میهن داکیومنت بزرگترین مرجع و مرکز دانلود پایان نامه (متن کامل فرمت ورد) فروش پایان نامه - خرید پایان نامه (کاردانی ، کارشناسی)همه رشته ها
حقوق اقتصاد مدیریت روانشناسی ریاضی تربیت بدنی کامپیوتر نرم افزار و سخت افزار عمران معماری برق صنایع غذایی علوم اجتماعی هنر علوم سیاسی فیزیک مکانیک حسابداری

تبلیغات کلیکی - افزایش رتبه گوگل

اگهی رایگان

مقاله فرار مغزها


کد محصول : 10001780 نوع فایل : word تعداد صفحات : 12 صفحه قیمت محصول : رایگان تعداد بازدید 929

دانلودرایگان فایل رمز فایل : m1d1780

فهرست مطالب و صفحات نخست


فرار مغزها

موضوع مورد بررسي در اين تحقيق بررسي نگرش دانشجويان دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه آزاد اراك پيرامون فرار مغزها است . در اين پژوهش در پي آن هستيم كه دريابيم نگرش دانشجويان نسبت به مهاجرت چگونه است و اين نگرش معلول چه عوامل و پارامترهائي است .
اصولا مهاجرت و خصوصا مهاجرت نخبگان موضوعي است كه تمامي كشورها چه كشورهاي مهاجر فرست و كشورهاي مهاجر پذير به نوعي با آن درگير هستند . يكي از عوامل اصلي رشد و توسعه كشورها وجود متخصصان و نخبگان علمي آنها
مي باشد. تمامي كشورها صرف نظر ازتوسعه يافته يا توسعه نيافته هر سال مبالغ زيادي را صرف آموزش در كشور خود ميكنند تا بتوانند از اين راه دروازهاي ترقي و پيشرفت را بروي خود بگشايند, از طرف ديگر در كشورهاي جهان سوم كه ايران نيز يكي از آنها بشمار ميرود برنامه درست و منطقي براي بكارگيري اين نيروها وجود ندارد و با توجه به سيستم حكومتي اين كشورها كه سنتي مي باشد, متخصصاني را كه با اشتياق در پي آباداني و رشد جامعه خويش هستند سرخورده نموده وحتي گاهي با بي حرمتي و زدن انگهاي مختلف آنها را به فرار وا مي دارد . بايد توجه داشت كه وجود بافت سنتي در جوامع به جهت ترس از دست دادن قدرت هميشه با تغييرات در هر زمينه اي مقابله كرده است در حالي كه اين جوامع براي ادامه حيات در جامعه نوين جهاني مجبور به قبول بعضي از مظاهر تمدن هستند. در اين ميان قشر نخبه و متخصص جامعه دچار سردرگمي مي شود , از طرفي عشق به .وطن دارد و از طرف ديگر نمي خواهد فرصت يك زندگي بهتر و راحت تر را از خود دريغ كند . بنابراين مجبور مي شود يكي را برگزينند.
با توجه به اينكه موضوع نگرش در وهله اول بحثي است كه در حوزه روانشناسي اجتماعي قرار مي گيرد و همچنين نگرش داراي ابعاد شناختي , عاطفي و احساسي و نيز آمادگي براي عمل است و بطور كلي نگرش مرحله قبل از عمل است ,جامعه آماري ما نيز كساني هستند كه هنوز وارد عمل( مهاجرت ) نشده اند . اين جامعه آماري شامل كليه دانشجويان ورودي سال 1379 دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه آزاد اراك ميباشند . از آنجائي كه ممكن است تعدادي از همين دانشجويان در آينده جزء نخبگان كشور شوند , يافتن علل و عوامل مهاجرت اين قشر شايان اهميت است چرا كه پيشگيري هميشه بهتر از درمان است.
چهار چوب اين تحقيق بر اساس نظرات جامعه شناس بزرگ علم " مرتون "مي باشد . مرتون ساخت اجتماعي را انتظام اجتماعي و وسايل پذيرفتني براي دست يافتن به اهداف تعبير ميكند . از نظر او ساختها جهت رسيدن به مقاصد معيارهاي خاص و شيوهاي عملي ارائه ميدهند, راهكارهائي كه عمدتا بصورت كلي بيان ميشوند . بطور مثال يكي از اين راهكارها براي رسيدن به موفقيت در جامعه تحصيل است . از نظر وي فرد براي رسيدن به اهداف و مقاصد خود در جامعه به رسم پرستي روي مي آورد , تحصيل مي كند , وارد دانشگاه مي شود و پس از فارغ التحصيلي انتظار دارد كه وارد بازار كار شود . اما در اين مرحله ممكن است نتواند شغلي مناسب رشته و استعدادهاي خويش پيدا كند , كه عمدتا در اين برهه وي تحقق استعدادها , بازار كار و رفاه اجتماعي را در آنسوي مرزهاي كشور خويش تصور مي كند و با توجه به ساخت سياسي اجتماعي جامعه خود كه در بالا ذكر شد طبق نظريه مرتون به نوآوري دست مي زند و مهاجرت مي كند.
يكي از ويژگيهاي برجسته علم به مثابه يك نهاد اجتماعي به گفته مرتون جامعه شناس برجسته علم , علم جهان گرا و مالكيت ناپذير است . بنابراين مي توان گفت دانشمندان و نخبگان علمي و فكري و فرهنگي به هيچ جاي جهان يا دولت خاص يا جامعه اي معين تعلق ندارند.
عمده ترين متغيرهاي مستقل اين تحقيق عبارتند از:

1- جنسيت 2- سن3 - رشته تحصيلي 4 - شاغل بودن5- محل سكونت 6- درآمد خانواده 7- اشتغال مناسب 8 – درآمد متخصصان 9 - درآمد نامناسب 10- شكوفائي استعداد 11- آزادي سياسي 12- نيازهاي اوليه افراد 13- حمايت دولت
طرح زماني – اجرايي اين تحقيق در پائيز و زمستان سال 82 در نظر گرفته شده است , كه بهترين زمان براي بررسيهاي مهاجرت با كم ترين دخالت احساسات و علائق روحي افراد مي باشد. زيرا از نظر روانشناسان در فصل بهار ميل به مهاجرت در افراد نمود پيدا مي كند.
فصل تجزيه و تحليل دادهاي اين تحقيق با توجه به نوع آن ملزم به استفاده از فن اسنادي و پرسشنامه اي شده است . به اين ترتيب كه ابتدا با مطالعه متون مختلف, ديدگاهها و نگرش هاي متفاوت را پيرامون اين پديده بررسي نموده و سپس گزارش اجمالي در مورد آن تهيه شده است و سپس با استفاده از پرسشنامه به سوالاتي مانند جنس , سن , گرايش تحصيلي و ... بدست آمد و آنگاه از طريق "خي دو" رابطه فرضيات را با نگرش ها سنجيده و آن را بصورت جداول نشان داده و سپس به نتيجه گيري دست زده است.
نتايج بدست آمده از فرضيات تحقيق:
فرضيه اول اين تحقيق اين بود كه بين عدم اطمينان به داشتن شغل پس از فارغ التحصيلي و ميل به مهاجرت رابطه وجود دارد. پس از بررسي نتايج به عمل آمده براي اثبات اين فرضيه از آزمون خي دو ( X2) با درجه آزادي ( df = 8 ) استفاده گرديد با توجه به اينكه سطح ( sig = 0/00 ) از ( a = 0/05 )كوچكتر است پس فرض صفر رد ميشود و تفاوت بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار از لحاظ آماري معنا دار ميباشد.
فرضيه دوم تحقيق اين بود كه بين كمبود آزاديهاي سياسي و ميل به مهاجرت رابطه وجود دارد. پس از بررسي نتايج به عمل آمده براي اثبات اين فرضيه از آزمون خي دو ( X2) با درجه آزادي ( df = 8 ) استفاده گرديد با توجه به اينكه سطح
(( sig = 0/00 از ( a = 0/05 )كوچكتر است پس فرض صفر رد ميشود و تفاوت بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار از لحاظ آماري معنا دار مي باشد.
فرضيه سوم تحقيق اين بود كه بين عدم شكوفائي استعداد با توجه به محيط علمي كشور و مهاجرت رابطه وجود دارد. پس از بررسي نتايج به عمل آمده براي اثبات اين فرضيه از آزمون خي دو ( X2) با درجه آزادي ( df = 8 ) استفاده گرديد با توجه به اينكه سطح ( sig = 0/00 ) از ( a = 0/05 )كوچكتر است پس فرض صفر رد ميشود و تفاوت بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار از لحاظ آماري معنا دار مي باشد.
فرضيه چهارم تحقيق اين بود كه بين تامين اجتماعي نامناسب و مهاجرت رابطه وجود دارد. پس از بررسي نتايج به عمل آمده براي اثبات اين فرضيه از آزمون خي دو ( X2) با درجه آزادي ( df = 8 ) استفاده گرديد. با توجه به اينكه سطح ( sig = 0/011 ) از آلفا ( a = 0/05 )كوچكتر است پس فرض صفر رد ميشود و تفاوت بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار از لحاظ آماري معنا دار مي باشد.

اهم يافته هاي اين تحقيق عبارتند از :
1- بين جنسيت, سن پاسخگويان و ميل به مهاجرت رابطه اي وجود نداشت و4/76 درصد جامعه آماري اين تحقيق فارغ از جنسيت و سنشان تمايل به مهاجرت داشتند
2- براي بررسي رابطه داشتن شغل و ميل به مهاجرت پس از بررسي نتايج به عمل آمده براي اثبات از آزمون خي دو استفاده گرديد با توجه به اينكه تفاوت بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار از لحاظ آماري معنا دار ميباشد. و ميتوان نتيجه گرفت كه شاغل بودن افراد مورد مطالعه عامل تعيين كننده اي براي ميل به مهاجرت مي باشد.و نتيجه گرفت كه دانشجويان شاغل نسبت به دانشجويان بيكار ميل كمتري براي مهاجرت دارند.
3- براي بررسي رابطه طبقه اجتماعي و ميل به مهاجرت پس از بررسي نتايج به عمل آمده با توجه به اينكه سطح تفاوتي بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار مشاهده نشد.طبقه اجتماعي افراد مورد مطالعه عاملي براي ميل مهاجرت نميباشد
البته ذكر اين نكته حائز اهميت است كه پاسخگويان علي رقم اينكه دانشجويان رشته علوم اجتماعي بودند نمي توانستند خود را در طبقه اجتماعي خاص خود جاي دهند بطور مثال كساني كه ميزان درآمد خانواديشان زير 200 هزار تومان در ماه بود خود را در طبقه متوسط رو به بالا جاي داده بودند.
4- براي بررسي رابطه وضعيت محل سكونت پاسخگويان و ميل به مهاجرت پس از بررسي نتايج به عمل آمده تفاوت بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار از لحاظ آماري معنا دار ميباشد. و ميتوان نتيجه گرفت كه دانشجويان غير بومي نسبت به دانشجويان بومي ساكن در اراك ميل بيشتري براي مهاجرت دارند. ليكن با توجه داشت كه اكثر دانشجويان غير بومي ساكن تهران مي باشند.
5- براي بررسي رابطه بين ميزان درآمد نامناسب متخصصان كشور و ميل به مهاجرت پس از بررسي نتايج به عمل آمده تفاوت بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار از لحاظ آماري معنا دار بود. و ميتوان نتيجه گرفت كه اكثر پاسخگويان معتقد هستند كه حقوق دريافتي متخصصان كشور در سطح كمي ميباشد و تاثير زيادي در مهاجرت افراد دارد.
6- براي بررسي رابطه بين ميزان فعاليت آزادانه سياسي دانشجويان و ميل به مهاجرت پس از بررسي نتايج به عمل آمده تفاوت بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار از لحاظ آماري معنا دار بود. و ميتوان نتيجه گرفت كه اكثر پاسخگويان معتقد هستند كه زمينه كمي براي فعاليت آزادانه سياسي دانشجويان وجود دارد و عامل مهمي در نگرش افراد نسبت به مهاجرت به خارج از كشور
مي باشد.
7- براي بررسي رابطه بين ميزان شكوفائي استعداد در دانشگاه آزاد اراك و ميل به مهاجرت پس از بررسي نتايج به عمل آمده تفاوت بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار از لحاظ آماري معنا دار ميباشد. و ميتوان نتيجه گرفت كه اكثر پاسخگويان معتقد هستند كه زمينه كمي براي شكوفائي استعدادهاي علمي دانشجويان در دانشگاه آزاد اراك وجود دارد و عامل مهمي در نگرش افراد نسبت به مهاجرت به خارج از كشور مي باشد. البته بايد ذكر نمود كه اين معضل نه تنها مربوط به دانشگاه مذكور مي باشد بلكه كه در واحدهاي ديگر نيز كم بيش اين چنين است.
8- براي بررسي رابطه بين ميزان تامين حداقل نيازها و تسهيلات اوليه زندگي افراد در جامعه و ميل به مهاجرت پس از بررسي نتايج به عمل آمده براي اثبات اين فرضيه از آ تفاوت بين فراواني مشاهده شده و فراواني مورد انتظار از لحاظ آماري معنا دار مي باشد. و ميتوان نتيجه گرفت كه اكثر پاسخگويان معتقد هستند كه در جامعه ميزان تامين حداقل نيازها و تسهيلات زندگي افراد در سطح پائيني مي باشد و عامل مهمي در نگرش افراد نسبت به مهاجرت به خارج از كشور مي باشد.
9- از 178 نفر در پاسخ به اين پرسش كه آيا تمايل به مهاجرت به خارج از كشور را داريد. 9/57 درصد پاسخ بلي , 6/23 درصد پاسخ خير ,5/18 درصد پاسخ تا حدودي دادند. كه از اين تعداد5/27 درصد مهاجرت دائمي , 1/28 درصد مهاجرت موقت و 4/44 درصد مهاجرت با توجه به شرايط را ترجيح دادند. نتايج بدست آمده مويد اين امر است كه تعداد زيادي از قشر تحصيل كرده جامعه خواهان مهاجرت به خارج از كشور هستند همچنين مي توان از نوع انتخاب مهاجرت جامعه آماري به اين نتيجه رسيد كه اين افراد تنها بدنبال بدست آوردن شرايط مناسبتر زندگي ميباشند و اگر اين شرايط را در كشور خود بدست آورند تمايل كمتري نسبت به اين پديده پيدا
مي كنند.
10- همچنين از پاسخگويان خواسته شد كه يك راهكار جهت كاهش يا جلوگيري از پديده فرار مغزها ارائه دهند. 6/54 درصد هيچ جوابي به اين پرسش ندادند 8/15 درصد ارائه امكانات از سوي دولت را پيشنهاد دادند 4/4 درصد رشد و شكوفائي استعدادها , 5/5 درصد منزلت و ارزش دادن به متخصصان , 9/4 بكارگيري نيروها با توجه به تخصصشان , 5/5 درصد ايجاد شرايط مناسب و 6/6 درصد تامين نيازهاي متخصصان را جهت راه حل اين پديده ارائه دادند. نتايج بدست آمده بسيار نگران كننده است زيرا بيش از نيمي پاسخگويان كه به عنوان دانشجويان علوم اجتماعي مي باشند براي اين پديده اجتماعي راهكاري ارائه ندادند. همچنين اكثر كساني كه به اين سوال پاسخ دادند معتقد به ارائه امكانات و ايجاد شرايط بهتر و مناسبتر براي قشر نخبه جامعه بودند.
پيشنهادات :
مسئله مهاجرت نخبگان يك پديده اجتماعي است كه تا حدود زيادي قابل رفع است و آن مستلزم ايجاد بستري مناسب جهت بكارگيري اين قشر اجتماعي مي باشد.
در اين زمينه پيشنهاداتي بيان مي شود.
1- ارائه تعريف جديدي از توسعه و توسعه يافتگي مطابق با بافت فرهنگي اقتصادي جامعه و بررسي مهمترين موانع توسعه كشور .
2- فرهنگ سازي براي مفهوم توسعه و زمينه سازي براي اين امر در جامعه.
3- توجه جدي به بخش آموزش در جامعه زيرا براي بستر سازي بايد از سطوح پايين آموزشي مثل مدارس شروع كرد و تغيير نوع آموزش در مدارس كشور بجاي حفظ كردن مطالب , زمينه پژوهش و تحقيق را فراهم آوريم تا زمينه سازي براي آن شده باشد.
4- توجه به پژوهش در دانشگاهها ايجاد زمينه براي اينكه دانشگاهها بتوانند با هم همكاري علمي بكنند .
5- ايجاد زمينه اي كه دانشجويان بتوانند به راحتي به كتابهاي , كتابخانه هاي دانشگاههاي ديگر دسترسي داشته باشند زيرا تمامي مطالبي كه دانشجويان بدنبال آن هستند در كتابخانه دانشگاه آنان يافته نميشود و عدم اجازه مراكز آموزشي ديگر از كتابخانه آنان موجب سر خوردگي آنان در امر تحقيق و پژوهش مي شود .
6- ارائه برنامه ريزي و طرحهاي لازم و فوري براي استفاده بهينه از تجربيات نيروهاي كار آمد و تجربه ديده جامعه.
7- بالا بردن زمينه هاي رفاه اجتماعي در جامعه از طريق ايجاد مراكز حمايتي از اقشار مختلف مردم
8 – ارائه راهكارهاي كوتاه مدت براي ترغيب نخبگان موجود به ماندن
9- ارائه راهكارهاي بلند مدت جهت ترغيب مهاجران نخبه به بازگشت
10- با توجه به پيشرفت ارتباط در دنيا بكار گيري اين ابزار براي انتقال تجربيات قشر مهاجر كرده به كشور
 


منابع :


ارل ببي , روشهاي تحقيق در علوم اجتماعي, ترجمه رضا فاضل, انتشارات سمت 1381

انوري, حسن, فرهنگ بزرگ سخن, انتشارات سخن 1381

------, ايران كانون توجه مغزها, مقاله, سي دي نمايه شماره 111

توسلي, غلام عباس, نظريه جامعه شناسي , سمت 1370

جوليوس گولد , ويليام ل كولب, فرهنگ علوم اجتماعي, ترجمعه محمد جواد زاهدي انتشارات مازيار 1376

خضري, محمد, دلايل و پيامدهاي اقتصادي فرار مغزها فصلنامه مطالعات راهبردي1380

ذاكر صادقي , غلامرضا, بررسي پديده مهاجرت نخبگان و متخصصان به خارج از كشورها, دفتر مطالعات و برنامه ريزي فرهنگي و اجتماعي 1379

ژان پتيست مير و مرسي براون, مهاجرت متخصصان, رويكردي نو به پديده فرار مغزها , ترجمه حامد حبيب زاده, معاونت پژوهشي مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي1375

 

طراحی سایت : سایت سازان