میهن داکیومنت                میهن داکیومنت                      میهن داکیومنت              میهن داکیومنت

مرکز دانلود پایان نامه ، پروژه ، روش تحقیق ، مقاله 


میهن داک - میهن داکیومنت

مقاله بازی کودکان


کد محصول : 10001783 نوع فایل : word تعداد صفحات : 23 صفحه قیمت محصول : رایگان تعداد بازدید 418

دانلودرایگان فایل رمز فایل : m3d1783

فهرست مطالب و صفحات نخست


بازی کودکان

مقدمه
از دنیای بچه های دیروز تا عصر متنوع و پویای امروز زمانی گذشته است و بازی های نیز همانند جنبه های دیگر زندگی ، دچار تغییرات و تحولات خاصی شده اند.
بازیهای دیروز : بازی با پر طاووس و گذاشتن آن در لابه لای صفحات کتابها، خاک بازی و تیله بازی دیگر قدیمی شده اند امروز بچه های خانواده های مرفه با کامپیوتر ، کمودور، آتاری بازی می کنند گرچه شیوه ها و اسباب های بازی تغییر یافته اند. بازی همچنان ضرورت دوران کودکی است به قولی کودک بدون دوران بازی، کودک بدون دوران زندگی است .
مفاهیمی که در بازی کودکان نهفته است بسیار فراتر از مفهوم واژه هایی چون تفریح و سرگرمی اند. بازی ممکن است آموزش دهنده مفاهیم اساسی به کودک باشد بازی ممکن است کودک را از خود محوری برهاند. زندگی اجتماعی را به او بیاموزد و مفری برای فراموشی شکست ها و ناکامی های روزانه باشد از این رو است که امروزه از بازی همچون روشی درمانی استفاده می کنند . از طریق بازی کودکان مضطرب ، پرخاشگر، خجالتی، عاطفی، بیش فعال، افسرده و …. را می شناسند و سلامت بهداشت روانی و جسمی را برای آنان تدارک می بینند.
بازی هایی مانند آب بازی، خاک بازی، الک دولک، یه قل دو قل، لی لی بازی، خاله بازی، و …. بازی ها و ورزش هایی مانند اسکی بازی، بندبازی، طناب بازی، فوتبال بازی، و هم چنین بازی با حیوانات  مانند گاوبازی، سگ بازی ، خروس بازی و نیز در فرهنگ محاوره ای ما مانند قمار بازی، نشانه ی تنوع و گستردگی بازی در زندگی ماست معلوم می دارند که بخش قابل توجهی از عمر و وقت انسانها اعم از کودک و بزرگسالان صرف انواع بازی های متداول می شوند.
کودکان به کمک این بازی ها، نیروی اضافه خود را تخلیه می کنند، رفع خستگی می کنند،رفع خستگی می کنند، مسائل و مشکلات عاطفی خود را حل می کنند موجبات ارضای نیازها و تمایلات خود را فراهم می آوردند و از لحاظ جنبه های جسمی و ذهنی رشد می یابند و برای زیستن در محیط اجتماعی می گردند.

تعریف بازی:
از بازی تعاریف متعددی ارارئه شده است در فرهنگ بزرگ و بستر
1)    بازی حرکت، جنبش و فعالیت به مثابه حرکت عضلات است .
2)    بازی آزادی یا محدودیتی برای حرکت یا جنبش است .
3)    بازی فعالیت یا تمرین برای سرگرمی ، تفریح یا ورزش است .
4)    مشخصه این تعاریف محدود نمودن بازی به جنبش های حرکتی و عضلانی است و این باعث می شود که تفاوت میان  بازی و ورزش از نظرها دور بماند و ورزش در فرهنگ و بستر به معنی هرگونه فعالیت یا تمرین است که باعث لذت، سرگرمی، تفریح و یا اشتغال باشد و یا فعالیتی که نیاز کم و بیش به حرکات شدید و قوی و زور ورزی بدنی دارد. آنچه در تعریف ورزش اضافه شده رعایت برخی سنت ها یا قوانین مقرر است که این موضوع درباره ی بازی نیز صدق می کند یعنی در بازی ادامه بازی مستلزم رعایت مجموعه ای از قوانین و سنتها است .
5)    عوامل موثر در بازی:
1ـ جنس         2ـ سن            3ـ هوش          4ـ محیط
تاثیر جنس: جنسیت یکی از عوامل موثر در بازی است پسرها از بازی های دشواری که نیاز به فعالیت جسمانی دارند لذت می برند دختران بازی های ساکت ، آرام وظریف را دوست دارند در سن قبل از 8 سالگی کودکان به جنس هم بازی اهمیتی نمی دهند بین سنین 8 تا 10 سالگی تفاوت بازی بین دو جنس کاملاً آشکار است دخترها عروسک بازی ، شیر دادن به عروسک ، نوازش کردن را دوست دارند و بازی پسرها یک نوع اثبات خود را در برابر دیگران است و برای دخترها یک نوع بودن با دیگران است .
تاثیر سن: کودک در هر سنی بازی خاصی را می پسندد از تولد تا 3 سالگی نوزاد دست و پا زدن، دالی بازی کردن و بازی های انفرادی با هدف شناسایی اندام ها ترجیح می دهند . در مرحل 3تا 7 سالگی علاوه بر بازی فردی قادر به انجام بازی گروهی هستند . با افزایش سن و کاسته شدن از اوقات فراغت و فعالیت هایی را انتخاب می کند که لذت بیشتری را به او
می دهند و هر چه کودک بزرگ تر شود انتخاب دقیق تر است ..
تاثیر هوش: هوش ممکن است بر نحوه بازی، انتخاب نوع بازی، نوع اسباب بازی و استفاده از آن تاثیر داشته باشد کودکان باهوش تر دست به ابتکار و نو آوری می زنند. قوای ذهنی خود را به کار می گیرند و مدت کمتری به یک بازی مشغول می شوند و بیشتر به دلیل انفرادی می پردازند و به علت توانایی کم خوب در گروه پذیرفته نمی شوند و اسباب بازی های خود را به اطراف می کوبند و متلاشی می کنند.
تاثیر محیط : کودکان در سراسر دنیا شهر و روستا، کوه و دشت و هرکجا که باشند و بازی می کنند محیط فقط در نوع بازی آنان تاثیرگذار است .فرهنگ هر جامعه در بازی اثر می گذارد و می توان گفت بازی به نوعی نشان دهنده ی فرهنگ آن جامعه است .
نظریات مربوط به بازی :
نظریه های بازی را در 6 طبقه جای داده اند:
1ـ نظریه انرژی مازاد (اضافی)
2ـ نظریه تنش زدایی
3ـ نظریه پیش تمرین
4ـ نظریه تجدید و تکامل
5ـ نظریه تخلیه ای
6ـ نظریه بیان خود
نظریه انرژی اضافی یا مازاد
شیلر فیلسوف و شاعر آلمانی بازی را مصرف بدون هدف نیروی اضافی می داند و به نعره کشیدن شیر و آواز پرندگان اشاره می کند بدون هدف خاصی به نوعی ارضا دست می یابند در نظریه انرژی اضافی می توان وجود نیرو و انروژی لازم را شرط مهم برای انجام هر نوع بازی دانست. اما در بر خی بازی ها نظیر پازل کودک به انجام تلاش و فعالیت های چشم گیر و صرف انرژی زیاد نیاز ندارد و حتی هنگام بیماری نیز می تواند از آنها لذت ببرد استفاده از ملاک انرژی برای تبیین بازی به جای جنبه ی مثبت دارای جنبه ی منفی است زیرا وقتی کودک کم سن و سال برخی اشتغالات را پیدا می کند که برای ارضای نیازهای فعلی اش مناسب است .
نظریه پیش تمرین
تفسیری که کارل گروس از بازی کرد او از مشاهده کودکان کم سن به هنگام بازی به این نتیجه رسید که فعالیت های آزادانه کودکان که بدون وسایل خاصی انجام می گیرد آنان را برای زندگی در آینده آماده می سازد. به عقیده ی وی بازی یک سلسله پیش تمرین عمومی است اما نظریه پیش تمرین نیز مانند نظریه انرژِی مازاد برای تبیین  بازی کافی به نظر نمی رسد زیرا تمام فعالیت هایی که کودک انجام می دهد دارای هدف مشخصی نیست مانند بازی کودک با سرسره می تواند چه هدفی در آینده داشته باشد؟ یا وقتی کودک به دهان صدای موتور و حرکت اتومبیل را در آورد ویا در حیاط می دود چه هدفی می تواند داشته باشد.
نظریه تنش زدایی : تدوین این نظریه به لازاروس نسبت داده شده است ولی بعداً روان شناسی آمریکایی آن را با زیر بنایی جسمانی تدوین نمود طرفداران نظریه معتقدند که بازی به هنگامی که فرد خسته است صورت می گیرد تا استراحت و تجدید قوا در او حاصل شود برای نظریه نیز انتقادی وارد شده است مور می نویسد نظریه رفع خستگی کامل نیست و نمی تواند  بازی را به درستی تبیین نماید زیرا ویژگی بازی با خصوصیات کار تفاوت دارد و این در نظریه رفع خستگی مورد توجه قرار نگرفته است .


نظریه تکرار فعالیت های اجدادی :
استانلی هال می نویسد: کودکان ویژگی های بازی را به ارث می برند طفل در دوران رشد تمام مراحلی را که نوع انسان در طول تاریخ تکامل خود پیمود است طی می کند. به نظر هال کودکان از این جهت به بازی می پردازند که محتواها و صحنه هایی را که اجدادشان تولید کرده بودند و زندگی آنان ایجاب می کرده است تجدید کنند. نظریه تکرار فعالیت های اجدادی طبق تحقیقات  لهمان و ویتی مردود شناخته شده است زیرا در زمان استانلی هال با تیر و کمان به طریق سرخپوستان بازی می کردند ولی امروزه با موشک و اتومبیل و هواپیمای کوکی و انواع وسایل کامپیوتری بازی می کنند.
نظریه دهلیز فعالیت های غریزی
این نظریه را « کار» بیان کرده است و طبق آن بازی چون دهلیز که غرایز از آن سر بیرون
می آورند .
نظریه جبران: وی نی و رابینسون از نظریه جبران طرفداری می کنند و اهمیت زیادی برای بازی های رمزی قایل بودند . جبران مکانیزم دفاعی روانی مهمی است که به قول آدلر فرد برای از بین بردن حقارت و ناکامی های خود و ظاهر ساختن نوعی برتری به آن دست می زند. بدیهی است که تنها قسمتی از بازی های رمزی را می توان با این نظریه تبیین کرد که کودکان از طریق بازی می کوشند محرومیت و ضعف و حقارت های خود را جبران کنند.
دیدگاه اسلام و سایر دانشمندان ایرانی درباره ی بازی:
پیغمبر گرامی (ص) در مورد بازی با کودکان فرمود: چه خوب است که فرزندانتان در خردسالی بازیگوش و پر تلاطم باشند. حضرت محمد (ص) در حساس ترین لحظات زندگی خود با کودکان رفتاری مهربانانه داشت که این خود اهمیت بازی کودکان را در اسلام تایید
 می کند بو علی سینا، ابن سکویه و محمد غزالی در مورد بازی آراء مثبتی ارائه کرده اند :
پیاژه : پیاژه بازی ها را به سه       1ـ تمرینی           2ـ رمزی یا نمادین    3ـ با قاعده
تقسیم کرده و ویژگی های هر نوع را مطرح ساخته است .
کودک و بازی
بازی میل و استعداد فطری کودکان است و با گذشت زمان و افزایش سن شکل می گیرد. کودکان در بازی بیشتر به خود بازی علاقه مندند و از آن لذت می برند و احساس خوشبختی می کنند.
شیلر معتقد است انسان هنگامی به راستی انسان است که به بازی بپردازد و فرانک بازی را راهی می داند که کودک آنچه را کسی نمی تواند به او بیاموزد، یاد می گیرد. کودکان در اثنای بازی، کارهایی را انجام می دهند که به کسب مهارتها و افزایش سهم آنها منجر می شود. از آنجا که کودکان هنگام بازی با کمال آزادی حواس خود را به کار می برند، نیروی تفکر و ابداع و اختراع خود را در بازی به راحتی پرورش می دهند و حواس پنجگانه آنها در بازی تربیت می شود. آنها در حین بازی به راحتی یاد می گیرند از حواس و توانایی ادراکی خود به بهترین شیوه بهره ببرند و به محدوده های حسی خود به سهولت دست می یابند. کودکان از طریق حواس خود با محیط ارتباط برقرار کرده و به شناسایی بیشتر محیط می پردازند. بازی در واقع وسیله ای برای آزاد ساختن و تخلیه انرژی های مازاد و همچنین تمرینی برای مهارتهای تازه شخص است. در بازی، کودکان به تمرین رفتارهای مطلوب پرداخته و سطح درک و فهم آنها افزایش می یابد. بازی عضلات کودکان را رشد و پرورش می دهد و بدن آنها را ورزیده می کند و انرژی های اضافی در بدن کودکان در هنگام بازی مصرف می شود. بازی نیروهای ذهنی کودکان را برای شناخت و کنترل محیط یاری می دهد و سبب می شود کودکان توانایی هایشان را آزمایش کنند و بتوانند میان واقعیت و خیال فرق بگذارند. از راه بازی کودکان همکاری، داد و ستد و ورود به اجتماع را یاد می گیرند و ضمن بازی رنگ، اندازه، ترکیب، ارزش و اهمیت اشیاء را درمی یابند. پیگیری و گردآوری و کنجکاوی و بررسی در بازی، راه توسعه مهارتهای بعدی را در کودکان آماده می سازد. آنها از طریق بازی به ارزش های وجودی خود پی می برند و از فشارهای محیطی رهایی می یابند. طرح مسئله و حل مشکلات نیز از فواید بازی به شمار می رود. کودکان در مسیر بازیهای کودکانه خود حق و باطل، گناه و ثواب، انصاف و ادب و برد و باخت و مقررات را می آموزند.
بازی، کودکان را برای زندگی دشوار و دشواریهای زندگی آماده می کند ودرحقیقت محرومیت کودکان از بازی محرومیت آنان از زندگی است. بازی های کودکان غالباً با شادی همراه است و آنها در طی بازی به فعالیت های مفید برانگیخته می شوند. بازی همواره برای آنها امید و انگیزه ای ایجاد می کند و آنها را تحریک می کند تا به کشف استعدادهای ذاتی خود بپردازند. بر اساس اهمیت و ضرورت بازی و نقش مهم آن در زندگی کودکان بسیاری از مربیان بزرگ تعلیم و تربیت توجهات خاصی به مقوله بازی در امر آموزش و پرورش کودکان داشته اند. خانم مونته سوری مربی ایتالیایی تعلیم و تربیت معتقد است از طریق بازی می توان به پرورش شخصیت سالم وخودآموزی (Self-Education) و تقویت اعتماد به نفس
(Self-confidence) پرداخت.هم چنین به عقیده او معایب اخلاقی و اجتماعی کودکان دربازی رفع یاکاهش می یابد وپایه های عشق وعلاقه به کاروفعالیت اجتماعی در بازی تحکیم
می شود.
وی معتقد است، اطلاعاتی که کودکان از طریق بازی به دست می آورند، نه تنها به زندگی حال، بلکه به زندگی آینده آنها ارتباط پیدا می کند. او بازی را فرایندی جهت آماده سازی کودکان برای آینده می داند. چگونگی برخورد کودک با بازی، انتخاب بازی و اهمیت بازی همگی نشانی است از چگونگی نگرش کودک به محیط خود و راهنمایی برای وابستگی یا ارتباط او با محیط. موارد زیر از نکات مهم و برجسته در اکثر بازیهاست:
۱) قواعد واصول و مقررات و آداب و سنن زندگی(محلی، ملی، بین المللی) به تدریج و همگام با رشد ذهنی و جسمی کودکان در قالب بازی به آنان آموخته می شود.
۲) در حین بازی کودکان فرصت می یابند به حل مسئله، مقایسه، مشاهده، تجزیه و تحلیل، قضاوت و سایر سطوح یادگیری اعم از سطوح دانشی، توانشی، نگرشی و بینشی دست یابند.
۳) بازی ها حواس پنجگانه کودکان (لامسه، بویایی، شنوایی، چشایی و بینایی) را پرورش داده و تقویت می کند.
بازیها را به صور مختلفی طبقه بندی کرده اند: بازیهای جنگی (مثل مسابقات، شکار کردن) بازیهای فکری و جسمانی، بازیهای عاطفی و مهرورزی و احساسی، بازیهای تقلیدی و نمایشی، بازیهای لفظی و کلامی، دستی و بدنی، تخیلی و... بازی به طور کلی فعالیتی است معمولی و همگانی و در تمام جوامع قدیم و جدید و در تمام محیط ها اجرا گردیده است. تفاوتهای بارزی در نوع بازی ها از نظر جغرافیایی، فرهنگی، اجتماعی و تاریخی در میان جوامع و ملل مختلف به چشم می خورد. بازی در حقیقت ریشه در فرهنگ و ایدئولوژی هر جامعه دارد و در واقع بازتاب فرهنگ اجتماعی جوامع است. بازی ها در طول زمان روند تغییرات زیادی را طی کرده اند و همواره نیز در حال تغییر و تکاملند. امروزه در بین کودکان خصوصاً کودکان شهری بازیهای جسمی و دستی نظیر چهل توپ، بازی باران، الک دولک، قایم باشک، گرگم به هوا، وسطی، دستش ده، طناب بازی و... جای خود را به بازی های فکری و ذهنی و آموزشی داده است. پیشرفت روش های زندگی و تغییر مدل و الگوی زندگی سبب شده است تا تغییرات چندی در چگونگی استفاده از وسایل بازی پدید آید.
سال ها پیش روانشناس نابغه سوئیس ژان پیاژه ثابت کرد که کودکان همواره از بازیها و اسباب بازیهایشان الگوهایی برای فهم و درک جهان اطرافشان می سازند و آنان با انجام بازیهای دستی و دست ورزی اشیاء سعی می کنند به نحوه کار آنها پی ببرند و درباره زمان، مکان، عدد، علیت، حیات و.... فرضیه می سازند. در زمان پیاژه بیشتر دنیای کودکان مملو از چیزهایی بود که با راه هایی ساده و بیشتر مکانیکی قابل فهم بودند. کودکان دوچرخه را با پدال ها و چرخ دنده ها و عروسکها و ماشین های کوکی را با فنرهای ساعت مانندش تشخیص می دادند و کم کم کودکان می توانستند ابزارهای الکترونیکی نظیر رادیوهای ساده و قطارهای کوچک را در قالب همان نظام مکانیکی ادراک بگنجانند. در اوایل دهه ۱۹۸۰ نخستین نسل بازی های کامپیوتری این داستان قدیمی را تغییر داد. هنگامی که کودکان شروع به استفاده از کامپیوتر کردند تا از بازیهای آن سر در بیاورند، از خود می پرسیدند که آیا این بازیها خودآگاه عمل می کنند؟ آیا احساس دارند؟ آیا بلدند چگونه تقلب کنند؟ اشیای قبلی کودکان را به سوی این احساس که تفاوت جدی بین دنیای ماشین و دنیای روح و روان وجود دارد سوق می داد. کودکان که تا آن زمان با حریف های زنده بازی کرده بودند، اکنون واکنش شدیدی نسبت به بازیهای تازه نشان می دادند.
از اوایل دهه ۱۹۸۰ کودکان در برابر دستگاه هایی قرار گرفتند که حرف می زدند، تدبیر داشتند، بازنده و برنده می شدند. کودکان بازی های رایانه ای را دارای نوعی آگاهی و دانش قلمداد می کنند و بدین ترتیب چارچوب نظری پیاژه را که بر اساس آن تعریف زندگی بر محور حرکت به میل خود بود، از نو تعریف شده ( با مطالعه کودکان در جهانی از اشیای سنتی- غیررایانه ای- دریافته بود که کودکان در درجه اول هر شیء متحرک را زنده
می پندارند. سپس اشیایی را که بدون محرک خارجی، نظیر هل دادن یا کشیدن حرکت
می کنند زنده می دانند و به تدریج مفهوم «حیات حرکت می کند» را تعالی می بخشند). امروز کم کم حرکت جای خود را به فکر و عاطفه و هیجان می دهد. بازیهای رایانه ای نسل اول و دوم و... روباتها و جانوران پشمالوی الکترونیکی، اسباب بازیهای دیجیتالی کودکان را به دوستی یا مبارزه می طلبند. هنگامی که کودکان گشت و گذارهای ماجراجویانه خود را در محیط های مجازی رایانه ای یا با وسایل الکترونیکی و... انجام می دهند از فرط انتخابهایی که در دسترس دارند، حیرت زده و گیج می شوند و گاهی قادر نیستند آنچه را که می بینند، بلافاصله درک کنند، ضروری است با توجه به اهمیت بازی، کودکانمان را در انتخاب بازیهای مناسب و نحوه استفاده و کاربرد بازیهای جدید یاری کنیم.
استفاده از نرم افزار های بازی های آموزشی در کنار سایر بازیها به آنها امکان می دهد علاوه بر سرگرمی با کلمات نیز بازی کنند. در این نوع نرم افزارها چون کودکان آموزشهای زنجیره ای را از طریق بازی آغاز می کنند تجارب تازه ای کسب می کنند. همچنین در این بازیها کودکان گام به گام و پله به پله می آموزند فرصت های لازم برای درک و یادگیری را دارند و می توانند خطاها و اشتباهاتشان را تحلیل نمایند. به هر تقدیر با توجه به جایگاه بازی در زندگی کودکان در دنیای جدید باید برای میزان بازی، زمان بازی، حریفان، کیفیت، هدف و به طور کلی برای بازی کودکانمان برنامه داشته و همواره نقش بازی در رشد و تکامل کودکانمان را به یاد داشته باشیم.
نقش بازی در آموزش و تربیت کودک     
کودکان هنگامی که بازی می کنند از دید و نظر بزرگ سالان در بی نظمی به سر می برند. در تحقیقات انجام شده ، کارشناسان بر این عقیده هستند ، کودک در هنگام بازی نه تنها رو به شکل گیری گام می نهد ، بلکه رشد فکری ، ذهنی ، اجتماعی و عاطفی آنان تکاملی تصاعدی به همراه دارد. کودکانی که بیش از حد رویی به بازی می آورند ، هم از نظر یادگیری و هم به لحاظ رشد شخصیتی ، غیر مستقیم رو به نوک هرم آموزشی گام برداشته اند. به عبارتی بازی و ویژگی های آن منشاء هر کار مفیدی در جهت شخصیت پردازی کودک است. آن ها تا زمانی که خسته نشده اند نه تنها دست از بازی نمی کشند ، بلکه همچنان به فعالیت خود ادامه می دهند. و نیز کارشناسان کودک احتمال داده اند ؛ این گونه کودکان در بزرگ سالی شخصی آرام ، لایق و با پشتکار خواهند بود. از آن دست آدم ها ی منظمی هستند که نهایت تلاش شان را برای آسایش افراد جامعه به کار خواهند بست.
بسیاری سعی کرده اند ، تعریف مشخصی در رابطه با بازی کودک ارایه دهند ، اما باید به عرض برسانم ، بازی کودکان هیچ گونه قاعده و تعریفی را بر نمی تابد. زیرا بازی دارای یکسری ویژگی های متفاوت است ، که آن را از سایر فعالیت های بدنی جدا می کند. سراسر وجود کودک شادی است و او با این نقطه ی اثبات شده بازی هایش را با همان ویژگی ها ابراز می کند. کودکان آزادانه حرکات و سکنات شان را در راستای ابتکار و خلاقیت و توامان با شادی ها و کامروایی ها یشان که نشان از انرژی بیش از حد است ، در بازی به منصه ی ظهور می رسانند.
بزرگسالان همیشه نگران بازی های کودکان خود هستند. عقیده بر این دارند بازی اگر از حد و مرز خود خارج شود کودک را از لحاظ تربیتی دچار تزلزل خواهد کرد. و یا این که توان مفید و خلاقیت شان را از دست می دهند. این گفته در صورتی صحیح خواهد بود که بازی کودکان به دور از ابتکارو خلاقیت باشد. مرز بین بازی کودکان گذشته با کودکان امروز نوع و نگرش و میزان فعالیت بدنی و فکری آن است. بزرگسالان در وهله ی نخست باید دریابند ؛ نباید از کودک اعمال و اندیشه ای به میزان یک انسان بزرگ انتظار داشت.کودکان همیشه در حال تجربه اندوختن هستند و دوست دارند که همه چیز را مورد آزمایش قرار دهند. تکرار در آن آزمایش ها ، آن هم به میزان بسایر وسیع زمان بازی را زیاد می کند. ورود غیرمنتظره ی بزرگ سالان به دنیای کودک امکان صدمات جبران ناپذیر به همراه دارد ، و نباید بی گدار کودک را از نوع و میزان بازی برحذر کرد. دقت در امر آموزش ، امروزبه مراتب دقیق تر و وسیع تر از گذشته است.
کودک از همان اوان خردسالی بدون آن که بزرگسالان در زمینه ی مفاهیمی همچون آزادی و آزادگی را به خوردشان بدهند ، آنان خود با نوع بازی های از پیش تعیین شده ، خلاقیت به خرج می دهند و آزادانه ابتکار خود را در بازی های حتی چندین و چند ساله نیز به کار می برند. این به معنای آن است که کودک دارد مشق آزادی را بدون آن که با مفهوم و معنای آن آشنایی تام و یا لازم را داشته باشد فرا می گیرد. یکی از نشانه های ورود کودک به این مفهوم آزادی بی نظمی و خستگی است که در حین بازی کودک دچار آن می شود. در لابه لای آن بی نظمی ها به نظمی درونی و انسجامی دلپذیر رهنمون می شود.
کارشناسان و روان شناسان کودک بعد از سال ها تحقیق و آزمایش دانستند که از طریق ایجاد یکسری بازی های نو و خلاقیت برانگیز می توانند غیر مستقیم در تربیت و قوه ی یادگیری کودک نقش ایفا کنند. آنان گفتند : نباید کودک را با مفهوم بازدارنده ای همچون دروغ و دغل بازی آشنا کرد. بچه هاعلاوه براین که هر چیزی که در اطراف شان اتفاق می افتد راجذب وبه درون خود راه می دهند،خیلی زودآن رابا میزان راست گویی ویادروغ گویی آن می سنجند.
تکراردرهر کاری الزام رعایت قوانین ابتکار آن کار را در پی دارد. کودکان چون ساعت ها و یا شاید هفته ها و ماه ها با یکسری بازی های مختص به جامعه ای که در آن زندگی می کنند سر و کله بزنند ، به تدریج یاد می گیرند ، هر بازی قوانین خاص خودش را دارد و گاه می تواند خلاقیت و ابتکار فراخوری از خود ارایه دهند و نوع بازی را در مجرایی دلپذیر تر هم سو گردانند. این بدان معنا است که اهمیت بازی های آموزشی در همان نوزادی و همین طور در کودکانی معلول و معیوب ، زمینه سازی برای آزادی ، خلاقیت ، و در نهایت رعایت قوانین و ابتکار در کار و بازی و زندگی به همراه دارد. کودکان با بازی رو به تکامل گام بر می دارند ، اگر طبق گروه سنی کودک را از بازی دور نگه داریم ، از همان دوران کودکی حق آزادی را نه تنها از او سلب کرده ایم ، بلکه نوعی پریشانی ذهنی و در نهایت عدم ارضاء در هر کاری را بهاوارزانی داشته ایم. نتیجتا" بزرگ سالان مقدمات بازی کودکان خود ، با آن فعالیت های به ظاهر آشفته را باید فراهم کنند ، تا مبادا عقده ها لاپوشانی شوند و کودک هم دوران خردسالی و هم آینده اش به مخاطره افکنده شود. بازی برای آنان لذت آور و سود مند است ، و نباید در انتظار نتیجه ی آن بود ، بلکه باید کودک و بازی هایش را به حال خود گذاشت. غرق شدن در بازی نه تنها مفید است ، اگر بخواهیم آن ها را از آن دنیای شیرین و خلاقبرانگیزبیرون بکشیم ، تلنگر به شیشه ی وجود کودک زده ایم و عواقب آن سال ها بعد در شخصیت متضاد او باید سراغ گرفت.
مربیان کودکان معلول و معیوب به این نکته توجه داشته باشند که کودک معلول با ورود به دنیای بازی جرات پیدا می کند همه چیز را مورد آزمایش قرار بدهد، ابتکارداشته باشد و در نهایت فعال باشد. اگر کودک معلول در بازی دچار شکست شود ، راه برای موفقیت در آینده را مهیا کرده است.
پیاژه در سال 1959 به طور عملی به اثبات رساند که کودکان در حین بازی تجربه هایی ریشه ای کسب می کنند ، رابطه بین علت و معلول را در می یابند ، میزان درک و تصور خود را بالا می برند و به مفهوم های ناشناخته دسترسی پیدا می کنند.
اگر خواهان جامعه ای سالم و مفید هستیم باید به آموزش و نقش آن در تربیت کودک اهمیت قایل باشیم. رابط بین کودک و آموزش بازی است ، و جامعه باید امکانات آن را برای کودان مهیا کند. البته در جامعه ی مدرن والدین به فراخور توانایی خود بخشی از آن را فراهم می کنند ، مجریان و مدیران دولت نیز بخش دوم آن را اگر بر پا دارند مشکلات تربیتی و آموزشی تا راسته ای حل خواهد شد. و نباید فراموش کنیم که به همان نسبت باید در فکر ایجاد امکانات بازی کودکان معلول در جامعه نیز باشیم.
کودکان با بازی نه تنها سرگرم می شوند ، تا رده ای سازنده خواهند بود. یاد می گیرند برای هر کاری قوه ی تفکر ، ادراک و هوش خود را در شکلی مناسب قالب ریزی کنند ، و در مواقع بحران و معضلات عاطفی و اجتماعی راه حلی برای آن بیابند. در دنیای اندیشیدن ، تصور و بازی هر چیزی و هر کاری امکان پذیر است. کودک می تواند در هنگام بازی ، بدون آن که خطری متوجه او باشد ، پرخاشگر ، تند خو ، حسود و بی نهایت ترسو باشد. او با ابراز این گونه حالت های به ظاهر نا هنجار دارد از فرصت یاد گیری ای که برایش فراهم گردیده استفاده می کند. درواقع این گونه فعالیت به کودک امکان می دهد که از اضطراب و نگرانی جلو گیری کند. کارشناسان بر این عقیده استوارند ، کودکان از طریق بازی آسان تر از آموزش های سنتی به توانایی های لازم و ضروری می رسند.
بدیهی است که بیشتر ما نمی توانیم کار را از بازی تشخیص بدهیم. بعضی مواقع امکان دارد خصوصیات بازی را با کار اشتباه بگیریم. کار به قصد و عمد صورت می گیرد ، حال بازی به طور ارادی است و می توان کاری را در آن صورت داد. کاری که در بازی انجام می شود را می توان به صور مختلف انجام اش داد و نتایجی شاد ونامحدود از آن به دست آورد. کودکان با تکرار کار در هر بازی به مهارت های لازم دست می یابند. اگر دوچرخه سواری را در نظر بگیریم ، کودک با تکرار پا بر رکاب فن و فوت دوچرخه سواری را یاد می گیرد. اگر این کارها در چهارچوب بازی قرار بگیرد کودک آزادانه و صمیمانه آن را انجام می دهد و خود را وقف آن می کند.
اسباب بازي
اسباب بازي در زندگي نقش مهم و موثري دارد اسباب بازي براي كودكان نوعي غذاي رواني است كودكان به هنگام بازي مخصوصاً با اسباب بازيهايي كه جنبه ي فكري و آموزش دارند مي توانند به فعاليت هاي ذهني ، حركتي و رواني بپردازند.
ويژگي هاي اسباب بازي
اسباب بازي بايد ويژگي هاي خاصي داشته باشد كه شامل :
1 ـ اسباب بازي بايد همواره مناسب سن ، علاقه و درخور توانايي هاي ذهني و رشدي كودك باشد.
2 ـ اسباب بازي بايد وسيله رشد كودك باشد او را به حركت ، تفكر و اراده و به مبارزه و تلاش فرا خواند .
3 ـ اسباب بازي بايد به پرورش  حواس كودك به ويژه ايجاد هماهنگي بين حركات چشم و حركات ظريف است كمك كند.
4 ـ اسباب بازي كه در اختيار كودك قرار مي گيرد بايد مطمئن و بي خطر باشد .

انواع اسباب بازي
اسباب بازي ها بر اساس دامنه تاثير آن به 2 دسته ي : 1 ـ سازمان يافته  2 ـ سازمان نيافته
اسباب بازي هاي سازمان يافته شكل مشخصي و از پيش تعيين شده دارند و دامنه ي تاثير آن ها محدود مي باشد كه خود به 6 دسته :  
الف ) ويژه خرد سالان كه شامل 1ـ  وسايل متحرك مثل : قطعات رنگي و سبك و متصل به هم كه با جريان مختصر  هوا به حركت در مي آيند 2 ـ كرادل : روي گهواره ي كودك آويزان مي شود
 ـ آويز : در معرض ديد كودك است تا آنها را ببيند و بگيرد 4 ـ جغجغه : كه باعث پرورش حس شنوايي با آموزش اصوات  متفاوت و تحريك حس بينايي مي شود.
ب ) براي جلب توجه كودك : براي كودكاني كه علاقه بازي كردن با اسباب بازي از خود نشان نمي دهند  كه وسايل اين گروه با كمترين عمل نتيجه ي زيادي عايد  مي سازد و به خوبي مي توانند حواس ذهني  كودك را تحريك سازند.
ج ) اسباب بازي محرك: اين نوع اسباب بازي  ها براي تمرين و تقويت عضلات  ، مصرف انرژي ، ايجاد تعادل و .. مفيدند .
د ) اسباب بازي هايي براي تقويت مهارت هاي دستي و هماهنگي چشم و دست : باعث تقويت حركات ظريف دست مي شوند مانند : نخ و مهره ، تخته هاي سوراخ دار ، پيچ كردني ، سوار كردني و. جفت كردني  
هـ ) اسباب بازي هاي تشخيصي : به كمك اين اسباب بازي كودك اشكال هندسي را مي شناسد ، با مفاهيم اندازه وحجم آشنا مي شود مثل : پازل هاي جاگذاردني
و ) اسباب بازي هاي گويشي و زباني مانند : دومينو ، لوتوي ارتباط ، پازل ، كارتهاي قصه گو و كتابهاي تصويري

اسباب بازي هاي سازمان نيافته
اسباب بازي هايي هستند كه شكل از پيش تعيين شده اي ندارند و كودكان مي توانند از خلاقيت و ابتكار خود استفاده كنند و فعاليتهاي نویي را انجام دهند .
وسايل اين گروه به 3 دسته عمده 1 ـ اسباب بازي هاي  ساختني 2 ـ وسايل براي بازيهاي خلاقه 3 ـ وسايل براي  بازيهاي تصوري
1 ـ اسباب بازي هاي ساختني : مكعب هاي چوبي يا پلاستيكي و لگو دو نوع مهم اين اسباب بازي ها هستند و
2 ـ وسايل لازم براي بازيهاي خلاقه : بازيهاي خلاقه وسيله غير كلامي براي بيان احساسات و علاقه كودكان است مثل مداد رنگي و آبرنگ
3 ـ وسايل لازم براي بازي تصوري : بازي تصوري باعث فعاليتهاي حركتي كودك مي شود و حس كنجكاوي و اكتشاف او را تحريك مي كند مثل عروسك ، خمير مجسمه ، شن و آب ( صفحات 100 ـ88 روانشناسي بازي  ، محمد علي احمد وند ) .
نقش بازي در رشد شخصيت
بديهي به نظر مي رسد كه هر كودكي « چارچوب مرجع خصوصي »  مفاهيم و افكار ويژه . مصطلح خود را مي سازند كه كم و بيش با دنياي مورد توافق همگان هماهنگ بوده اما اغلب پيچيده تعريف شده و هميشه توام با واكنش هاي هيجاني و پاسخ هاي عاطفي شديد و مداوم مي باشد كه به عنوان رابطه ويژه وي به آن محيط تلقي مي گردد بنابراين با اين ديد به كودك نگاه مي كنيم  كه او مي آموزد در اين دنياي توافق شده  آشكارا زندگي كند در حالي كه به طور فزاينده اي از ارزش ها ، مفاهيم ، احساسات و واكنش هاي هيجاني دنياي خصوصي خود در مقابل ديگران محافظت مي كند . لذا كودك از هر چيزي درس گرفته و هر راهي كه موجبات ارتباط او با پاسخ هيجاني و عاطفي كه در دوران اوليه يادگيري تجربه كرده است را فراهم مي آورد ، مي آموزد . شيوه عكس العمل او نسبت به بزرگسالان و ديگران در ابتدا به عنوان يك ارگانيسم فعال هنگامي كه الگوهاي خود را تغيير مي دهد و يا ترك مي كند ممكن است به صورت يك حالت يا واكنش استقرار يافته اي در او درآيد او دنيا را نه تنها از ديد افكار و رفتاري كه از او انتظار بيان آن مي رود مشاهده و ادراك مي كند بلكه از طريق هيجاني و مفاهيم عاطفي ـ كه او آنها را همانگونه كه به او ارائه مي شود درك مي كند ـ نيز ملاحظه مي نمايد .
بنابراين بايد تاكيد كنيم كه كودك در روند رشد شخصيت از طريق تغيير مداوم آگاهي خود از جهان طراحي مداوم ادراك خود از مردم و موقعيت ها و شرايط بر اساس مفاهيم در حال تغيير آنها و اهم مطالب مهم براي خود او پخته تر و بالغ تر مي گردد .(ص 31)
كاركردهاي بازي
بازي به عنوان وسيله اي جهت آشكار كردن فرايند رشد شخصيت نكاه كنيم كه به موجب آن كودك ياد مي گيرد و اين تغييرات و دگرگوني هاي  گوناگون را از طريق كشف ، دستكاري كردن و استفاده كردن از اشياء ، حيوانات  ، مردم و وقايع به عنوان فرصتهايي جهت خلق زندگي شخصي خود به طور مكرر تمرين مي كند.
كودك به آهستگي و اغلب با بي ميلي اما گاهي نيز با اشتياق تلاش مي كند و
سردرگمي ها ، پريشاني ها و فضاها غلبه يافته و مهارت هاي زندگي كردن در جهان پيشرفته را كسب نمايد شايد ما فعاليتهاي كودك را به عنوان بازي در نظر بگيريم زيرا كه فكر مي كنيم او كم و بيش در حال امتحان كردن است . كودك به وسيله بازي با مجموعه گذشته اش از طريق آشنا سازي مجدد و مستمر خود با حال ـ پيوند مي يابد .
مي توان گفت كه زندگي بزرگسالان در مقياس وسيعتر همان بازي است اما ما ديگر آن را بازي نمي شناسيم . اوقات فراغت بزرگسالان و علاقه مندي  آنها به سرگرمي ، غالباً نقش هاي كم . بيش مرسومي را ايجاد مي كنند كه در آن بزرگسالان مي توانند از الگو هاي معمول و انتظارات مرسوم غير قابل اجتناب خود فرار كنند همانطور كه در بازي قمار اين كار را مي كنند . ( ص 37، 36 بازي درماني ، ترجمه خديجه آرين )
بر اساس نظر پياژه 3 دسته اصلي بازي ها را از يكديگر مجزا نماييم :
1 ـ بازيهاي تمريني كه معناي كلي اين بازيها همان play در زبان انگليسي مي باشد كه با game‌ متفاوت است اين اصطلاح به معناي فعاليت لذت بخشي همراه با مهارتهاي بدني است
2 ـ بازيهاي سمبليك و نمادين ، آن دسته از بازيهايي هستند كه هر كودكي خود آن را درست كرده و به تنهايي بازي مي كنند و معمولاً در اينگونه بازيها مقدار زيادي تقليد و وانمود سازي وجود دارد .
3 ـ بازيهاي با قاعده : بازيهايي اجتماعي مي باشند كه داراي قواعد و مقرراتي بوده و توسط گروه تحميل مي شود ، نقض مقررات در اين بازيها محكوم است (ص 16 ، بازي درماني ، ترجمه خديجه آرين ).
روش هاي نوين آموزش مفاهيم بازي
بازي زير بناي يادگيري كودكان مي باشد و رشد جسمي ، اجتماعي ، عاطفي و ذهني كودك بستگي به اين فعاليت دارد هر چند فرصت براي بازي يك بعد اساسي از برنامه كودكستان مي باشد كودكان از طريق تماس دستكاري و كاوش و آزمايش به جهان پيرامون خود پي مي برند آنها از طريق تعامل با بچه هاي ديگر بزرگسالان به خود  و روابطشان با ديگران پي مي برند . بچه ها از طريق بازي از بزرگترها تقليد مي كنند و تجربه ميكنند كه به عنوان يك پرستار ، يك مامور آتش نشاني يا ماهيگير و دكتر و ... باشند . آنها از طريق بازي ياد مي گيرند كه چگونه مشكلات را حل كنند و چگونه با همكاري ديگران كار كنند.
كودكان به انواع متفاوتي از بازي كه به موقعيت و نيازهاي خاصي بستگي دارند مي پردازند انواع مختلف از رده هاي بازي از مشاهده غير فعال تا مشاركت در بازي گروهي به برنامه ريزي و همكاري نياز دارد در كودكستان ها انواع مختلفي ارزيابي ها مورد تشويق قرار مي گيرند.
بازي مشاركتي: (Coaperative) وقتي كودكان با يكديگر بازي مي كنند و مواد و فعاليت هاي مشابه را به طور مشترك بك يك شيوه ي غير سازماندهي شده استفاده مي كنند بازي مشاركتي صورت مي گيرد اين نوع بازي نياز به يك هدف سازماندهي شده دارد.
بازي منفرد: (Solitary Play) در بازي منفرد كودكان به تنهايي و مستقلاً بازي مي كنند بدون اينكه به ديگران مراجعه كنند بچه هايي كه بازي را مي بيند و سوال هايي مي پرسند و پيشنهادهايي مي دهند اما وارد بازي نمي شوند گفته مي شود در بازي به عنوان مشاهده گر مشغولند و بچه هايي كه به سادگي كنار هم ديگر با وسايل بازي مشابه بازي مي كنند به بازي موازي مشغولند. (بازي و يادگيري صفحه 5 )
مراحل بازي:
مراحل پيچيده اي از بازي وجود دارد اولين مرحله ي بازي جست و جوي ساده و دست كاري وسايل بازي است به عنوان مثال خط خطي (Sribbling) كردن با مداد شمعي، ريخت و پاش كردن، عقب و جلو كردن، شن بازي، (Feeling Send) و به صدا در آوردن يك زنگ .
همان طوري كه بچه ها شروع مي كنند به استفاده از اشياء به عنوان نمادهايي به جاي چيزهاي ديگري مي گوييم آنها با بازي نمادين مشغولند به عنوان مثال كودك ممكن است دو قطعه به هم وصل كند تا يك هواپيما يا ممكن است از تكه هاي به هم وصل شده يك قايق بسازد اين مرحله از بازي است كه توسط بسياري از بچه هاي كودكستاني انجام مي شود و به اعتقاد پياژه اينها در مرحله پيش عملياتي به سر مي برند چنانكه كودكان قادر باشند به طور هماهنگ بازي كنند آنها شروع به بازي هايي مي كنند كه خودشان قوانين را ابداع كرده اند، اغلب  اين قوانين تغيير مي كنند به طور معمول بازيكنان با تلاش كمي با همه بزرگسالاني كه با انعطاف پذيري در قوانين سردرگم شده اند، سازگار شوند بيشتر دانش آموزان كودكستاني براي سطح پيچيده اي از بازي با مقررات انعطاف ناپذير آمادگي ندارند.
بازي خود انگيخته :
در يك محيط فعاليت ، محدود مشخصه اي اثر بخش برنامه ي كودكستان است بعد از آماده كردن يك محيط غني، علم نقش بسزايي در توسعه دادن بازي با مشاهده كردن بچه ها، تعامل با آنها، دادن اطلاعات بيشتر و غيره دارد.
بر طبق نظر پياژه كودكان از طريق بازي ، يك مفهومي از نظم و معني درستي ايجاد
مي كنند آنها هميشه در حل سازمان دهي و بازسازي دانش و تجربيات جديد هستند.
تجربه :‌
از عوامل موثر بر روي بازي كودكان تجربه مي باشد در يك كلاس كودكستان ممكن است بعضي از كودكان باشند كه نمي دانند چگونه به طور سازنده و ابتكاري بازي كنند آنها فعاليت هاي جسمي همچون جهيدن، دويدن، تاب خوردن مشغول هستند اما قادر نيستند خيلي زياد تمركز كنند، يك ايده را از طريق سطوح مختلف بازي رشد دهند اين بچه ها ممكن است به فعاليت هاي آرام تري مثل تماشاي تلويزيون مشغول شوند تمايلات طبيعي آنها در كند و كار كردن و پرسيدن سوالهايي است كه ممكن است مورد تشويق قرار نگيرند به همين دليل معلمان بايد به بچه ها در رشد دادن تصورات كمك كنند و در بعضي موارد الگوهايي با به عهده گرفتن نقش يك بچه و وارد شدن در بازي دسترس آنان قرار دهند. كودكان با انواع متفاوتي از تجربيات در خانه، گروه هاي بازي به كودكستان مي آيند بنابراين واكنش هاي آنان به برنامه هاي كودكستان بالا گوناگون باشند در اغلب برنامه ها، شرايط و محيط هاي مختلف بر اساس امكانات به خصوص آن محيط تنظيم شده است و والدين و مربيان بايد شيوه هاي خود را با توجه به اين محدوده تغيير دهند.


منابع :


منابع و ماخذ


1 . احمد وند ، محمد علي ـ روان شناسي بازي ـ انتشارات پيام نور ، تهران . 1381

2 . شريعتمداري ، علي ، روان شناسي تربيتي

3 . اگاري ، ل ، لندرث ، ترجمه : آرين ، خديجه ، بازي درماني ( دينامسيم مشاوره با كودكان . انتشارات اطلاعات ، تهران .1370

4 . دارابي ، مهر انگيزـ شامانيان  ، زهرا ، بازي هاي دبستاني ( جدول اول ) ، انتشارات استاد يار ، تهران  1381

 

دانلود پایان نامه,خرید پایان نامه,فروش پایان نامه,پایان نامه,آرشیو پایان نامه,پایان نامه عمران,پایان نامه روانشناسی,

پایان نامه حقوق,پایان نامه اقتصاد,پایان نامه برق,پایان نامه معدن, پایان نامه کارشناسی ,پایان نامه صنایع,پایان نامه علوم سیاسی ، پایان نامه کاردانی

طراحی سایت : سایت سازان