میهن داکیومنت بزرگترین مرجع و مرکز دانلود پایان نامه (متن کامل فرمت ورد) فروش پایان نامه - خرید پایان نامه (کاردانی ، کارشناسی)همه رشته ها
حقوق اقتصاد مدیریت روانشناسی ریاضی تربیت بدنی کامپیوتر نرم افزار و سخت افزار عمران معماری برق صنایع غذایی علوم اجتماعی هنر علوم سیاسی فیزیک مکانیک حسابداری

تبلیغات کلیکی - افزایش رتبه گوگل

اگهی رایگان

پایان نامه سرانجام عمليات رواني


کد محصول : 10001778 نوع فایل : word تعداد صفحات : 41 صفحه قیمت محصول : 5000 تومان تعداد بازدید 967

فهرست مطالب و صفحات نخست


سرانجام عمليات رواني

عمليات رواني به مثابه معرفتي بشري  ، پديدارهاي اجتماعي رااز منظر روان شناسي ، جامعه شناسي ، علوم سياسي و ارتباطات مورد پژوهش وبررسي قرار مي دهد ، ليكن اين قابليت نبايد موجب غفلت از ويژگي متمايز آن در مقايسه با ساير وجوه معرفت شود . اين ويژگي ، عبارت از تاثير شگفت و بي واسطه عمليات رواني بر حيات كشورهاست كه در قالب سناريو هاي آن اجرا مي شود .
پژوهش عمليات رواني افزون بر محدوديتهاي مطالعه در علوم انساني با دشواريهاي ويژه اي مواجه است كه آن رااز بسط تطبيقي همگون مفاهيم و آراء و نظريات آن در جوامع متفاوت بر حذر مي دارد ‌، موانعي كه  گاه  از سرشت عمليات رواني ناشي مي شود . با وجود اين ، متدلوژي عمليات رواني به پيروي از اصول تحقيق و مطالعه  علمي منطبق با روش پرسش ، فرضيه ، آزمون و پيش بيني ، متعهد است . ابعاد متعدد و متكثر عمليات رواني را مي توان از منظر علوم انساني مورد بررسي قرارداد و از اين طريق مكانيسم حيات و بقاي  واحد هاي سياسي را بهتر شناخت .
عمليات رواني پديده پيچيده اي است كه جنبه هاي مختلف و تاثير وتا ثرهاي متفاوت در جوامع گوناگون و حتي در واحد هاي كوچك تر به همراه دارد. به دليل همين پيچيدگي و چند جنبه اي بودن ، مطالعه آن در يك روش واحد نمي تواند تمام ابعاد آن را آشكار مي سازد .
به عبارت ديگر ، با هرنوع  نگرش و بينش علمي به يكي از جنبه هاي عمليات رواني ، نوع خاصي از مطالعه  در روشهاي مطابق با آن به وجود مي آيد . هرچند موضوع عمليات رواني واحد است ، ليكن با اتخاذ ديدگاههاي  متفاوت براي بررسي اين موضوع واحد ، شاخه هاي مختلفي از تحقيق ايجاد خواهد شد .
اين شاخه ها را مي توان به دو گروه كلي بررسي توصيفي وبررسي علي تقسيم كرد . شكل نخست مطالعه ، به بررسي صوري عمليات رواني محدود مي شود . به طور خلاصه هر گونه مطالعه اي را كه بدون درنظر گرفتن چارچوب اجتماعي و رواني و تاثير آن بر عمليات رواني صورت مي گيرد مي توان عمليات رواني توصيفي ناميد . اين نوع مطا لعه در جاي خود ضروري ، روشنگر و راهگشا ست ، ولي به دليل اين كه علي را مد نظر قرار نمي دهد ناقص مي باشد و نمي تواند تمامي پرسشهاي سبب شناسي و به خصوص سوال اصلي آن يعني عليت اجتماعي و رواني عمليات رواني را پاسخ گويد .
بررسي علي ، از اين نقص مبري  است . در اين نوع بررسي محقق عمليات رواني دشمن را مفروض مي پندارد و اين پرسش اساسي را محور تحقيق قرار مي دهد كه عمليات رواني چرا و چگونه به وجود آمد ؟  اين سوال دو جنبه تاريخي و رواني دارد . پرداخت جنبه تاريخي به عليت رواني خاص منتهي مي شود كه سؤال محوري بحث است .
شايان ذكر است كه مطالعه توصيفي ، ماده خام مطالعه علي است و محقق با برقرار كردن روابط علي بين پديده هاي عمليات رواني و شرايط فرهنگي ، اجتماعي ، سياسي و اقتصادي به مطالعه آن مي پردازد .  مطالعه علي عمليات رواني به طور تلويحي متضمن قبول اين معناست كه جامعه در شكل گيري انواع سناريو هاي عمليات رواني مشاركت دارد ، ليكن ميزان و نحوه اعمال اين مشاركت در حيطه بر رسي كارشناسي عمليات رواني است ،پرسشي كه پاسخهاي متفاوتي را به همراه دارد . بنا براين شناخت نظريه ها در روان شناسي ، جامعه شناسي ، علوم سياسي و علوم ارتباطات به درك بهتر سناريوها در عمليات رواني كمك خواهد كرد . به همين دليل ، با ابداع هر تاكتيك جديد در عمليات رواني وموفقيت آن – صرف نظراز زمان آن – كارشناسان ديگر نيز به اميد موفقيتي مشابه به پيروي و تقليد از آن شيوه مي پردازند . اما بايد توجه داشت كه اين تقليد با نبود همه يا دست كم يكي از شرايط زمان اجراي تاكتيك عمليات رواني همراه است . يعني شرايط سياسي – اجتماعي خاص ، زمينه ظهور نو آوري و آفرينش تاكتيك و تدوين سناريو ي ويژه اي را ايجاب مي كند . به همين دليل تاكتيكهاي عمليات رواني دنباله رو هيچگاه به ميزان آثار وسناريو هاي عمليات رواني پيشرو ارزش و اهميت به دست نمي آورند ودر مزه سناريو هاي بزرگ و ماندگار به شمار نمي آيند .
ياد آوري اين نكته ضروري است كه عمليات رواني مبحثي ميان رشته اي است وفرآوري نتايج گوناگون از پيامد هاي طبيعي اين مسئله است . بنا براين عمليات رواني منحصر به يك حوزه و رشته علمي نيست ، به ويژه درعصر حاضر به دليل ابعاد بي شماري كه اين شاخه نسبت به ساير انواع معرفت دارد ، مباحث پويا و نا شاخته اي را براي پژوهش عمليات رواني دربردارد اذعان اين مطلب كه كارگزار عمليات رواني كسي است كه استعداد ويژه براي نمايش ايده ها و واقعيتها ي اجتماعي در قالب سناريوهاي عمليات رواني داشته باشد ، بدين معناست كه براي استعداد كارشناسان عمليات رواني استقلال وجودي قائل شده ايم و اين به معناي آزادي عمليات رواني از قيد بعضي شرايط اجتماعي است . 
آنچه يك رفتار وايده را به هنر عمليات رواني تبديل مي كند محتوا نيست ، چرا كه محتوا مي تواند در اشكال ديگر معرفت نيز بيان شود اما هرگز آن تاثير رواني را كه عمليات رواني دارد دربرنخواهد داشت ، بلكه چگونگي بيان محتوا و توانايي عضو فعا ل در نحوه بيان است كه هنر عمليات رواني را تعيين مي كند . در حالي كه در هر فعاليت علمي ، انديشه عامل اصلي است ، در عمليات رواني توانايي كارگزار فعال است كه تاثير خود را نه بر عقل بلكه براحساس و عاطفه انسان اعمال مي كند .
يادآوري اين مطلب براي تاكيد براين نكته است كه علوم انساني به مثابه علومي كه فعاليت انديش مندانه دقيق وظريفي را پيگيري مي كند درمطالعه عمليات رواني با محدوديتهاي فراواني مواجه است ، محدوديتهايي كه درحوزه هاي ديگر معرفت از دين گرفته تا فلسفه ، اخلاق و زيبا شناسي جبران پذير است . اما اين محدوديتها به معناي ناتواني عمليات رواني ازبررسي علمي رفتار جوامع خودي ، دشمن وبي طرف نيست . بلكه نشان دهنده توانايي اين علم در برخورد با ان حوزه هايي از علوم است كه درارتباط با جامعه قابل بررسي وتبيين اند .
سرانجام اينكه ، رويكرد تحليلي عمليات رواني به جامعه نشان دهنده  نگرش اجتماعي وسياسي آن است . در عين حال ، با وجود محدوديتهاي ياد شده ، پيوند ميان عمليات رواني و جامعه به قدري عميق ووسيع است كه مي توان فهرست جامعي ازسناريو هاي عمليات رواني دشمن را فراهم و از اين طريق تاكتيكهاي آن را شناسايي و به موقع خنثي كرد .
ناتو و دكترين عمليات رواني _ اطلاعاتي
دكترين عمليات رواني – اطلاعاتي ، امري است كه تحليلگران راهبرد ي ناتو به آن توجه ويژه اي دارند . واقعيت آن است كه با انقلاب در امورنظامي ، رابطه ميان حمله و دفاع ، مكان و زمان و جنگ واقعي و رزمايشي ، تا حد زيادي دگرگون شده است .
در دكترين عمليا ت رواني ناتو (مارس 2002 ) واژه دكترين چنين تعريف شده است : ((اصول بنياد يني كه بر طبق آن ، نيروهاي نظامي كاركرد هاي خود را متناسب با اهدافشان هدايت مي كنند.))
در تعريف عمليات رواني نيز چنين گفته شده است )): كليه فعاليتهاي رواني طرح ريزي شده اي كه در موقعيت صلح ، بحران و جنگ ، در تقابل با نيروي دشمن ، دوست يا بي طر ف ، در راستاي تاثير گذاري بررفتارهاي آنان ، در جهت دستيابي به اهداف سياسي ونظامي خودي ، به كار گرفته مي شود ))
براين مبنا ، فعاليتهاي راهبردي (استراتژيك ) رواني ناتو عبارتند از : فعاليتهاي تحكيمي رواني ، فعاليت هاي جنگي ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌(عملياتي ) رواني و اقدامات رواني در پشتيباني ثبات و صلح .
درحيطه عمليات رواني ناتو ، صريحا قيد مي گردد كه بعد رواني درگيري ، به ميزان بعد فيزيكي اهميت دارد . با توجه به ماهيت نيروي متخاصم و ارزيابي قوت وضعف آن نيرو در زمينه هاي سياسي (ايدئولوژيكي ) ، نظامي واقتصادي ، مي توان اهرمهاي عمليات رواني را براي تحت تاثير قراردادن شديد آن نيرودرراستاي كسب اهداف راهبردي – امنيتي خودي به كار گرفت .
عمليات رواني ، بعد حياتي تاثير گذاري راهبردي وسيع ناتو محسوب مي شود كه بايد در تمامي فعاليت هاي ديپلماتيك ، نظامي ، اقتصادي واطلاعاتي به كار گرفته شود كه در اين راستا ، نخستين گام گسترش توانمنديهاي  انبوه ارتباطي ناتو مي باشد .
سازمان پيمان آتلا نتيك شمالي ، تاثير گذاري نظامي خود را ازطريق تاثيرگذاري وسيع براهداف ، يعني مشروعيت بخشي به كاركرد هاي نظامي خود و تلاش درراستاي متقاعد سازي ، شكل دهي وشستشوي مغزي آن اهداف ، تلقي مي كند و آن را بهترين راهكار ارتقاي كاركردي خود مي داند .در همين راستا حضور نيروهاي نظامي ناتو در عمليات سپرصحرا وتوفان صحرا (1991) به مثابه آغازي براين فرآيند نظامي – رواني ، محسوب مي شود .
در اين دوعمليات ، نيروهاي ناتو همسو با سياستگذاريهاي فراآتلانتيكي ايالات متحده ، توانستند دكترين نهايي عمليات خود را فرمول بندي كنند و با بهره گيري از تمامي امكانات و پرسنل عمليات رواني خويش ، روحيه و انسجام ، ارتش مدرن و كارآزموده عراق را ازبين ببرند و هرگونه ابتكار عمل را از آنها سلب كنند  . به باور بسياري از كارشناسان نظامي ، عمليات رواني نيروهاي ناتو در جنگ دوم خليج فارس (1991) ، نقطه عطف مهمي در فرآيند تحول دكترين عمليات رواني آن سازمان مي باشد . چنانچه مي دانيد ، عمليات رواني ناتو در ان برهه زماني ، موجب نهادينه شدن فرآيند طراحي ، تصويب و اجراي آن شد .
عمليات رواني نيروهاي ناتو از همان مقطع زماني با تاكيد برمفاهيم كليدي ذيل انسجام يافت كه در عمليات رواني  ناتو در يوگوسلاوي (1999) نيز به كار گرفته شد . به عبارتي ديگر ، اصول عمليات رواني ناتو به اين شرح است :
ماموريت : مهم ترين اصل تعيين كننده عمليات اين است كه ماموريت اين نوع عمليات بايد براي نيروهاي عملياتي ناتو روشن و واضح باشد ، چرا كه در اين صورت نيروهاي عملياتي با در نظر گرفتن ديدگاههاي فرماندهي و اهداف سياسي – نظامي مدنظر از عمليات ، كارايي بهتري خواهد داشت .
تحقيق و ارزيابي : موضوعات ، فعاليتها و نمادهاي عمليات رواني ناتو ، بايد براساس تحقيقات ميداني مستمر و تحليل اهداف مقابل و محيط ادراكي – روان شناختي آنان شكل گيرد .
تمركز عمليات رواني ناتو بايد اين محور اساسي را مد نظر داشته باشد كه درگيريها و جنگها ، با بهره گيري ازعمليات رواني در كوتاه ترين زمان ممكن و با كم ترين هزينه ، بيشترين فايده را براي ناتو ، به ارمغان آورد . درگير شدن در يك جنگ طولاني و فرسايشي ، مطلوب سازمان پيمان آتلانتيك شمالي نيست .
همدلي : عمليات رواني ناتو ، هنگامي به بيشترين سطح تاثير گذاري نزديك مي شود كه نيرو هاي عمليات رواني ، توانايي درك روحيه اهداف مقابل و همدلي با آنان را داشته باشند . در اين راستا داشت آخرين داده ها در مورد فرهنگ ، ارزشها و باورهاي اهداف مقابل ضروري است .
هماهنگي : اقدامات رواني بايد در زمينه هاي حساس و تعيين كننده مفاهيم بيان شده عمليات رواني ، پشتيباني از ماموريتهاي فرماندهي و درك مثبت از چگونگي و زمان به كارگيري زور و قهوه قهريه ، هماهنگ و متناسب باشد .
زمان بندي : به كارگيري سريع عمليات رواني ، همواره بسيار موثر و برجسته است ، البته به شرطي كه عمليا ت رواني سريع به دستاورد هاي سازمان پيمان آتلانتيك شمالي وافزايش اقتدار آن در عرصه تعاملات بين المللي منتهي گردد .
صحت (درستي ) :صحت داده ها و اخبار به كارگرفته شده در عمليات رواني بايد همواره مورد باز بيني و ارزيابي قرارگيرد ، چرا كه در مهندسي و شكل دهي به افكار عمومي و نيروهاي هدف عمليات رواني ، بسيار حائز اهميت است .
شناسايي منابع : (عمليات رواني ) : ناتو صرفا عمليات رواني سفيد ( مبتني بر منابع شناسايي شده و مشخص ) را پيگيري مي كند و از به كارگيري عمليات رواني خاكستري ( مبتني بر منابع اطلاعاتي – رواني ناشناخته ) و سياه ( مبتني بر منابع غير مستند و مدعاهاي اثبات نشده ) به شدت احراز مي كند .
اعتبار : اعتبار منبع عمليات رواني و پيغامهاي ارسال شده جهت تاثير گذاري بر مخاطبان مورد نظر و تضمين موفقيت راهبردي – امنيتي عمليات رواني ، بسيار تعيين كننده است .
با توجه به اصول فوق الذكر عمليات رواني ناتو ، نقش داده هاي روز آمد و متناسب با تحولات صورت گرفته در موقعيت مخاطبان مورد هدف عمليات رواني ، مشخص تر مي شود .
دركترين عمليات رواني ناتو
براستفاده از پندارهاي قالبي و
ويژگيهاي فرهنگي نيروهاي
متخاصم در راستاي بيشترين
سطح تاثير گذاري تاكيد بسياري مي شود
در اين راستا عوامل جاسوسي و اطلاعات ، نقش حائز اهميتي در عمليات رواني ناتو دارند ، ضمن آنكه فرماندهي ،كنترل ، ارتباطات و سيستمهاي كامپيوتري درارتباط منسجم و منطقي با يكديگر به ويژه در قالب مقوله فرماندهي و كنترل  مي توانند به پيشبرد اهداف ناتو مدد رسانند .
دراين زمينه در دكترين عمليات رواني ناتو ، مبحثي تحت عنوان اقدامات ضد عمليات رواني تنظيم گرديده كه بر تحليل و ارزيابي سريع وعملياتي ، پيش از باز خورده اي ناشي از عمليات رواني احتمالي نيروهاي متخاصم تكيه دارد .
 به كارگيري گسترده  رسانه ها ( اعم از ديداري ، شنيداري و ديداري  شنيداري ) مقوله مهم ديگري است كه عملا انتخاب رسانه مناسب نيز در زير مجموعه آن قرار مي گيرد و استفاده از رسانه هايي نظير وال استريت ژورنال و شبكه خبر  پراكني فاكس نيوز (وابسته به پنتاگون ) در راستاي پخش و ارائه اطلاعات مد نظر ناتو جهت تاثير گذاري بر افكار عمومي و مقاصد هدف ، با توجه به مقوله حساس و تعييين كننده انتخاب رسانه وابسته صورت مي گيرد .
در دكترين عمليات رواني ناتو بيشتر بر فرايند متقاعد سازي سريع و اثر بخشي روشهاي موجود در فروپاشي زود هنگام روحيه نيروهاي مقابل تاكيد مي شود ، به همين دليل تحليل و بررسي ابعاد ، روشها و ابزارهاي درك همه جانبه از داشته ها و نقاط ضعف نيروهاي خودي ، متخاصم و بي طرف ، امري مهم است .
تحليل عميق ابعاد مختلف عمليات رواني ناتو جز از طريق يك بررسي فراگير و ميان رشته اي ميسر نخواهد شد ، زيرا در اين عمليات از مواردي همچون يافته ها و اطلاعات عوامل اطلاعاتي ‌‌( سفيد ) در حد مطلوب ، شايعات در مقياسي گسترده ، عوامل محلي به منظور ارسال پيامهاي راديويي و صوتي (استفاده از بلند گو) ، اعلاميه هاي جنگي و ترغيب نمودن نيروهاي مقابل براي تسليم شدن ، بهره گيري وسيعي مي شود .
در دكترين عمليات رواني ناتو ، براستفاده از پندارهاي قالبي و ويژگيهاي فرهنگي نيروهاي متخاصم در راستاي بيشترين سطح تاثير گذاري بسيار تاكيد مي شود و بر همين اساس ، توجه به محيط ادراكي – روان شناختي نيروهاي متخاصم بسيار اهميت دارد .
بر اساس دكترين رواني ناتو ، اعضا مي كوشند تا با استفاده از فناوريهاي پردازش اطلاعات وتشخيص شيوه هاي متناسب ، امكاناتي را براي ايجاد سيستم هاي تصميم گيري خودكارفراهم آورند . ساختار ديجيتالي ، تشخيص هدف ، موجب كمتر شدن زمانبندي نبرد مي شود و در كنار آن استفاده از مديريت ادراكي و تاكتيكهاي طراحي شده براي ضربه زدن به ذهن و فكر نيروي مقابل ، به ويژه در جنگهاي نامتقارن بسيار حائز اهميت است .
ناتو در اين زمينه با بهره گيري ازروشهاي روان سنجي و شيوه هاي بر هم زدن نظم ساختاري عيني – ذهني مخاطب مورد هدف ، مي كوشيد تا به اهداف راهبردي – امنيتي خود دست يابد . ناتو در اين راستا بر پايه فناوري اطلاعات ، مواردي چون استفاده از نرم افزارهاي اينترنتي ، فرستادن پيامهاي الكترونيكي تحريك كننده براي عموم مردم كشور هدف و ايجاد مراكز اطلاعاتي براي آموزش مسائل فرافكنانه را مطرح مي كند .
آزادي و انتشار ديدگاههاي ناتو در سايت اختصاصي سازمان با پوشش رويكرد هاي حقوق بشري ، خلع سلاح ، و گسترش آزاديهاي سياسي فردي ، در برخي موارد مي تواند به يك بسيج سياسي ذهني منجر گردد كه در نهايت اهداف مد نظر ناتو را تامين خواهد كرد .
در واقع سياست عمليات رواني ناتو ، به تئوري آلوين تافلر در زمينه سه موج جنگ تكيه دارد كه معتقد است در موج سوم كنوني ة اطلاعات ، مهم ترين منبع افزايش كارآييها در نبرد است و نوع نوين جنگها ، در پي جستجوي راههايي براي پيشرفت هاي جاري در عصر اطلاعات نظامي است تا توانايي دستيابي به اهداف سياسي – نظامي نيروهاي درگير جنگ كشورها را به آنها بدهند .
در دكترين عمليات رواني ناتو به مفاهيمي همچون مديريت ادراك عمليات اقناع سازي ، حفاظت وجنگ اطلاعاتي و عمليات نفوذ ، به منزله ي يك كل بهم پيوسته نگريسته مي شود كه در سه سطح تاكتيكي ، عملياتي و راهبردي( استراتژيك) طبقه بندي مي گردد .
حوزه هاي تاكتيكي و عملياتي ،دنباله رو بخش استراتژيك عمليات رواني ، درجه هاي متفاوتي را در بر  مي گيرد : در هنگام  صلح و ثبات بين المللي اين فعاليتها بيشتر با سطح دولت ملي در تعامل است ، ضمن آنكه در بحرانها ، بي ثباتي ، جنگهاي متقان و نا متقارن نيز دستورالعمل هاي خاصي وجود دارد ؛ اصولا فناوري استراتژيك ناتوبر جنگ رايانه اي ، تقويت مراكز عمليات رواني – اطلاعاتي با به كارگيري تعدادي از متخصصان مسائل روان شناسي و امور راهبردي ، آزمايشگاههاي جنگي و گردان جمع آوري اطلاعات متمركز است .
در عمليات رواني ناتو ، بر مقوله اطلاعات جايگزين ، شيوه هاي نفوذ به سيستم ارتباطات ، شبكه هاي رايانه اي دولتها ، سازمانهاي بين المللي ، امكان ايجاد اختلا ل در شبكه هاي  رايانه اي نيروهاي هدف ، سانسور هاي خبري ، تبليغات و جعل اطلاعات بسيار تاكيد مي شود . بر اين اساس ناتو ، نه تنها در گسترش افقي –عمودي تسليحات متعارف خود مي كوشد ، بلكه بر  برتري نسبي اطلاعاتي هدف نيز پافشاري مي كند .
ناتو در واقع بر اين باور است كه در دوره اي كه اطلاعات ، ماهيت جنگها را تعيين مي كند ، نه تنها نابودي پايگاههاي جنگي دشمن لازم است ، بلكه ساختارهاي اطلاعاتي دشمن كه جزو اهداف حمله هاي نخستين هستند نيز بايد شناسايي و برچيده شوند .
در دكترين نظامي ناتو ، شيوه اي جنگي به كار گرفته مي شود كه بر خلاف گذشته ، هرچه كه متعلق به دشمن و قابل رويت است ، هدف واقع نمي شود ، بلكه با محوريت حمله به مراكز كنترل و فرماندهي ، ارتباطات و با تكيه بر اطلاعات رايانه اي و ماهواره اي ، صرفا مراكز ويژه اي نابود مي شوند . البته اين شيوه جنگي ، در رسيدن به هدف اصلي ميدان نبرد ، يعني شكست دشمن و به دست آوردن پيروزي كاملا موثر است . شايان ذكر است كه ناتو ، به اهميت شدت ضربه نخست و پيامد هاي روان شناختي آن توجه ويژه اي داشته ؛ چنانچه براساس دكترين عمليات رواني اين سازمان ، طرف نخست بايد به گونه اي به سركوبي  ديگري بپردازد كه، طرف مقابل روحيه خودرا باخته وادامه نبرد را بي فايده تلقي كند .
تاثير دكترين عمليات رواني ناتو برخارج از محيط جغرافيايي آن
دكترين عمليات رواني ناتو ، به مثابه ساز كار دفاعي امنيتي سياستهاي فراآتلانيكي امريكا ،  ، مي تواند تهديداتي را متوجه امنيت ملي ايران نمايد . امنيت ملي مؤلفه اي است متشكل از دو حيطه مصونيت ذهني و مصونيت عيني از هرگونه تهديد ( با منشاء خارجي ) و آسيب (با منشاء داخلي ) . همانگونه كه نظريه پردازان مسائل امنيتي راهبردي نظيرهل گاپافندوآن وديويد بالدوين ( استاد دانشگاه پرينستون ايالات متحده ) مطرح كردند ، امنيت مقوله اي چند بعدي است . با توجه به نگاه و ستفاليايي حاكم بر تعاملات بين اللمللي كه دولت ملي را بازيگر نهايي نظام بين الملل مي داند ، هرگونه كاهش يا اختلال در كاركردهاي معطوف به اصل بقا و اصل خودياري واحد هاي ملي مي تواند به مثابه ي چالشي عمده براي امنيت ملي واحد ها به ويژه دولتهايي كه رويكرد خاص ايدئولوژيك
-عقيدتي رادر تعاملات بين الملل ايفا مي نمايد ، وارد كند .
جمهوري اسلامي ايران به مثابه ي يك دولت واگرا با روند هاي امنيتي راهبردي يكجانبه گرايانه ناشي از هژموني طلبي ايالات متحده امريكا و هنجارهاي معطوف به حفظ قدرت بازدارنده آن كشور در تعاملات امنيتي ، به شدت تحت الشعاع تهديدات امنيتي ائتلاف غرب و سازوكار دفاعي امنيتي ناتو به عنوان شاخه ي نظامي تز مديريت نوين جهاني نو محافظه كاران امريكا قرار گرفته است .
با گسترش سازمان پيمان آتلانتيك شمالي ( ناتو ) ، بر اساس قانون پاركينسون ايجاد كاركردهاي جانبي در جهت تغيير فلسفه وجودي متمايز از دوران جنگك سرد ، دستور العمل گردانند گان ناتو گرديد . رويكرد كاركرد گرايان ونورئاليستها كه در صد بازتعريفي مجدد ازهويت و كاركردهاي وجودي ناتو بودند ، موج شد تا ناتو دردوران پسا جنگ سرد ، به ويژه پس از رويداد يازدهم سپتامبر 2001 كه نقطه ي عطف تعاملات بين المللي و گرايش ساير كشورها به اتخاذ سياست باندواگونينك ( سياست اتكاي به قدرت هژمون ) محسوب مي شود ، به شدت با ايدئولوژيهاي معارض با نظام بين الملل تك قطبي به ستيزش بر  خيزد .
در اين راستا ، تعاريف هنجاري از متحدان و مخالفان ، با شعار ائتلاف بين المللي براي جنگ و تاكيد نومحافظه كاران امريكا به رهبري بوش مبني بر اينكه هركه با مانيست برمااست ، نشانگر آن است كه تعاريف و قرائتهايي كه از گفتمانهاي امنيتي دوران پس از جنگ سرد ارائه گرديد ، دچار دگرگونيهاي اساسي شده و با تغيير جهت گيري معاندانه با شوروي سابق و اقمار آن ، به سمت مبارزه هوشمند با رقيب و يا به عبارتي دشمني فرضي – رواني ، با عنوان به اصطلاح بنيادگرايي اسلامي متمركزشده است . در اين راستا ، كشورهاي واگرايي كه با روند هاي يكجانبه گراانه امريكا مخالفند نظير جمهوري اسلامي ايران كه خود را مقيد به حفظ اصول اسلام گرايانه در تعاملات بين المللي خود نموده است ، به شدت مورد تهديد ناتو قرار دارند .
دكترين عمليات رواني ناتو به مثابه ي ساختار نرم افزاري امنيتي راهبردي سازمان پيمان آتلا نتيك شمالي با تكيه بر محورهاي تهديد ، تغييز ذهنيت مخاطبان هدف ، ارائه تصويرهاي معطوف حفظ وضع موجودي ، فريب نظامي ، بهره گيري از رسانه هاي ديداري ، شنيداري و ديداري – شنيداري توانسته است تا حد زيادي منافع هژمونيك گرايانه امريكا را تامين نمايد .
دكترين مذكور ، با ايجاد ساختارهاي ديجيتال و توجه به توسعه افقي تسليحاتي ، ضمن توجه به توسعه عمودي آن ، توانسته است در فضاي امنيتي ناشي از ارتباطات شبكه اي دوران پس از11 سپتامبر ، سطح تاثيرگذاري بسزايي را بر عهده داشته با شد .
ايجاد  فضاي شوك و بهت براي مخاطبان هدف معارض و هويتهاي متقابل ، نمونه از كاركردهاي خاص نرم افزاري دكترين رسانه اي ناتو ، بر اي تحت تاثير قراردادن فضاي كشور هاي مستقل وواگربا روند هاي امنيتي مد نظر امريكا و ائتلاف غرب نظير جمهوري اسلامي ايران مي باشد . تحليل محتوايي و گفتماني مقامات ناتو ، به ويژه لرد رابرتسون ، دبير كل انگليسي پيشين ناتو ، و ياپ هوپ شفر ،دبير كل  هلندي كنوني ناتو ، مبني بر گسترش اقدامات راهبردي امنيتي ناشي از فضاي روان شناختي نرم افزاري پس از يازده سپتامبر و گسترش حيطه امنيتي ناتو در همسايگي برخي از كشورها از جمله جمهوري اسلامي ايران ، با رزمايشهاي مشترك با كشور هاي همسايه ، به ويژه آسياي مركزي و قفقاز كه شاهراه تنفس استراتژيكي منطقه محسوب مي شوند . و ايجاد دوره هاي آموزشي خاص ناتو در منطقه مزبور در راستاي همگرا بودن نخبگان سياسي امنيتي كشورهاي مزبور با روند هاي يكجانبه گرايانه امريكا و به ويژه همكاريهاي راهبردي با كشور هاي عرب منطقه خليج فارس نظير بحرين ، كويت ، قطر و امارات متحده عربي و در سطح كمرنگ تر با عمان و عربستان سعودي – كه دوكشور اخيركمتر به همگرايي امنيتي راهبردي با ناتو تمايل نشان داده اند – و به صورت رسمي طرح ايجاد اتحادهاي استراتژيك با كشور هاي مزبور در نشست استامبول (سال 2004 ) تا كنون نشان مي دهد كه ناتو علاوه بر تا كيد بر امنيت سخت افزاري  ، گسترش ناتو در خاورميانه ، افزايش نيروهاي ناتو در افغانستان به حدود 11 هزار نفر و  جايگزين نمودن آنان به جاي نيروهاي چند مليتي ايساف همچنين دوره هاي آموزشي نظامي در عراق با موافقت حاكمان عراق ، بر امنيت نرم افزاري و تهديد مؤلفه هاي ذهني – روانشاختي نخبگان امنيتي جمهوري اسلامي ايران و تحت تاثير قرار دادن محيط ادراكي روان شناختي مردم ايران به مثابه مخاطبان هدف برنامه هاي هوشمند نرم افزاري امنيتي ناتو تاكيد فراوان دارد . ب اين اساس ، دكترين جنگ رواني ناتو ، تهديدي براي امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران تلقي مي شود . كشوري كه متعارض با مكانيسمهاي امنيتي استراتژيكي ايالات متحده امريكا ، به عنوان يكي از اعضاي پايه گذار ناتو و رهبر اصلي آن ، تلقي مي شود .
نتيجه گيري
سازمان پيمان آتلانتيك شمالي ( ناتو ) يك سازو كار امنيتي – راهبردي موثر در عرصه تعاملات بين المللي ، محسوب مي شود كه پس ازحادثه يازدهم سپتامبر  ، به منزله ي نقطه عطف نظام بين الملل ، قدرت مانور فراواني را ، حد اقل از منظر مشروعيت يافتن كاركردي ، به دست آورده است .
 


منابع :


 منابع

- فرشچي ، عليرضا ؛ عمليات رواني از نظريه تا عمل ؛ فصلنامه عمليات رواني ، ص 7 ، شماره 1 ، بهار 1382

 

 
طراحی سایت : سایت سازان