در راه خدا آن هم از طريق حكمت و موعظه وجدال نيكو ، وفاي به عهد و پيمان ، گذشت نيكو و بدون منت از مردم ، دوري از ستمگران ،نشان دادن و معرفي عوامل تقوي ،ضربه زدن به منافع ابر قدرت‏ها ، (حضرت موسي به فرعونيان نفرين كرد كه پروردگار اموال آنان را نابود كند)
حفظ نيروهاي خودي ، (مستكبرين به انبيا پيشنهاد مي‏كردند كه فقراء را از دور خود برهانند ولي آنان نمي‏پذيرفتند)مهمان نوازي سريع و عالي  گرچه مهمان را نشناسيم حفظ آثار گذشتگان كه سبب عبرت ديگران است ، بكارگيري شيوه هاي امنيتي و مكتبي در شهر سازي و معماري ، خداوند به بني اسرائيل دستور مي‏دهد كه خانه هاي خود را رو به قبله يا مقابل هم‏بسازيد.
سعه صدر و لبخند در برابر اهانت زيردستان ، نعمت هاي الهي را فضل و رحمت او بدانيم نه علم و زيركي خود ، كمك بدني به نيازمندان ،اقرار به كمالات ديگران .
نمونه معروف‏هاي خانوادگي در قرآن
در قرآن براي مسائل خانواده سفارشاتي شده كه ما گوشه‏اي از آن را به عنوان معروف هاي خانواده بيان مي‏كنيم.
در انتخاب همسر اصل، تفكر و ايمان اوست نه شكل و سرمايه.
خانواده همسر در پاكدامني او نقش دارد.
مهريه را در قراردادها جوري تنظيم كنيد كه داماد در فشار قرار نگيرد.
آميزش جنسي مقدمه‏اي براي ذخيره قيامت و نسل صالح است نه تنها شهوتراني بدون هدف. زن تحت تكفل مرد است و بايد زندگي زن توسط مرد تأمين شود.
زندگي با همسر بايد به نحو معروف باشد.
مادران دو سال فرزندان خود را شير دهند.
مقدار خرجي مرد به همسر بايد به مناسبت درآمد مرد باشد.
اگر از پيدايش كدورت نگران بوديد دادگاه خانوادگي تشكيل دهيد و مسئله را با بيگانگان در ميان نگذاريد.
زن و مرد لباس يكديگرند و بايد همديگر را حفظ نمايند.
عفت و حجاب و نشان ندادن مواضع زينت و پايكوبي نكردن و با كرشمه حرف نزدن و با حيا راه رفتن و با مردان مختلط نشدن از سفارشات قرآن به زنان است كه براي هر يك، آيه صريحي داريم.
نمونه‏هاي معروف‏هاي سياسي
اطاعت از رسول خدا و اولي الامر، يعني رهبران معصوم؛
وحدت و دوري از هر گونه تفرقه و عوامل آن؛
صلابت و نپذيرفتن هيچگونه سازش منفي؛
تكيه نكردن به ابر قدرت ها؛
خشونت نسبت به كفار و مهرباني با مؤمنان؛
انهدام مراكز توطئه و برخورد انقلابي با توطئه گران تحت هر نام و عنوان   جهاد عليه رهبران كفر؛ آمادگي در عالي ترين حد امكان براي دفاع از ارزشها؛ 
برائت از مشركين؛ قضاوت عادلانه؛ پذيرش صلح شرافتمندانه؛ پشتوانه قرار دادن خداوند و مؤمنين به خدا را به جاي وابستگي به‏شرق و غرب؛ اقامه نماز و زكوة و امر به معروف را در رأس وظايف حكومت قرار دادن؛ آگاهي بر اهداف دشمن به خصوص تهاجم فرهنگي.
 


منابع :


كتاب ده گفتار نوشته استاد شهيد مرتضي مطهري

نهج البلاغه

 

 
طراحی سایت : سایت سازان