میهن داکیومنت                میهن داکیومنت                      میهن داکیومنت              میهن داکیومنت

مرکز دانلود پایان نامه ، پروژه ، روش تحقیق ، مقاله 


میهن داک - میهن داکیومنت

مقاله بررسي ميزان اثربخشي پروژههاي انتقال يافته هاي تحقيقاتي و عوامل مؤثر بر آن


کد محصول : 10001734 نوع فایل : word تعداد صفحات : 42 صفحه قیمت محصول : 5000 تومان تعداد بازدید 254

فهرست مطالب و صفحات نخست


بررسي‌ ميزان‌ اثربخشي‌ پروژه‌هاي‌ انتقال‌ يافته‌هاي‌ تحقيقاتي‌ و عوامل‌ مؤثر بر آن‌

چكيده
توسعه منابع انساني و انتقال فناوري، از مهمترين كاركردهاي محوري در توسعه كشاورزي است كه با همكاري محققان، مروجان و كشاورزان حاصل مي‌گردد. فقدان و يا ضعف فناوري لازم براي بسياري از نظام هاي زراعي، از سوي اكثر صاحب نظران بعنوان يكي از نتايج و پديده هاي حاصل از ضعف ارتباط بين محققان، مروجان و كشاورزان قلمداد گرديده است. تطابق دانش فني و روشهاي مورد توجيه با شرايط بهره برداران در هر منطقه، يكي از مسايل مهم در افزايش توليد و توسعه كشاورزي است. پروژه‌هاي تحقيقي- ترويجي، تحقيقي- تطبيقي و روز مزرعه، از جمله پروژه‌هاي انتقال يافته ها هستند كه در صددند تا  ارتباط بين محققان، مروجان و بهره برداران را مستحكم‌تر كنند. هدف اصلي اين مقاله، بررسي اثربخشي اين پروژه ها  وتحليل عوامل مؤثر بر آن است. جامعه آماري تحقيق شامل كشاورزان همكار و غيرهمكار در پروژه‌هاي انتقال يافته‌ها بوده است كه از آن ميان تعداد 126 نفر كشاورز همكار و 135 نفر كشاورز غيرهمكار از شش استان آذربايجان غربي، كرمان، همدان، گلستان، خوزستان و خراسان به روش نمونه گيري تصادفي انتخاب شدند. ابزار جمع آوري داده‌ها دو نوع پرسشنامه اي بود كه پايايي آنها بر اساس آلفاي كرنباخ با مقدار بيش از 0/70 مورد تاييد قرار گرفت. براي تحليل داده‌ها، علاوه بر آمار توصيفي، از آزمونهاي ضريب همبستگي، رگرسيون چند متغيره، من ويتني، تي استيودنت و كروسكال واليس  استفاده گرديد. نتايج يافته ها نشان داد كه ميزان علاقمندي و آمادگي كشاورزان براي شركت در پروژه‌هاي انتقال يافته‌ها به ترتيب اولويت شامل پروژه‌هاي تحقيقي- ترويجي، روز مزرعه و تحقيقي- تطبيقي مي‌باشد. دلايل عدم بكارگيري توصيه‌هاي فني، حاصل از پروژه‌هاي انتقال يافته‌ها به ترتيب اولويت، عدم دسترسي بموقع به نهاده‌ها، عدم اطلاع كافي، از نحوه بكارگيري توصيه‌هاي فني عدم كارايي يافته‌ها و توصيه‌ها ، هزينه اضافي و عدم تطابق توصيه‌ها با شرايط كشاوزان قلمداد شده است. در مقايسه كشاورزان همكار و غيرهمكار پروژه‌ها، مشخص گرديد كه از نظر تعداد دفعات دريافت وام، تعداد تماس با كارشناسان و مروجان، شركت در كلاسها و بازديدهاي ترويجي، مقدار عملكرد گندم آبي و ديم، ميزان آشنايي با پروژه‌ها و ميزان بكارگيري توصيه‌ها، بين دو گروه از كشاورزان مورد مطالعه تفاوت معني‌داري وجود دارد.

كلمات كليدي: پروژه‌هاي انتقال يافته‌ها، پروژه‌هاي تحقيقي – ترويجي، پروژه‌هاي تحقيقي، تطبيقي، روز مزرعه

  مقدمه
         تغيير روش‌هاي سنتي توليد به روش‌هاي جديد و مبتني بر اصول علمي ، يكي از مهمترين عوامل دستيابي به توسعه كشاورزي است كه اين مهم با همكاري محققان، مروجان و كشاورزان حاصل مي‌گردد. پارسل و اندرسون (1997) ، فقدان تكنولوژي لازم و مناسب براي بسياري از سيستم‌هاي معمول زراعي را به خاطر ارتباط ضعيف بين محققان، مروجان و كشاورزان مي دانند. ريل وساندز (1989) نقش كشاورزان را حتي بالاتر از همكاري در آزمايش‌هاي داخل مزرعه يا آنفارم مي‌دانند و اعتقاد دارند كه ارتباط با كشاورزان بايد در حدي باشد كه اطمينان بدهد تحقيقات انجام گرفته در راستاي نيازها  و رفع مشكلات كشاورزان است. اگبامو (2000) و ماندي (1992)، براي ترويج دو نقش ارتباطي و تسهيلگري در خصوص تعيين نيازهاي فني و تحقيقاتي كشاورزان، اجراي تحقيقات تطبيقي در مزارع كشاورزان، ارزيابي مشاركتي و انجام بعضي فعاليتهاي گروهي و مشترك با همكاري محققان و كشاورزان قايلند (Agbamu,2000)  و .(Mundy, 1992)
از نظر سوانسون و همكاران، (1381)  توليد فناوري، شامل برنامه‌ريزي، مديريت و اجراي فعاليت‌هاي تحقيقي در راستاي توسعه، سنجش، سازگار كردن و آزمايش كردن فناوري‌هاي پيشرفته كشاورزي براي كشاورزان و ديگر بهره‌برداران است كه مراحل: تحقيق و كشف، آزمون صحرايي يافته‌ها، ارايه يافته‌هاي جديد به كشاورزان و كمك در بكارگيري فناوري و يافته‌هاي جديد را شامل  مي شود. اين فرآيند مي تواند در قالب يك نظام فناوري كشاورزي تحقق يابد (ATS )  كه شامل همه افراد، گروهها، سازمان ها و موسساتي است كه مشغول توليد، توسعه و اشاعه فناوري‌هاي جديد و فناوري موجود است (Kaimowite,1991). از سوي ديگر، رولينگ نيز نظام دانش و اطلاعات كشاورزي (  (AKIS را گروهي از افراد و يا سازمان هاي كشاورزي، و ارتباط و تعامل بين آنها مي داند كه در فرآيند توليد، تبديل، انتقال، ذخيره سازي، بازيابي و اصلاح، تكامل، نشر و كاربرد دانش و اطلاعات، با هدف استفاده از آنها در تصميم‌گيري، حل مشكلات و نوآوري در كشاورزي كشور، درگيرند (Roling,1990) .
فقدان يك رابطه كاري و نظام‌مند بين سازمان‌هاي تحقيقي - ترويجي و گروههاي مختلف كشاورزان يكي از مهمترين مسائل نظام‌هاي دانش كشاورزي در اكثر كشورهاي در حال توسعه، از جمله در ايران مي‌باشد. (كرمي دهكردي، 1377).يكي از روشهاي ارتباط فعاليت‌هاي تحقيق و ترويج در چارچوب تحقيق و توسعه ، و همكاري‌هاي مبتني بر تحقيق عملي، ايجاد مزارع تحقيقي- تطبيقي   است. اين روش امكان استفاده از يك رهيافت كل نگر و يك ظرفيت‌سازي موثر براي همكاري تحقيق و ترويج را فراهم مي‌سازد. (Brion, 2002). تحقيق و ترويج بايد از شروع تا پايان فعاليت‌ها با مشاركت كشاورزان و ايجاد مزارع تحقيقي - تطبيقي در تقويت ارتباط تحقيق و ترويج و در نهايت توسعه كشاورزي به طور موثري اقدام نمايند (Anenias, 2002). محققان كشاورزي  در اين فرايند با همكاري و حمايت‌هاي ترويج، در مزارع كشاورزان به انجام تحقيقات تطبيقي مي‌پردازند و چنانچه به نتايج مطلوبي دست يابند آن را در منطقه گسترش مي‌دهند (محمدزاده و صديقي، 1382).
    از بدو تاسيس اولين واحد تحقيقات كشور در سال 1322 و تأسيس واحد ترويج كشاورزي در سال 1327  تا سال 1366 ، سازمانهاي ترويج و تحقيقات كشاورزي كشور همكاري بسيار ضعيفي داشته‌اند در سال 1366 ارتباط و همكاري دو سازمان وارد مرحله جديدي گرديد و كميته‌اي تحت عنوان ارتباط تحقيق و ترويج و بازنگري طرحهاي تحقيقي - ترويجي تشكيل و دستور العمل‌ طرحهاي تحقيقي - تطبيقي (آنفارم) با استفاده از تجارب موسسه بين‌المللي تحقيقات كشاورزي در مناطق خشك (ايكاردا)  و روز مزرعه با استفاده از تجارب كشور هندوستان، از ابتداي برنامه پنجساله سوم توسعه در سال زارعي 78-1377 به اجرا گذاشتند.
    طرح مشترك تحقيقي - ترويجي  طرحي است كه در آن نتايج حاصله از طرحهاي تحقيقاتي پايان‌ يافته (در زمينه‌هاي مختلف كشاورزي) و يا نتايج حاصل از طرحهاي تحقيقات ناحيه‌اي، با همكاري محقق، كارشناس ترويج و كارشناس واحد اجرايي ذيربط در مزارع كشاورزان مورد بررسي قرار مي‌گيرد تا بدين وسيله ضمن حصول اطمينان از تطابق و كاربرد اين نتايج در شرايط زارع يا توليد كننده، زمينه مناسبي براي آشنايي كارشناس، مروج، و مددكار ترويجي با يافته‌هاي جديد و همچنين آشنايي محقق با مسايل توليد در سطح مزارع كشاورزان فراهم شود.
    طرحهاي تحقيقي - تطبيقي عبارت از آزمايشاتي است كه به منظور انطباق يافته‌هاي تحقيقاتي و ارزيابي در زمينه بهزراعي، بهنژادي، تنش‌هاي زنده و تنش‌هاي محيطي محصول مورد نظر، در شرايط زارع اجرا ميگردد، تا علاوه برحصول اطمينان از اثرات مثبت و كاربردي توصيه‌هاي ارائه شده، نسبت به انتقال سريع فناوريها و يافته‌هاي تحقيقاتي به كشاورزان و بهره‌برداران اقدام شود.
روز مزرعه نوعي بازديد و همايش و تبادل نظر محققان، مروجان، كارشناسان موضوعي و كشاورزان است كه بصورت عملي و در مزرعه و يا واحد توليدي انجام مي‌گيرد و هدف كلي‌ آن انتظام بخشيدن به ارتباط محققان، مروجان و كشاورزان به منظور بررسي و اولويت‌بندي محدوديت‌هاي علمي و فني موجود در روند توليد و رفع محدوديت‌ها از طريق تسريع در انتقال يافته‌هاي تحقيقاتي و فناوري‌هاي مناسب و آشنايي مسئولين با دستاوردهاي تحقيقاتي است (كميته بازنگري طرح هاي تحقيقي – تطبيقي و انتقال يافته‌ها، 1377).
      پس از اجراي اين طرح ها برخي مطالعات به ارزيابي نتايج اين طرح ها پرداختند. دفتر مطالعات و بررسي روشهاي ترويجي(74-1375) در مطالعه‌اي در استان گيلان  به اين نتيجه رسيد كه تنگناهايي نظير: ضعف حضور محققين در اجراي طرحها، ضعف هماهنگي بين محققان و مروجان در حين اجرا، عدم ملحوظ نمودن مسائل و مشكلات كشاورزان در طراحي و اجرا، عدم تامين به موقع نهاده‌ها و امكانات مورد نياز و بالاخره منحصر بودن اجراي طرحهاي تحقيقي ترويجي در مزارع كشاورزان برتر، از مشكلات عمده اين طرح‌ها محسوب مي شود. موحدي در تحقيق خود پيشنهاد نمود كه در اجراي طرحهاي مشترك تحقيقي - ترويجي همكاري مروج و محقق، توانايي‌ها و سطح آگاهي كشاورزان و اجراي وسيع مزارع نمايشي با استفاده از نتايج طرح‌هاي تحقيقي – ترويجي مورد توجه و زودپذيري، باسوادي و قابل اعتماد بودن به ترتيب بعنوان مهمترين ويژگيهاي كشاورزان همكار در طرحهاي تحقيقي - ترويجي مد نظر قرار گيرد (موحدي، 1377). منفرد و همكاران (1379)  نتيجه گرفتند كه با وجود اعتقاد 97 درصد ازمجريان به لزوم توجيه كشاورزان قبل از اجراي طرح، تنها 70 درصد از مجريان عنوان نموده بودند كه فرصت و امكان اين توجيه را داشته‌اند. نكته جالب ديگر آن كه پس از اتمام طرحهاي مشترك، تنها 38 درصد عنوان نموده‌ بودند كه توصيه‌ها و نتايج طرحها را بكار برده‌اند، 48 درصد نيز عنوان نموده كه تنها بعضي از توصيه‌ها و نتايج را به كار برده و حدود 14 درصد نيز اصلاً به كار نبرده‌اند. اقباليان (1381) نيز در تحقيق خود گزارش كرده است كه: ميزان موفقيت برنامه‌هاي انتقال يافته‌ها از ديدگاه كاركنان، مطلوب بوده است و ميزان موفقيت در مورد پروژه‌هاي روز مزرعه و طرحهاي تحقيقي-ترويجي، بيشتر از پروژه تحقيقي-تطبيقي بوده است. با توجه به مرور ادبيات و پيش نگاشته‌هاي موضوع و بر اساس اهداف پژوهش، چارچوب نظري پژوهش در قالب شكل (1) ارايه شده است.

فرضيه‌هاي پژوهش
    براساس چارچوب نظري بدست آمده، فرضيه‌هاي مورد نظر به شرح زير است:
1-    بين ويژگي‌هاي فردي، اقتصادي و زراعي كشاورزان همكار پروژه‌هاي انتقال يافته‌ها و ميزان موفقيت و اثر بخشي هر كدام از اين پروژه‌ها رابطه معني‌داري وجود دارد.
2-    بين ويژگي‌هاي فردي اقتصادي، زراعي و عملكرد كشاورزان همكار و غير همكار پروژه‌هاي انتقال يافته‌ها تفاوت وجود دارد.
3-     بين پروژه‌هاي مختلف انتقال يافته‌ها از نظر ميزان موفقيت و اثر بخشي تفاوت معني‌داري وجود دارد.
 
اهداف پژوهش
هدف اصلي اين مقاله، بررسي ميزان موفقيت پروژه هاي انتقال‌ يافته‌هاي تحقيقاتي (شامل: پروژه‌هاي تحقيقي ـ ترويجي، تحقيقي ـ تطبيقي و روز مزرعه) از نظر كشاورزان همكار و غيرهمكار  و تحليل  تاثير آنها در افزايش عملكرد توليد گندم مي‌باشد.
 
مواد و روشها 
تحقيق حاضر از     نوع توصيفي – همبستگي، و مقايسه‌اي است كه به توصيف برخي ويژگي‌هاي جامعه مورد مطالعه، بررسي رابطه بين متغيرهاي مستقل و وابسته و بررسي علل موفقيت يا عدم موفقيت و اثربخشي پروژه‌هاي انجام شده و مقايسه سه پروژه انتقال يافته‌ها و ميزان موفقيت و اثربخشي آنها در استان‌هاي منتخب مي‌پردازد. داده هاي مورد نياز از طريق دو نوع پرسشنامه شامل: 1) پرسشنامه ويژه كشاورزان همكار طرح و 2) پرسشنامه ويژه كشاورزان غيرهمكار، كه پايايي آنها بوسيله آلفاي كرنباخ ( با مقدار 70/0) تاييد شده بود گردآوري شده است. در اين مطالعه مجموعا 261 پرسشنامه شامل 126 پرسشنامه از كشاورزان همكار طرح و 135 پرسشنامه از كشاورزان غير همكار، بصورت نمونه گيري تصادفي از شش استان آذربايجان غربي، كرمان، همدان، گلستان، خوزستان و خراسان گرد آوري شد. براي تجزيه و تحليل داده ها نيز از آزمونهاي‌ ضريب‌ همبستگي ‌، رگرسيون‌ چند متغيره‌ گام‌ به‌ گام ‌، من‌ وايت‌ ني ‌، تي‌استيودنت، كروسكال‌ واليس ‌ استفاده‌ گرديد. 
 
نتايج و بحث 
    براساس نتايج مطالعه، ميانگين سني كشاورزان همكار طرح در حدود 48 سال و كشاورزان غير همكار 47 سال بوده است. سطح سواد كشاورزان همكار نيز تا حدودي از كشاورزان غيرهمكار بيشتر مي‌باشد. حدود 9/57 در صد كشاورزان همكار داراي تحصيلات راهنمائي و بيشتر بوده در حاليكه 9/51% كشاورزان غير همكار داراي تحصيلات ابتدائي و كمتر مي‌باشند. 4/29 درصد كشاورزان همكار مدد كار ترويجي و 27 درصد آنها كشاورزان نمونه‌ بوده‌‌اند درحالي كه تنها 1/14 درصد كشاورزان غير همكار، مدد كار ترويجي بوده و هيچكدام بعنوان كشاورز نمونه انتخاب نشده اند. از نظر سابقه كار، كشاورزان همكار با ميانگين 25/29 سال، تجربه بيشتري را نسبت به كشاورزان غير همكار با ميانگين سابقه 4/28 سال دارند.
 ميانگين كل اراضي كشاورزان همكار حدود 75/18 هكتار مي‌باشد در حاليكه ميانگين اراضي كشاورزان غير همكار حدود 18 هكتار بوده است كه كمتر از اراضي كشاورزان همكار مي‌باشد. از نظر سطح اراضي آبي نيز كشاورزان همكار با ميانگين حدود 14 هكتار  نسبت به كشاورزان غير همكار با ميانگين 5/12 هكتار از وضعيت بهترين برخوردارند. اما اراضي ديم كشاورزان غير همكار با ميانگين 9/5 هكتار بيش از كشاورزان همكار با ميانگين5/4هكتار مي‌باشد.
    حدود 1/84 درصد مالكيت اراضي كشاورزان همكار و 7/80 درصد از اراضي كشاورزي غير همكار از نوع ملكي يا شخصي و بقيه از نوع اراضي استيجاري يا مشاع مي‌باشد. بيش از 50 درصد كشاورزان همكار مالك ماشين‌آلات بوده‌اند در حاليكه فقط 6/35 درصد كشاورزان غير همكار داراي چنين مالكيتي هستند.
حدود 4/79 درصد كشاورزان همكار بين 4 تا 9 بار درسال با مروجان و كارشناسان تماس داشته‌اند و 6/20 درصد بقيه آنها نيز حداقل 2 تا 3 بار در سال تماس داشته‌اند. در حاليكه 5/48 درصد كشاورزان غير همكار هيچگونه تماسي با مروجان و كارشناسان نداشته‌اند و 5/38 درصد فقط يكبار در سال تماس داشته‌اند. كشاورزان همكار بطور متوسط هر كدام سه بار در طول سال در كلاس ترويجي شركت داشته و بيش از 63 درصد آنان بين 3 تا 8 كلاس ترويجي در سال را شركت نموده‌اند. حدود 1/11 درصد آنان نيز فقط يك بار شركت داشته‌اند و 7/8 درصد آنان در هيچ كلاسي شركت نداشته‌اند. در حاليكه كشاورزان غير همكار در مقايسه با كشاورزان همكار از كلاس‌هاي ترويجي كمتري بهره‌ برده‌اند و بيش از 27 درصد آنان نيز در هيچ كلاس ترويجي شركت نداشته و بيش از 71 درصد آنان در كمتر از دو كلاس در سال شركت داشته‌اند.
    با توجه به اطلاعات بدست آمده كشاورزان همكار طرح حداقل در يكي از طرحهاي سه گانه انتقال يافته‌ها همكاري داشته‌اند به طوريكه بيش از 70 درصد كشاورزان حداقل در يك طرح تحقيقي - ترويجي شركت داشته‌اند، 2/49 درصد آنان حداقل در يك طرح تحقيقي - تطبيقي مشاركت داشته‌اند و 2/45 درصد آنان حداقل در يك طرح روز مزرعه همكار طرح بوده‌اند. از  89 نفري كه در طرحهاي تحقيقي - ترويجي مشاركت داشته‌اند تعداد 38 نفر (43 درصد) در 2 تا 5 طرح تحقيقي - ترويجي مختلف شركت داشته‌اند و 51 نفر (7/56 درصد) فقط در يك طرح تحقيقي - ترويجي همكاري نموده‌اند. از 62 نفري كه در طرحهاي تحقيقي تطبيقي شركت داشته‌اند تعداد 45 نفر آنان فقط در يك طرح و 17 نفر بقيه در 2 تا 4 طرح تحقيقي - تطبيقي همكاري نموده‌اند. از 57 نفري كه در طرحهاي روز مزرعه مشاركت داشته‌اند نيز 36 نفر (63 درصد) فقط در يك طرح و 21 نفر (37 درصد) در 2 تا 3 طرح روز مزرعه مشاركت داشته‌اند.
    با توجه به اطلاعات بدست آْمده 2/69 درصد كشاورزان غير همكار علت عدم همكاري را بدليل عدم آشنايي با اين طرحها اعلام داشته‌اند و 4/15 درصد، مشكل بودن شرايط طرحها و4/15 درصد نيز عدم همكاري محققان و مروجان را علت عدم همكاري خودشان با پروژه‌هاي انتقال يافته‌ها اعلام داشته‌اند. حدود 2/53 درصد كشاورزان همكار ميزان آشنائي خود را با طرح تحقيقي ترويجي  در حد زياد و خيلي زياد، 2/41 درصد آشنايي خود با طرح روز مزرعه را در حد زياد و خيلي زياد و 5/41 درصد ميزان آشنايي خود با با طرح‌ تحقيقي - تطبيقي را  درحد زياد و بسيار زياد اعلام نموده‌اند. حدود 61 درصد كشاورزان همكار ميزان توجيه خود را قبل از اجراء  در حد زياد و خيلي زياد ارزيابي نموده‌اند و 36 درصد كشاورزان همكار نيز ميزان توجيه خود را در حد متوسط اعلام داشته‌اند و از ميزان راهنمائي و همكاري محققان در طرحهاي انتقال يافته‌ها در حد زيادي راضي بودند. از نظر ميزان مطابقت طرحهاي اجرا شده  با شرايط كشاورزان و نيازهاي فني منطقه در هر سه طرح تحقيقي – ترويجي، تحقيقي - تطبيقي و روز مزرعه،  به ترتيب 5/36، 7/43 و 50 درصد كشاورزان همكار ميزان مطابقت را در حد زياد اعلام داشته‌اند و از طرفي بيش از 54 درصد كشاورزان همكار اين ميزان مطابقت را براي دو طرح تحقيقي - ترويجي و روز مزرعه در حد زياد تا خيلي زياد اعلام داشتند و در مورد طرح تحقيقي - تطبيقي 6/78 درصد افراد آنرا در حد متوسط تا زياد ارزيابي نموده‌اند.
حدود 6/51 درصد از كشاورزان همكار، عدم دسترسي به موقع به نهاده‌ها را مهمترين دليل عدم بكارگيري نكات فني در مزرعه خود اعلام داشته‌اند. همچنين 3/18 درصد عدم اطلاع كافي از نكات فني، 5/13 درصد به عدم كارائي يافته‌ها و توصيه‌ها، 7/12 درصد هزينه اضافي كاربرد توصيه‌ها و 8/0 درصد نيز عدم تطابق يافته‌ها و توصيه‌هاي تحقيقاتي را با شرايط مزرعه بعنوان دليل اصلي عدم به كارگيري توصيه‌هاي فني اعلام كرده‌اند (جدول 1).
 
جدول (1)  توزيع فراواني نظرات كشاورزان همكار در مورد دلايل عدم بكارگيري نكات فني  در مزرعه خودشان
رديف    دلايل عدم بكار گيري نكات فني    فراواني    درصد
1    عدم دسترسي به موقع به نهاده‌ها و وسايل مورد نياز    65    6/51
2    عدم اطلاع كافي از آنها    23    3/18
3    عدم كارائي يافته‌ها و توصيه‌ها    17    5/13
4    هزينه اضافه كاربرد توصيه‌ها    16    7/12
5    عدم تطابق يافته‌ها و توصيه‌هاي تحقيقاتي با شرايط منطقه    1    8/0
6    ساير موارد    4    2/3
جمع    126    100

بيش از 50% كشاوزان اعتقاد داشتند كه پروژه‌‌هاي انتقال يافته‌ها در حد زيادي در بهبود وضعيت كشاورزي آنان موثر بوده است. از بين پروژه‌هاي انتقال يافته‌ها‌، پروژة، تحقيقي - ترويجي از نظر كشاورزان همكار طرح تاثير بيشتري در بهبود وضعيت كشاورزي داشته است تا پروژه‌هاي تحقيقي - تطبيقي و روز مزرعه. به طوري كه  در مورد طرحهاي تحقيقي - ترويجي، روز مزرعه و تحقيقي - تطبيقي  به ترتيب 6/74 درصد، 1//69 درصد و 3/68 درصد كشاورزان همكار طرح، ميزان تاثير آنها را در وضعيت كشاورزي در حد زياد تا خيلي زياد ارزيابي نموده‌اند.
    يكي از شاخص‌هاي مهم براي سنجش ميزان موفقيت و اثر بخشي پروژه‌ها به عنوان يكي از متغيرهاي وابسته، متوسط عملكرد گندم آبي و ديم كشاورزان مورد مطالعه در سالهاي 82 و 83  در نظر گرفته شده است. داده‌هاي جدول (2)  نشان مي‌دهد كه متوسط عملكرد گندم آبي كشاورزان همكار 4307 كيلوگرم در هكتار است. اين شاخص در سال 82 برابر 4093 و در سال 83 معادل 4521 كيلوگرم در هكتار مي‌باشد. در مورد عملكرد گندم ديم نيز متوسط دو ساله2094 كيلوگرم در هكتار بوده كه به ترتيب در سال 1382 معادل 1951،  در سال 83 برابر 2237 كيلوگرم در هكتار بوده است. مقايسه اين ارقام روند افزايش عملكرد را نشان مي‌دهد. در مقابل ميانگين دو سالانه  عملكرد گندم آبي و ديم كشاورزان غير همكار به ترتيب 3489 و 1614 كيلوگرم بوده است.

 


منابع :


- اقباليان‌، پري‌، (1381)، بررسي‌ مقايسه‌اي‌ ميزان‌ موفقيت‌ برنامه‌هاي‌ انتقال‌ يافته‌هاي‌ تحقيقاتي‌ ازديدگاه‌ كاركنان‌ ترويج‌ مجري‌ طرح‌ها، پايان‌ نامه‌ كارشناسي‌ ارشد، دانشگاه‌ تهران‌.


2- سوان‌ سون‌، برتون‌ و ديگران‌ (1381)، بهبود ترويج‌ كشاورزي‌، ترجمه‌ غلامحسين‌ صالح‌ نسب‌،انتشارات‌ معاونت‌ ترويج‌ و نظام‌ بهره‌برداري‌، وزارت‌ جهاد كشاورزي‌.

3- كرمي‌ دهكردي‌، اسماعيل‌، (1377)، گرايش‌ محققان‌ پيرامون‌ مشاركت‌ با كاركنان‌ ترويج‌ كشاورزي‌،پايان‌ نامه‌ كارشناسي‌ ارشد، دانشگاه‌ تربيت‌ مدرس‌.

4- كرمي‌، عزت‌ ا...، (1371)، «نياز به‌ نظام‌ تحقيقات‌ و ترويج‌ مزرعه‌اي‌ در ايران‌»، مجموعه‌ مقالات‌ششمين‌ سمينار علمي‌ ترويج‌ كشاورزي‌ كشور، انتشارات‌ سازمان‌ تحقيقات‌، آموزش‌ و ترويج‌ كشاورزي‌.

5- كلانتري‌، خليل‌ و مجيد ميرگوهر، (1382)، «بررسي‌ عوامل‌ مؤثر بر سطح‌ و ميزان‌ كاربرد دانش‌ فني‌و نقش‌ آنها در عملكرد زراعت‌ گندم‌»، فصلنامه‌ اقتصاد كشاورزي‌ و توسعه‌، شماره‌ 40.

6- كلانتري‌، خليل‌، (1382)، پردازش‌ و تحليل‌ داده‌ها در تحقيقات‌ اجتماعي‌ - اقتصادي‌، نشرشريف‌.

7- كميته بازنگري‌ طرح‌هاي‌ تحقيق‌ ترويجي‌ و انتقال‌ يافته‌ها، (1377)، دستورالعمل‌ برنامه‌هاي‌ انتقال‌يافته‌ها، سازمان‌ تحقيقات‌، آموزش‌ و ترويج‌، وزارت‌ كشاورزي‌.

8- محمدزاده‌، جبرئيل‌ و حسن‌ صديقي‌، (1382)، «بررسي‌ پيوندهاي‌ حرفه‌اي‌ بين‌ محققان‌ وكارشناسان‌ ترويج‌ در نظام‌ دانش‌ و اطلاعات‌ كشاورزي‌»، فصلنامه‌ اقتصاد كشاورزي‌ و توسعه‌، شماره‌ 40.

9- موحدي‌، رضا، (1377)، بررسي‌ اثربخشي‌ طرح‌هاي‌ تحقيقي‌ ترويجي‌ از ديدگاه‌ مروجان‌ ومحققان‌ استان‌هاي‌ لرستان‌ و كرمانشاه‌، پايان‌ نامه‌ كارشناسي‌ ارشد، دانشگاه‌ تربيت‌ مدرس‌.

10- منفرد، نوذر و ديگران‌، (1379)، ارزيابي‌ طرح‌هاي‌ مشترك‌ تحقيقي‌ ترويجي‌ اجرا شده‌ دراستان‌هاي‌ فارس‌، بوشهر، كهكيلويه‌ و بويراحمد، خوزستان‌، دفتر مطالعات‌ و بررسي‌ روش‌هاي‌ترويجي‌، سازمان‌ تحقيقات‌، آموزش‌ و ترويج‌ كشاورزي‌.

 

دانلود پایان نامه,خرید پایان نامه,فروش پایان نامه,پایان نامه,آرشیو پایان نامه,پایان نامه عمران,پایان نامه روانشناسی,

پایان نامه حقوق,پایان نامه اقتصاد,پایان نامه برق,پایان نامه معدن, پایان نامه کارشناسی ,پایان نامه صنایع,پایان نامه علوم سیاسی ، پایان نامه کاردانی

طراحی سایت : سایت سازان