میهن داکیومنت بزرگترین مرجع و مرکز دانلود پایان نامه (متن کامل فرمت ورد) فروش پایان نامه - خرید پایان نامه (کاردانی ، کارشناسی)همه رشته ها
حقوق اقتصاد مدیریت روانشناسی ریاضی تربیت بدنی کامپیوتر نرم افزار و سخت افزار عمران معماری برق صنایع غذایی علوم اجتماعی هنر علوم سیاسی فیزیک مکانیک حسابداری

تبلیغات کلیکی - افزایش رتبه گوگل

اگهی رایگان

مقاله چوب


کد محصول : 10001599 نوع فایل : word تعداد صفحات : 82 صفحه قیمت محصول : 7000 تومان تعداد بازدید 931

فهرست مطالب و صفحات نخست


چوب

اطلاعات كلي
1-1 مقدمه
چوب از جمله موادي است كه هميشه با ارزش تلقي شده و از آن در طول قرون براي مصارف و مقاصد گوناگون استفاده شده است. انسان اوليه طرز شكل دادن به چوب را براي تهيه وسايل مفيد و به كمك ابزارهاي سنگي فراگرفت و بعدها توانست از ابزارهاي فلزي بهره گرفته و به كمك آنها محصولات چوبي بهتري را توليد نمايد.
امروزه براي توليد مصنوعات چوبي در حجم زياد، از ماشين هاي مختلفي استفاده مي شود و براي كار با اين ماشين ها، همانند هر ماشين ديگري به صنعت گران ماهر نياز است. در دهه هاي اخير بعضي از كاربردهاي سنتي چوب منسوخ شده و از مواد و مصالح جديدي به جاي آن استفاده شده است. هم زمان با اين تحول در نتيجه تحقيقات دانشمندان، محصولات و مشتقات جديدي از چوب و صنايع جنگلي در صحنه تجارتي ظاهر گرديده اند.
از آن جا كه كار با چوب به كمك ابزارهاي دستي و ماشيني آسان بوده و درگونه هاي متنوعي يافت مي شود، اين ماده يكي از مهم ترين و اساسي ترين مصالح ساختماني نيز محسوب مي گردد. تنوع زياد گونه هاي چوب موجب شده است كه اين ماده در رنگ ها، بافت ها، وزن ها و مقاومت هاي گوناگون يافت شده و در هر رديف قيمتي نيز به بازار عرضه شود. چوب را مي توان با خم كردن، پيچاندن و يا ورقه ورقه كردن آن به اشكال مختلفي درآورد و قطعات ساخته شده از آن را به روش هاي مختلفي به هم مرتبط ساخت.
جنگل يكي از ذخاير طبيعي است كه قادر به تجديد حيات خود مي باشد و به همين دليل چوب يكي از محصولات با ارزش، قابل اطمينان و حياتي محسوب شده و از منابع درآمد مهم هر كشور به شمار مي آيد. باعث خوشبختي است كه در كشور ما چوب هاي صنعتي متنوعي چه از نوع نرم و چه از نوع سخت آن وجود دارند و همه ما اين فرصت را داريم كه با اين حرفه كه شايد تجربي ترين نوع حرفه شناخته شده به وسيله بشر باشد، آشنا شويم.
فراگيري تعداد زيادي از مهارت ها و آموزش هاي مربوط به ايمني كار، شناخت و انتخاب صحيح مواد و نيز طرح و ساخت وسايل، علاقه هر كسي كه به اين موضوع خلاقه توجهي داشته باشد، بر مي انگيزد.
2-1 شناخت نقشه كار
قبل از آن كه يك درودگر بتواند نقشه اي را بر اساس طرح داده شده پياده كند، بايستي قادر به خواندن آن نقشه باشد. يك چنين نقشه هايي، ابعاد، نوع موادف ساختمان و طرز سوار كردن قطعات را به سازنده نشان مي دهند.
خواننده اين پروژه براي آن كه بتواند نقشه هاي درودگري را بخواند بايد با قراردادهاي ذيل كه براي نمايش خطوط مي باشند آشنا شود:
خطوط مرزي- اين خطوط كلفت ترين خطوط نقشه مي باشند و از آنها فقط براي مشخص كردن محدوده نقشه استفاده مي شود.
خطوط شيئي- اين خطوط پر نسبتاً كلفت بوده و از آنها براي نمايش قسمت هاي مرئي جسم استفاده مي شود.
خطوط مخفي- اين خطوط بصورت خط چين با فواصل مساوي بوده و از آنها براي نمايش جزئيات مهمي از جسم استفاده مي شود كه مستقيماً در معرض ديد ترسيمي قرار ندارند.
خطوط محوري- اين خطوط به شكل خط و نقطه نازك بوده و محور هندسي اجسام را نشان مي دهند.
خطوط امتداد- اين خطوط، خط چين هاي نازك و طويلي هستند كه محدودة ابعاد يك جسم را مشخص مي كنند. اين خطوط به لبه تصوير جسم تماس ندارند.
 خطوط ابعاد- اين خطوط داراي يك فاصله خالي در طول خود براي داخل نمودن اندازه عددي يك بعد مي باشند و دو سر آنها داراي فلش است.
نماهاي يك نقشه
نقشه كار عموماً داراي سه نما است كه عبارتند از: نماي بالا، نماي روبرو و نماي جانبي است. اما در نقشه بعضي از اجسام ساده ممكن است يك يا دو نما كافي باشند و برعكس در مورد اجسام پيچيده به بيش از سه نما به منظور نمايش كليه تصاوير آن نياز است. نماها بايستي شامل همه ابعاد و جزئيات ساختماني باشند. در بعضي از موارد ممكن است به يك برش جسم براي نمايش قسمت هايي از آن نياز باشد كه در نماهاي عادي به خوبي مشهود نيستند. نقشه 2-1 از نوع نقشه اورتوگرافيك است. نقشه هاي عكسبرداري شده كه بر روي آن ابعاد نيز قيد شده است، معمولاً در مواردي مفيدند كه جسم ساده بوده و جزئيات زيادي نداشته باشد.
ترسيم نقشه در مقياس متفاوت: غالباً رسم نقشه با مقياس يك به يك غير عملي است. اگر كار خيلي بزرگ باشد، آن را بايستي در مقياسي كه بتوان روي كاغذ در اندازه مطلوب كشيد، ترسيم كرد. برعكس اگر اندازه ها خيلي كوچك باشند ممكن است لازم شود كه براي سهولت، در مقياس بزرگ تر ترسيم شوند. گاهي اوقات براي نقشه تفصيلي يك قسمت از كار، از مقياس ديگري نسبت به مقياس به كار رفته در نماهاي اصلي، استفاده مي شود.
3-1 شناخت ساختمان چوب
چوب يك ماده اليافي، آلي و نباتي است. دو ماده اصلي تشكيل دهنده آن عبارتند از: سلولز و ليگنين. طرز قرار گرفتن الياف چوب به نوع درخت بستگي دارد. هر چوبي را نمي توان به صورت تخته درآورد و معمولاً تخته را از درخت هاي توليد كننده الوار مي سازند. محصولات بسيار زياد ديگري را نيز مي توان از چوب ساخت. اين محوصلات عبارتند از: خمير سولز، كاغذ، الياف زيان، پلاستيك، لاستيك، شكر، آهار و الكل.
تخته چوبي است كه به اندازه هاي استاندارد و با ضخامتها، عرض ها و طول هاي متغير بريده مي شود. تخته را مي توان به صورت صفحاتي با ضخامت 2 تا 5 سانتي متر، عرض 5 تا 50 سانتي متر و طول 5/1 تا 7 متر خريداري كرد. تخته بزرگ را نمي توان از هر درختي به دست آورد.
الوار يك قطعه سنگين و حجيم از چوب است كه از آن براي نگهداشتن بارهاي سنگين استفاده مي شود، چوب به انواع متنوع وجود دارد: بعضي از آن ها نرم، بعضي سخت، برخي با رگه هاي باز و برخي با رگه هاي متراكم اند.
چوب هاي نرم:
درختان كاج، كاج تك سوزني، كاج كريسمس، سرو و سرو قطبي، عناصر مهم توليد كننده چوب هاي نرم صنعتي و تجاري هستند. اغلب درختاني كه در اينگونه گياهي واقعند ميوه هاي مخروطي شكل (كاج مانند) دارند كه به همين علت به نام كانيفر كه از كلمه cone يا مخروط مشتق شده است خوانده مي شوند.
كانيفرها همگي داراي برگ هاي باريك و سورني شكل هستند كه اين برگ ها چندين سال بر روي درخت باقي مي مانند. به همين علت كانيفرها را هميشه سبزها نيز مي گويند. از چوب نرم بيشتر براي مصارف ساختماني استفاده مي شود.
چوب هاي سخت:
چوب هاي سخت برگ هاي پهن را داشته و به نام درخت هاي برگ ريز موسومند زيرا برگ اين درختان همه ساله در پائيز خشك شده و ميريزند. درختان افرا، صنوبر، گيلاس، زبان گنجشك، بلوط، گردو، ساج و ماها گوني (ماهون آمريكايي) در مناطق معتدل و گرم رشد كرده و چوب سختي داشته و از آن ها براي محصولات بهتري مثل كابينت و مبل سازي و نظاير آن ها استفاده مي شود. بعضي از اين چوب ها مثل چوب بلوط، چوب زبان گنجشك و گردوي آمريكايي، رگه هاي باز دارند. چوب هاي سخت، زيبائي، استقامت، دوام و سختي زيادي دارند. البته كار كردن با اين چوب ها مشكل تر است ولي در عوض سطح آن ها را مي توان به
صورت هاي گوناگوني پرداخت و جلا نمود و به سهولت خراش بردار نبوده و به سادگي جلوه خود را از دست نمي دهد.
قسمت هاي يك درخت
با مشاهدة يك درخت، ملاحظه مي شود كه از سه قسمت اصلي درست شده است. هر يك از اين قسمت ها وظيفه مشخصي را به عهده دارند.
تاج درخت- شامل كليه شاخه ها و برگ ها بوده و مركز توليد غذاي درخت است. برگ ها براي توليد غذا به نور و حرارت نيازمندند كه آن را از هوا و خاك به دست مي آورند.
تنه درخت- با رگه هاي دروني خود عامل انتقال شيره و غذا است. چوب ناقل شيره، شيره را از ريشه به برگ ها مي برد. پوسته داخلي، غذائي را كه در برگها ساخته شده است به شاخه ها، تنه و ريشه ها مي رساند و تنه است كه تخته را از آن مي سازند.
ريشه درخت- موجب تثبيت و استقرار درخت به زمين شده و آب و مواد معدني محلول در آن را كه بعداً به غذا تبديل مي شوند، بخود جذب مي كند. برش تنه درخت نشان مي دهد كه تنه از قسمت هاي زير تشكيل شده است:
پوسته بافتي: است كه درخت را در مقابل ميكروب ها، حشرات و غيره محافظت مي كند. اين قسمت را مي توان با پوست حيوانات مشابه دانست. پوسته داخلي غذا را از برگ ها به ساير قسمت هاي درخت منتقل مي نمايد.
لايه كامبيوم- بافت رشد كننده درخت است كه در زير پوست داخلي قرار دارد.
چوب ناقل شيره- يك قسمت نرم و متخلخل است كه در آن مقدار زيادي شيره جريان دارد. وقتي مبادرت به خشك كردن چوب كنيم تبخير اين شيره موجب كاهش حجم تخته مي شود.
چوب مركزي: اين قسمت طي ساليان متمادي به هم فشرده شده و صمغ در آن كاملاً نفوذ كرده و موجب سختي آن شده است. اين قسمت از چوب به خاطر رنگ بهتر، زيبائي بيشتر و مقاومت آن در برابر پوسيدگي، بسيار باارزش است.
مغز درخت: اين قسمت نرم، مركز تنه درخت را تشكيل مي دهد و پيرترين قسمت درخت است.
رگه هاي شعاعي- اين قسمت، از سلول هاي بلندي درست شده است كه در امتداد شعات مقطع درخت رشد پيدا مي كنند و حلقه هاي ساليانه تشكيل دهنده تنه را به هم مربوط مي سازند.
حلقه هاي سالانه- اين حلقه ها به صورت متحدالمركز مي باشند و از تشكيل چوب به علت رشد بهاره و تابستاني به وجود مي آيند. عمر هر درخت را مي توان با شمارش اين حلقه ها اندازه گرفت.
كاهش حجم چوب:
هر تخته بسته به آن كه از چه قسمتي از تنه درخت بريده شده باشد و نيز لبه به نوع برش و طرز خشك كردن آن مقداري تاب برمي دارد. چون تخته داراي شيره بيشتري در منطقه چوب ناقل شيره خود است مي توان انتظار داشت كه مقدار بيشتري از رطوبت خود را از دست داده و در نتيجه كاهش حجم بيشتري را در اين منطقه كه در طرف پوسته درخت نيز هست، داشته باشد. دانستن اين موضوع در هنگام چسباندن تخته ها به يكديگر، به منظور تهيه يك سطح بزرگ، حائز اهميت است. به علت وضع قرار گرفتن سلول هاي يك درخت ميزان كاهش حجم تخته در امتداد عرض آن، نسبت به كاهش طولي آن بيشتر مي باشد.
1-4 اره كردن، عمل آوردن و درجه بندي تخته
تخته را مي توان از تنه درخت به دو روش بريد. اكثر چوب هاي نرم را با برش ساده و چوب هاي سخت را با برش يك چهارم شعاعي از تنه درخت به دست مي آورند. تخته هايي كه برش ساده دارند داراي رگه هاي گل مانند بوده و تغييرات رنگ زيادي در سطح آن ها مشاهده مي شود. احتمال تاب برداشتن در تخته هاي حاصل از برش ساده، زياد است. از اين تخته ها براي مقاصد ساختماني استفاده مي شود. برش يك چهارم شعاعي به كار بيشتري در هنگام تهيه نياز دارد ولي، تخته هاي باريك و با رگه هاي مستقيمي از آن حاصل مي شود كه تغيير رنگ در سطح آن ها كمتر بوده و احتمال تاب برداشتن آن ها نيز كمتر است. اين كيفيت ها موجب
مي شود كه تختة حاصل از برش يك چهارم موجب مي شود كه تختة حاصل از برش يك چهارم براي ساخت مبلمان، چوب هاي زينتي و پاركت كف اطاق مناسب تر باشند.
عمل درآوردن تخته: تخته مرطوب كه از تنه درخت بريده مي شود داراي مقدار زيادي آب است و به همين علت مي توان آن را به سرعت براي مقاصد تجارتي مورد استفاده قرار داد. خارج نمودن رطوبت از چوب را عمل آوردن يا حالت دادن چوب مي نامند. عمل آوردن چوب، براي جلوگيري از كاهش حجم آن پس از ساخت يك قطعه، براي پائين آوردن وزن حمل و نقل و بالاخره براي رنده كردن و رنگ نمودن بهتر آن ضروري است.
وقتي چوب عمل نيامده در تحت شرايط خاصي در گرما و رطوبت نسبي براي مدتي واقع شود، رطوبتي را در خود كسب خواهد كرد كه با آن شرايط مطابقت دارد. دوروش متداول عمل آوردن چوب عبارتند از خشك كردن در هوا و خشك كردن  در فرهائي كه براي اين منظور ساخته اند. خشك كردن با هوا بسته به شرايط جوي و ضخامت تخته و نيز نوع گذاشتن تخته ها بر روي هم به شش ماه تا دو سال وقت نياز دارد. خشك كردن با فر كه در حرارت ها و رطوبت هاي كنترل شده انجام مي گيرد به تقريباً يك ماه زمان احتياج دارد.
رطوبت تخته را مي توان با فر به صورت دقيق تري كنترل نمود . رطوبت تخته مبلمان بايد در حدود 6 تا 12 درصد باشد. محتواي رطوبتي تخته معمولاً بر اساس درصد وزن خشك شده چوب در فر بيان مي شود. به طور كلي تخته با محتواي رطوبتي كمتر از 20 درصد در برابر لكه و فساد از خود مقاومت نشان مي دهد.
تخته اي كه با هوا خشك شده است بيشتر در كارهاي عمومي ساختماني به كار ميرود در حالي كه تخته خشك شده در فر را براي ساختن مبلمان، چوب هاي زينتي و پاركت مورد استفاده قرار مي دهند.
درجه بندي چوب: تخته مانند هر محصول ديگري بر پاية تعداد و وسعت نواقص موجود بر روي آن درجه بندي مي شود. درجه بندي ذيل را مي توان به عنوان يك راهنماي كلي در خريد تخته به كار برد.
چوب هاي سخت:
درجه اول- تا 91 درصد پاك (عاري از نواقص) هستند.
درجه دوم- تا 3/83 درصد پاك هستند.
ممتاز- اين تخته ها را مي توان به طول هايي تا 60 سانتي متر بريد و تا 91 درصد پاك مي باشند.
نمره 1- اين تخته ها را مي توان به طول هايي كه تا 6/66 درصد پاك هستند بريد.
نمره2- اين تخته ها را مي توان تا طول هايي كه 51 درصد پاك هستند بريد.
چوب هاي نرم: چوب هاي ممتاز D, C, B, A- چوب درجه A بالاترين كيفيت را دارد چوب هاي واقع در اين درجه بندي ها براي كابينت سازي و منبت كاري و هر جائي كه احتياج به ظاهر خوبي داشته باشد مناسب هستند.
چوب هاي نمره 1 و 2 معمولي:
اين چوب ها، گره دار بوده و داراي شكاف نيز هستند ولي با اين وجود براي مقاصد كلي ساختماني مناسب مي باشند.
چوب نمره 3:
اين چوب ممكن است تعداد زيادي گره متوسط و سوراخ كرم داشته باشد و مقداري تاب برداشته و پوسيدگي هاي سفت و چوب مغزي كه نرم ترين قسمت است را نيز داشته باشد.
چوب هاي نمره 4 و 5
كيفيت پائين را داشته، داراي گره هاي بزرگ، سوراخ كرم هاي متعدد، پوسيدگي، تركيدگي و لكه هاي زياد باشند. از اين چوب ها در كارهاي ارزان قيمت كه به استقامت كمي نياز دارند، استفاده مي شود.
نواقص چوب: اين نواقص، استقامت چوب را كاهش مي دهد. نواقص چوب به علل زير مي باشند:
الف) نواقص ناشي از رشد گياهي مثل گره ها، محفظه هاي صمغي و دخول پوسته به داخل چوب.
ب) نواقص ناشي از حمله حشرات و قارچ ها.
ج) نواقص ناشي از ساخت، مثل رگه هاي متقاطع كه به علت اره نمودن غيرموازي حاصل شده اند و نيز رگه هاي پاره شده و تركيدگي هاي ناشي از عمل آوردن چوب. بعضي از نواقص چوب از ساير انواع، متداول تر اند. نواقص چوب به گونه درخت نيز بستگي دارند مثلاً در چوب هاي نرم گره بيشتري وجود دارند.
انواع تاب خوردگي
تاب خوردگي را مي توان تغيير شكل ناشي از كاهش حجم دانست. در عمل آوردن تخته، كاهش حجم وقتي در اغلب چوب ها روي مي دهد كه، رطوبت تخته به پائين تر از 25 درصد تنزل كند. از آن جا كه محتواي رطوبتي چوب به نقطه تعادل شرايط جوي بستگي دارد، بديهي است كه در نتيجه كاهش حجم يا بادكردن تخته احتمال تاب خوردگي وجود  دارد.
تاب خوردگي به صورت مختلف روي مي دهد كه از آن جمله عبارتند از: تاب خوردگي كاس، تاب خوردگي پيچش، تاب خوردگي تموجي، تاب خوردگي مختلط و كماني.
برخي از گونه هاي چوب از سايرين پايدارتر مي باشد وبراي مثال تخته حاصل از صنوبر بيشتر از تخته ماهاگوني به تاب خوردگي كاس تمايل دارد.
اندازه هاي تخته:
تخته پرداخت نشده، تخته اي است كه در كارخانه از الوار به دست آمده و بر روي سطح آن عملي صورت گرفته است. اندازه هاي روكش شده و يا واقعي تخته قدري از اندازه تخته پرداخت نشده كمترند. زيرا، خشك كردن و رنده كردن، موجب كاهش ابعاد تخته مي شوند. تخته هاي روكش شده به دو صورت S-2-S يعني روكش در دو سطح و S-4-S يعني روكش در چهار سطح مي باشند.
معمولاً روكش كردن چوب هاي نرم به ضخامت 5/2 سانتي متر و عرض 15 سانتي متر موجب كاهش 5 ميلي متر در ضخامت و 9 ميلي متر در عرش آن مي گردد. چوب هايي كه پهن تر از15 سانتي متر مي باشند عرضشان به اندازه 12 ميلي متر كاهش پيدا مي كند. مثلاً يك تخته كه ابعاد 15*5/2 مربع را دارد، پس از روكش شدن به 14*2 سانتي متر مربع تنزل مي يابد، و مقطع يك تخته 25*5/2 سانتي متر مربع پس از روكش شدن به 23*2 سانتي متر مربع تبديل مي شود.
كليه تخته هايي به ضخامت 5 سانتي متر پس از روكش شدن ضخامت آن ها به اندازه 9 ميلي متر تنزل پيدا مي كند، مثلاً يك تخته 10*5 سانتي متر مربع به 9*4 تبديل مي شود. اين تنزل ضخامت را لازم است هنگامي كه تخته اي براي پوشاندن يك سطح مثل قفسه و غيره خريداري مي كنيد به خاطر داشته باشيد.
چوب هاي سخت را معمولاً بر اساس نظر خريدار برش داده و در اختيار او قرار مي دهند.
واحد هاي اندازه گيري:
تخته معمولاً بر حسب طول، ابعاد مربعي و متر تخته فروخته مي شود. چوب هاي باريك مثل چوب هاي زينتي و ميخ هاي چوبي و چوب قاب عكس، بر حسب متر طولي فروخته مي شوند، تخته سه لا، فرميكا و نئوپان بر اساس متر مربع به فروش مي رسد و بالاخره تخته هاي عادي كه عرض هاي آن ها يك دست نيست بر اساس متر تخته عرضه مي شوند. يك متر تخته معادل است با تخته هايي كه ضخامت آن 5/2 سانتي متر، عرض آن يك متر و طول آن يك متر باشد. فرمول پيدا كردن تعداد متر تخته در هر قطعه چوب به صورت زير است:
ضخامت را كه بر حسب سانتي متر است در عرض به متر و طول به متر ضرب كنيد.
اگر عرض يا طول بر حسب سانتي متر داده شده باشد ابتدا آن ها را بايد با تقسيم بر صد به متر تبديل كنيد، مثلاً اگر ابعاد يك تخته به صورت 5/2 سانتي متر در 20 سانتي متر در 3 متر باشد اندازه متر- تختة آن برابر است با:
متر- تخته  
5-1 مواد چوبي ديگر
روكش ها:
عمل پوشاندن تخته هاي ارزان قيمت با روكش هاي لوكس و زيبا، قدمت زيادي را داشته و مصريان و روميان قديم نيز مبادرت به انجام چنين عملي مي نمودند ، روكش، يك لاية نازك چوب است كه از تنه درخت بريده مي شود. ضخامت آن به نوع برش بستگي دارد. در اكثر موارد ضخامت روكش ها پهن 6/0 تا تا 9/0 ميلي متر است. ولي امكان دارد كه به ضخامت هايي بيت 05/0 تا 6 ميلي متر نيز برخورد نمود.
روكش ها به زيبائي رنگ و طرح و ظرافت جنسي معروف هستند. آن ها را معمولاً به وسيله چسب و پرس به تخته مي چسبانند. يك قطعه روكش شده مبلمان فراهاي خاصي را نسبت به قطعه روكش نشده دارد. اولاً احتمال تاب خوردگي و ترك خوردگي آن كمتر است و در ثاني سطح آن را مي توان براي ايجاد طرح هاي زيبا به هر شكلي روكش نمود.
روكش ها به چهار روش مختلف، به صورت تجارتي بريده مي شود كه عبارتند از: اره كردن، قاچ كردن، برش دوار و برش نيم دايره است.
اره كردن به احتمال قوي قديمي ترين روش توليد تجارتي روكش است. براي اين كار از يك اره خيلي نازك استفاده مي شود. با اين وجود تلفات اين روش مخصوصاً وقتي هدف تهيه روكش هاي خيلي نازك باشد، زياد است.
در روش قاچ كردن ورقه هاي بلند و باريكي از روكش، به طول هاي 6/3 تا 5 متر به دست مي آيد. از اين روش بيشتر براي توليد روكش هاي نقش دار براي كابينت و پوشش ديوارها استفاده مي شود. با تغيير زاويه برش مي توان طرح رگه ها را نيز تغيير داد.
برش دوار متداول ترين روش تهيه روكش تجارتي براي تخته سه لا نئوپان است. در اين روش روكش، از دوران تنه درخت در مقابل يك تيغه كه موازي محور تنه قرار گرفته است، به دست مي آيد.
روش نيمدايره اي شباهت كمي به برش دوار دارد و از آن براي روكش هاي منقش استفاده مي شود. براي اين منظور ابتدا تنه هاي درخت را با بخار دادن يا عمل آوردن آن ها در آب گرم، آماده ساخته و سپس به صورت خارج از مركز چوب به دستگاه مي بندندو دستگاه نيز حركت نيم دايره اي دارد. از اين روش مي توان روكش هايي را به دست آورد كه نقش هاي همسان دارند.
تخته سه لا:
تخته سه لا از سه يا چند لاية تخته درست شده است. اين لايه ها مغزي، تخته هاي دو طرف  بالاخره روكش ها را تشكيل مي دهند، غالباً تخته سه لا ها طوري ساخته مي شوند كه بافت ها لايه هاي مجاور بر يكديگر عمود باشند، ولي بعضي از تخته سه لاها كه از آن ها مثلاً در ساختمان قايق ها و هواپيماها استفاده مي شود، ممكن است بافت لايه هاي مجاور با يكديگر زاويه 45 درجه را تشكيل دهند تا بدين ترتيب به تخته سه لا انعطاف پذيري بيشتري داده شود. قسمت اصلي تخته سه لا مغزي يا لايه وسطي آن است. در بعضي از موارد چند لايه باريك به يكديگر چسبانده شده و به اين ترتيب ضخامت، طول و عرض مناسب براي تخته سه لا درست مي شود و در برخي از موارد، لايه وسط تخته سه لا ممكن است از تعدادي تخته متصل به يكديگر درست شود. ضخامت مغزي، تابع ضخامت كلي تخته سه لا است.
تخته سه لا با مغزي تخته اي براي كار كابينت سازي كه در آن به اتصال هاي متعددي نياز است، مناسب مي باشد.
تخته سه لاهايي كه از مغزي متشكل از چند لايه چسبيده به هم درست شده است، طبعاً داراي لايه هاي بيشتري است و بنابراين احتمال تاب خوردن آن كمتر بوده و از تخته سه لايي با مغزي تخته اي محكم تر است. در سال هاي اخير، تخته سه لاهاي جديدي به بازار عرضه شده اند كه مهم ترين آن ها تخته سه لا با مغزي تراشه اي، تخته سه لا با مغزي كاج و تخته سه لا با مغزي نرم هستند كه براي قسمت هاي داخلي و خارجي ساختمان ها مناسب هستند، با علامت خاصي مشخص مي شوند. اين علامت معرف‌آن است كه چسب به كار رفته در آن ها ضد آب و رطوبت مي باشد و در نتيجه در برابر باران مقاوم هستند. بر روي تخته سه لاها و نئوپان ها مي توان نقوش گوناگوني را از طريق شيار درآوردن و پاشيده شدنش به وسيله دستگاه ها بوجود آورد.
ضخامت لايه هاي تخته سه لا معمولاً در حدود 3 تا 5/4 ميلي متر و ضخامت روكش هاي سطح در حدود 9/0 ميلي متر است.
مزاياي تخته سه لا:
الف) تخته سه لا از نظر مقايسه وزني به مراتب قوي تر از تخته هاي يك تكه است زيرا هر يك از لايه هاي آن موجب تقويت لايه بعدي مي گردد.
ب) به طور كلي تخته سه لا وزن كمي را دارد.
ج) پيج و ميخ را مي توان خيلي نزديك به لبه هاي تخته سه لافروبرد بدون آن كه در تخته سه لا ترك ظاهر شود.
د) چون جهت بافت هاي لايه هاي مجاور هم امتداد نيستند، احتمال تاب خوردگي در آن بسيار كم است.
ه‍ ( تخته سه لا به صورت ورقه هاي بزرگ در دسترس مي باشد و در نتيجه با استفاده از آن صرفه جويي زيادي در وقت به عمل مي آيد. زيرا در غير اين صورت و با استفاده از تخته هاي عادي بايد براي تهيه يك سطح بزرگ، ابتدا اين تخته ها را به هم چسبانده و سپس با صرف زمان زيادي آن ها را رنده كرده و سمباده زد تا سطح صاف مناسب به دست آيد.
و- تخته سه لا را مي توان با روكش هاي بسيار متنوعي خريداري كرد.
نئوپان:
نئوپان از فشردن زياد خورده هاي چوب و اضافه كردن چسب به آن ها در ضخامت هاي مختلف توليد مي شود. نئوپان را مي توان در هر دو طرف آن روكش نمود و بدين ترتيب سطوح بسيار زيبائي را كه معمولاً در برابر رطوبت نيز مقاوم اند، به دست آورد. در نئوپان به علت به هم خوردن كامل الياف چوب، احتمال تغيير حجم بسيار كم است و وقتي با روكش استخواني پوشيده شود براي سطح ميزها و پيشخوان ها بسيار مناسب خواهد بود.
در نتيجه تحقيقات وسيعي كه بر روي چوب به عمل آمده است محصولات جديد ديگري نيز در سطح تجاري به بازار عرضه نشده اند. دانشمندان از طريق افزودن مواد شيميايي به چوب توانسته اند چوب هايي را توليد كنند كه نمي سوزند، كاهش حجم نداشته، باد نكرده يا تاب برنمي دارند و همچنين چوب هايي را توليد كنند كه در برابر موريانه و پوسيدگي مقاومند. از طرفي با خارج كردن مواد  شيميايي چوب از آن، محصولات گوناگوني به دست آورده اند كه از آن جمله مي توان از خمير مايه ها، الكل، چسب ها، پلاستيك ها، شكر، تربانتين، رنگ، صمغ، استون و تعداد محصول بي شمار ديگري نام برد.
6-1 تشخيص چوب ها
درختان را مي توان به سهولت از ظاهر آن ها، يعني ظاهر و شكل برگ هاي آنها، رنگ و شكل پوست، نوع گل، دانه يا ميوه آن ها تشخيص داد. در كشور ما گونه هاي متفاوتي از درختان وجود دارند كه تعداد زيادي از آن ها از جنس درختان الوار مي باشند كه فقط تعداد كمي حدود ده نوع آن ها به صورت صنعتي تبديل به الوار مي شوند. وقتي يك درخت تبديل به الوار شد، تشخيص گونة درخت مشكل تر مي گردد، با اين وجود باز هم مي توان آن را از طريق رنگ الوار، بافت چوب، وزن، سختي يا نرمي و يا بويش تشخيص داد. وقتي با چوب سر و كار داشته باشيد در خواهيد يافت كه با بعضي از چوب ها بهتر از سايرين مي توان كار كرد. بعضي از آن ها در اثر سمباده زني سطح بسيار صافي را پيدا مي كنند و بعضي مقاومت زيادي دارند و بعضي نسبت به ديگران با ثبات تر هستند يا ممكن است برخي از آن ها نسبت به چوب هاي ديگر مقاومت بيشتري را در برابر پوسيدگي داشته باشند كه در نتيجه براي نماي خارجي ساختمان ها مناسب تر مي باشند. درودگر در طول زمان قادر خواهد بود چوب هايي با بافت باز و چوب هايي با بافت نزديك به هم را تشخيص دهد. فرق بين برش شعاعي و برش ساده و نيز امتداد الياف چوب را بشناسد. شناخت امتداد الياف چوب از نقطه نظر رنده نمودن آن حائز اهميت زيادي است، زيرا معمولاً رنده كردن در امتداد اين الياف صورت مي گيرد.
پيشنهاد مي كنيم كه كساني كه در حرفه درودگري مبتدي هستنند براي شروع از چوب هايي استفاده كنند كه مي توان آن ها را به راحتي اره يا رنده نمود، در ضمن چوب را از جنسي انتخاب مي كنند كه كاهش حجم كمتري را داشته و باد نكند. معمولاً اينگونه چوب ها را مي توان به راحتي لاك الكل زد و يا رنگ نمود. چوب هاي نرم براي كارهاي كوچك مثل اسباب بازي، جعبه، قفسه، تخته رسم و مبلمان مناسب مي باشند. يكي از چوب هاي نرم فراوان چوب درخت كاج است. اينگونه از درختان در كشور ما به فراواني يافت مي شود. به طور كلي گونه هاي درخت كاج چوب هايي را دارند كه رنگ روشن داشته و بافت نزديك به هم و مستقيمي را دارا مي باشند. با چوب درخت كاج مي توان به سهولت كار كرد و در آن ميخ فرو برد و لاك الكل و رنگ يا هرگونه پوشش زينتي ديگر را به خوبي مي پذيرد. اين چوب براي همه كارهاي داخلي و يا خارجي ساختمان مثل چهارچوب در و پنجره، پانل بندي، جعبه، صندوق و قفسه مناسب مي باشد. چوب هاي نارون و تبريزي و خانواده آن ها نيز در دسته چوب هاي نرم قرار دارند و استفاده از آن ها در كشور ما فوق العاده متداول است.
چوب هاي سختي كه قرن ها از آن ها براي ساخت مبلمان هاي ظريف و مرغوب استفاده شده است عبارتند  از:
چوب هاي ماهاگوني، گردو و بلوط. در كشور ما درختان سخت چوب مثل گردو ، زبان گنجشك، موز و بلوط به فراواني وجود دارد. چوب گيلاس، ساج و اقاقيا چوب هاي بسيار مرغوبي مي باشد كه براي اين منظور نيز استفاده مي شوند. ماهاگوني در طي سال ها موقعيت خود را در صنعت كابينت چوبي به عنوان يك چوب مرغوب و ايده آل تثبيت نموده است. اين چوب خيلي سخت و مقاوم است و پس از شكل گيري و ساخت، ثبات بسيار زيادي را داراست. با اين چوب مي توان به راحتي كار كرد و سطح آن را مي توان به خوبي جلا داد. بعضي از گونه هاي اين درخت داراي نقوش بسيار زيبايي هستند و بافت بسيار دلپذيري را دارند كه انعكاس هاي متغيري را در برابر نور ارائه مي دهند. از اين چوب انحصاراً براي ساخت مبلمان و قايق ها و همچنين زينت داخل ساختمان استفاده مي شود.
چوب گردو نيز چوب بسيار زيبايي است كه هواخواه زيادي دارد، اين چوب سنگين، سخت، قوي، مقاوم در برابر ضربه، مقاوم در برابر بازتاب برداشتن است و جنس يك دستي را دارد. با چوب گردو مي توان چه با ابزارهاي دستي و چه ماشيني به خوبي كار كرده رنگ و شكل بافت آن از شكلاتي تيره يا ارغواني در مناطق مركزي تنة درخت تا رنگ هاي روشن تر در مناطق چوب ناقل شيره متغير است. از اين چوب اصولاً براي ساخت مبلمان دسته تفنگ و روكش استفاده مي شود.
بلوط قرمز كه فراوان ترين نوع خانوادة بلوط است چوبي است سنگين، قوي و سخت. رنگ آن قهوه اي متمايل به قرمز است و بافت باز زيبائي را دارد. اين چوب و چوب بلوط سفيد را مي توان براي ساخت مبلمان، پاركت، درب، كشتي سازي، و غيره مورد استفاده قرار داد.
چوب ساج چوب بومي هندوستان، برمه، سيام، و جاوه است. اين چوب بر دوام فوق العاده زياد و مرغوبيت هميشگي خود مشهور است. سختي و مقاومت متوسطي را داشته و بافت هاي مستقيمي را داراست و نيز به سهولت مي توان با آن كار كرد. چوبي است چرب و معطر كه جلاي بسيار زيبايي را به خود مي گيرد.رنگ آن زرد طلائي دلپذير است كه در طول زمان، كمي تيره تر مي شود. چوب ساج مهم ترين نوع تخته براي كشتي سازي است و در اين اواخر بصورت چوب مبلمان نيز اهميت يافته است.
چوب گيلاس سياه، چوبي است سنگين، مقاوم، سخت و با بافت نزديك به هم. رنگ آن قهوه اي مات متمايل به سياه است كه در منطقه چوب ناقل شيره، زرد رنگ مي باشد. اين چوب داراي انعكاس نوري بسيار جالب و بافت زيبائي است. از چوب گيلاس براي مبلمان و قايق سازي استفاده مي شود.
رنگ چوب اقاقيا قرمز متمايل به قهوه اي بوده و بافت راست و بازي را دارد. اين چوب جنسي سخت، با وزني سبك را داراست و با آن به راحتي مي توان به وسيله ماشين هاي درودگري كار كرد. از اين چوب در كارهاي سنگين، كشتي و قايق سازي، دسته ابزار و بدنه وسائل نقليه استفاده مي شود و چوب زيبايي براي تهيه روكش مي باشد.
7-1 انتخاب چوب براي يك كار
مسئله انتخاب مواد براي يك كار مي تواند امري بسيار پيچيده باشد. درودگر بايد با بررسي كامل نوع كار از نقطه نظر وظيفه آتي آن، كار خود را شروع كند و بايد اطلاعات كافي از مشخصات مواد داشته باشد تا بتواند مناسب ترين آن ها را براي منظور خود انتخاب نمايد. به افراد مبتدي پيشنهاد مي شود كه از چوب هايي استفاده كنند كه كار با آن ها راحت تر است و انتخاب چوب هاي سخت تر و مرغوب تر را به آينده واگذار نمايند. در پروژ هايي كه به رنگ يا جلاي انامل دار (انامل نوعي شلاك سخت و غير شفاف است) نياز دارند مي توان از چوبي استفاده كرد كه جنس نرم و صاف داشته باشد. مثلاً مي توان چوب تبريزي يا كاج را براي اين كار انتخاب كرد. در پروژهايي كه بايد در آن ها از جلاي شفاف استفاده شود بايستي از تخته هايي كه بافت، رنگ و نقش جالبي دارند استفاده نمود. تعداد زيادي از چوب هاي سخت اين كيفيات را دارا مي باشند. قيمت مواد نيز خود عاملي در انتخاب آن ها براي كار است. در مواردي كه كار بايد مقاومت خاصي را داشته باشد و رطوبت و جلاي بخصوصي را بايد تحمل كرده و بپذيرد بايد دقت نمود كه حتماً از چوب هايي استفاده بشود كه براي اين منظور ها مناسب مي باشند. بعضي از چوب ها نيز مثل سرو براي كارهاي خارجي و بعضي از آن ها مانند چوب بلوط سفيد براي كارهاي داخل ساختمان و پاركت مناسب هستند.
خريد تخته
براي هر كار خاصي بايد ليستي از مواد لازم را كه شامل تخته هاي مورد استفاده نيز مي باشد تهيه نمود. تخته را مي توان به صورت ناصاف يا رنده نشده خريداري كرد. براي خريد بايد با اندازه هاي قبل از روكش يا صاف شدن و اندازه هاي بعد از روكش و صاف شدن آشنا بود. در ليست خريد، بايد اطلاعات زير وجود داشته باشد:
الف) نوع چوب
ب) تعداد قطعات
ج) اندازه هر قطعه
د) درجه بندي تخته
ه‍ ( تخته خشن يا روكش شده
و) تخته خشك شده با هوا يا فر
8-1 طرح مراحل كار
درودگر مبتدي بايد مراحل ساخت يك كار را به طور كامل فراگيرد و از آن ها پيروي نمايد. بررسي مرحله به مرحله كار موجب مي گردد كه وي قادر به انتخاب صحيح عملياتي گردد كه بهترين نتايج را در حداقل زمان و حداقل تلفات ماده، ارائه دهند. او بايد بداند كه از چه ابزارها، چه عملياتي و چه موادي بايد استفاده كند. مراحل كار را مي توان از داده هاي ذيل استخراج نمود:
الف) نقشه كار
ب) ليست مواد كه شامل شرح كامل قطعات است
ج) ليست عمليات اصلي مربوط به ساختن، سوار كردن و جلا دادن به كار كه در مراحل متوالي منطقي نوشته شده اند.
د) ابزارها و دستگاه هاي لازم براي كار
ه‍( منابع و مراجعي كه مي توان اطلاعات لازم براي كار را از آن ها كسب نمود.
پيشنهاد مي شود كه از نظر يك شخص باتجربه نيز براي تائيد مراحل كار استعانت شود.
9-1 خطوط كلي ايمني در كارگاه
در كارگاه درودگري ابزارها و ماشين هايي هستند كه با آن ها مي توان چوب را به كمك تيغه هاي تيز بريد.
اين ابزارها را تنها در صورتي مي توان به صورت سالم مورد استفاده قرار داد كه با طرز كار آن ها به خوبي آشنايي داشته و بتوان آن ها را به دقت تنظيم و نگهداري نمود.
ايمني ابزار:
الف) ابزارها را در بهترين شرايط كار نگهداري كنيد.
ب) پس از آن كه به طرز استفاده از آن ها به خوبي آشنا شديد از آنها تنها براي منظوري كه براي آن طرح شده اند استفاده نمائيد.
ج) هميشه ابزارها را در محل صحيح خود قرار داده و تيغه هاي تيز را در برابر برخورد به قطعات سخت يا تماس با بدن محافظت نمائيد.
د) در كار با بعضي از ابزارهاي دستي خاص بخصوص قلم ها و مقارها بايد احتياط مداومي را به عمل آوريد و هيچ گاه از آن ها به خطا استفاده نكنيد.
ه‍ ( قطعه اي را كه بر روي آن كار مي كنيد در حين عمليات به طور محكم به وسيله گيره ها به ميز متصل سازيد.
ايمني دستگاه ها:
الف) چون دستگاه هاي درودگري ماشيني با سرعت هاي زياد كار كرده و داراي تيغه هاي برنده مي باشند هيچ يك از آن ها را قبل از آن كه آموزش لازم براي كار با آن ها را حاصل كرده باشيد، به كار نيندازيد.
ب) از كليه محافظ هائي كه بر روي دستگاه تعبيه شده اند استفاده كنيد و دقت كنيد كه قبل از روشن شدن ماشين همه تنظيم هاي لازم به صورتي صحيح كامل شده باشند.
ج) در هنگام كار با ماشين همه حواستان متمركز كار باشد.
د) قبل از پاك كردن، روغن كاري، و تنظيم، ماشين را متوقف كنيد.
ه‍( هرگز تحت هيچ شرايطي ماشين ها را در غياب استاد كار به كار نيندازيد.
ايمني فردي:
الف) لباس كار مناسبي را بپوشيد و چشمان خود را در موارد لزوم به كمك عينك در مقابل خطرات محافظت كنيد.
ب) ميز و محيط كار خود را در وضعي كاملاً مرتب و پاكيزه نگهداريد.
ج) سعي كنيد كه دقت يك عادت فطري شما باشد و هميشه احتياط را از دست ندهيد.
فصل دوم
ابزارهاي دستي و طرز كار با آن ها
1-2 اندازه گيري و ترسيم
انسان در طول قرن ها وسائلي را به كمك ابزارها ساخته است و از همان اوائل اندازه، شكل و تناسب ابعاد جسم توليد شده به وسيله او مورد توجه اش بوده است. انسان اوليه از ساعد خود به عنوان واحد طول استفاده مي نمود و اين واحد اندازه گيري براي مقاصد وي كافي بود زيرا هر كاري را كه يك فرد شروع مي نمود به وسيله خود وي كامل مي گرديد در نتيجه نيازي به مقياس متحدي وجود نداشت.
در جهان صنعتي امروز كار هر انسان بمساعي مشترك انسان هاي بيشمار ديگري در سراسر گيتي وابسته است. اين مساعي را مي توان به خاطر منافع مشترك همة انسان ها از طريق علم اندازه گيري دقيق هماهنگ ساخت.
 


منابع :


طراحی سایت : سایت سازان