میهن داک - میهن داکیومنت

مقاله بهداشت رواني و كودكان


کد محصول : 10001793 نوع فایل : word تعداد صفحات : 12 صفحه قیمت محصول : رایگان تعداد بازدید 877

دانلودرایگان فایل رمز فایل : m3d1793

فهرست مطالب و صفحات نخست


بهداشت رواني و كودكان

مقدمه:
دنياي شگفت‌ و شيرين كودكان، با همة لطافت‌ها و زيبايي‌ها، شكننده و آسيب‌پذير است. براي ورود به اين سرزمين تُرد و شكننده، نيازمند شناخت و آشنايي دقيق و همه سونگرانه‌ايم.
شناخت عواطف، خواسته‌ها ، نگراني‌ها و ترس‌هاي اين دوره ما را به ارتباطي واقعي‌تر و درست‌تر مي‌رساند، همچنان كه فقدان شناخت و درك درست؛ آسيب‌زا و آفت آفرين است و به ضايعاتي جبران ناپذير منجر خواهد شد. در اين ميان نقش خانواده و آموزه‌هاي نخستين اين نهاد، بسيار مهم و سرنوشت‌‌ساز است؛ رفتار پدر و مادر و ديگر اعضاي خانواده، طنيني هميشگي در رفتار انسان دارد و بسيار از رفتا‌رها، منش‌ها و نگرش‌ها ره آورد تأثير تربيتي خانواده بر رفتار انسان است.
بهداشت رواني همان سلامتي فكر و قدرت سازگاري فرد با محيط و اطرافيان است. همچنان كه از جسم خود مراقبت مي‌كنيم روح خود را نيز بايد مقاومتر كنيم تا زندگي بهتري داشته باشيم. در زندگي، «چگونه بودن» خيلي مهم‌تر از «بودن يا نبودن» است. ايجاد فرصت براي شكوفايي استعداد‌ها، توانايي‌ها و كنار آمدن با خود و ديگران يكي از اهداف مهم و اساسي بهداشت رواني است. جوامع مختلف سعي مي‌كنند تا سياست‌هاي مربوط به بهداشت رواني را سازماندهي كنند. اصل كلي در اين تلاش، سالم سازي محيط فردي و اجتماعي است كه افراد جامعه را در بر مي‌گيرد. ا ين نگرش حكم مي‌كند كه خانواده‌ها بيش از پيش با بهداشت رواني خانواده و چگونگي پيشگيري و درمان بيماري‌هاي روحي آشنا شوند. چون در مواجهه با چالش‌ها و مشكلات روزمره، ما براساس ويژگي‌هاي رواني خود با آن‌ها برخورد مي‌كنيم، هر چه از سلامت رواني بيشتري برخوردار باشيم به يقين آسيب‌پذيري ما كمتر خواهد بود. اميد است با برخوداري از سلامت فكر و روان به موفقيت‌هاي بيشتري رسيده و بيش بر مشكلات غلبه كنيم.
افسردگي:
تحقيقات اين روزها بر روي كودكان و نوجوانان، نشان داده كه اين گروه نيز مانند بزرگسالان دچار بي‌قراري، غمگيني، دلشوره، اضطراب و افسردگي مي‌شوند با اين تفاوت كه در كودكان و نوجوانان افسرده، افسردگي به شكل زود عصباني شدن، پرخاشگري، مشكل در برقراري ارتباط، دعوا كردن‌هاي مكرر، مشكلات خواب، خود را نشان مي‌دهند. در موارد شديد عوامل ژنتيكي مطرح مي‌گردد. ولي در موارد خفيف‌تر مشكلات زيستي، بدني، بدني مانند درست كار نكردن غدة تيروئيد، فقر آهن مي‌توان در اين زمينه اثر‌گذار باشد. ولي فاكتور‌هايي مانند از دست دادن والدين، طلاق، مشكلات خانوادگي، طرد شدن كودكان، بي‌توجهي به آنها مي‌تواند از علل مهم افسردگي در اين گروه از كودكان جامعه باشد. براي پيشگيري از بروز افسردگي بايد به نكات زير توجه كرد:
1- از بحث‌ و جدلهاي زناشوئي در حضور كودكان پرهيز نمائيد.
2- براساس رشد كودكتان با آنها رفتار كنيد.
3- مسافرت و مهماني‌دادن و مهاني‌رفتن را فراموش نكنيد.
4- در حضور كودكان از مشكلات اقتصادي خود صحبت نكنيد.
5- وعده هايي را كه در آينده نمي‌تواند انجام دهيد، قول ندهيد.
6- از مقايسه كردن كودكان خود بپرهيزيد.
7- از تحقير و سرزنش بپرهيزيد.

ترس:
ترسها در طول دوران كودكي بسيار معمول هستند. ترسها در كودكان اغلب با توجه به سن آنها فرق مي‌كند. كودكان پيش دبستاني از موضوعاتي مانند: حشرات و حيوانات مي‌ترسند. هنگامي كه كودكان بزرگتر مي‌شوند ترس كودكان از مخلوقات خيالي مانند هيولا، از دست دادن والدين و تاريكي نيز افزايش مي‌يابد. ترس از مدرسه يك مشكل دوران كودكي است كه در كودكان و والدين آنها نارحتي ايجاد مي‌كند. براي پيشگيري از بروز اينگونه ترسها، آماده كردن كودكان در سنين پيش از مدرسه فرستادن كودكان به مهد كودك و دروه‌هاي پيش دبستاني يكي از شيوه‌هاي مناسب است.

ناخن جويدن
ناخن جويدن، پوست لب خود را كندن، انگشت مكيدن در كودكان مي‌تواند نشانه‌‌اي از نگراني و اضطراب باشد پس از مرحلة اول علت نگراني او را دريابيم. محيطي گرم، امن و حمايتي براي اين كودكان ايجاد نماييم.
حق انتخاب :
در بسياري از خانواده‌ها، بچه‌ها كمترين تجربه يا مهارتي در رابطه با خريد لباس براي خودشان به دست نمي‌آورند و همين‌ها هستند كه وقتي بزرگ مي‌شوند براي خريد لباس، بايد حتماً يك نفر را با خود ببرند زيرا خود آنها قادر نيستند به راحتي انتخاب و تصميم‌گيري مي‌كنند.
گوشه گيري:
چنين كودكاني را مي‌توان خجالتي، ترسو، مطيع، منزوي، ساكت و بي‌روح توصيف كرد كه هيچ‌گونه احساسي از خود ابراز نمي‌كنند و حتي قادر نيستند احساسهاي معمولي مانند علاقه و يا خشم را نشان دهند. آنها دوستان كمي دارند و از بازي‌ها و تفريحات اجتماعي گريزانند. آنها در روابط با اشخاص بسيار ناراحتند و احساس آرامش و امنيت نمي‌كنند از اينرو از ملاقات ديگران و يافتن دوست اجتناب مي‌كنند.
كم رو بودن:
كمرويي معمولاً جزء رفتار فردي است كه به خاطر ترس، عدم اعتماد به نفس و ترس از اينكه مورد تمسخر يا ستهزاء يا شكست قرار گيرد پيش مي‌آيد. فرد از مواجهه شدن به جمع و اجتماع يا مشاركت در گروه دوري مي‌كند و سعي دارد خودش هميشه تنها باشد.
بازي :
به عقيده روانشناسان بازي يكي از رههاي بيان خواسته‌هاي دروني كودك است كه مي‌تواند خيلي از مشكلات عاطفي و دروني كودك را منعكس كند و بسياري از عواطف، احساسات، ترس‌ها و ... را بيان مي‌دارد و در حقيقت او به خويشتن‌داري مي‌رسد. بايد بدانيم كودك با خنديدن عواطف خود را تسكين مي‌بخشد، با تخريب ناراحتي‌هايش را خالي مي‌كند تخريب همان نمايشي است كه مي‌شكند، عروسك را پاره مي‌كند، خانه را خراب مي‌كند و ... در اين گونه مواقع بايد به بررسي بپردازيم و ريشه بسياري از رفتارها را پيدا كنيم. اگر بگوييم بازي تفكر كودك است گزافه نگفته‌ايم. هر كودك نياز به بازي دارد. بازي، زندگي كودك است،‌اگر به كودك بگويي بازي نكن يعني زندگي نكن.
مسائل جنسي:
پرسش كردن كودكان مخصوصاً آنهايي كه باهوش هستند نشانه كنجكاوي و حس جستجو‌گرانه آنهاست و كسي نمي‌تواند به خاطر حس كنجكاوي فرزندش او را از سؤال كردن باز دارد. چرا كه او از روي عشق و صفا و پاكي سؤال مي‌پرسد اما مبادا به او دروغ بگوييد يا او را از پرسيدن سؤال منع كنيد كه در اين صورت نسبت به مسائل خاص خودش كنجكاوتر نموده‌ايم  و ممكن است براي رفع اين حساسيت به ديگران مراجعه و جوابي دريافت نكنند.
مقدار محبت:
وظيفه يك مادر تنها پوشاندن، غذا دادن نيست، بلكه سلامت رواني كودك نيز به عهده او مي‌باشد. محبت و علاقه يك نياز طبيعي كودك است كه بسيار حائز اهميت است، محبت بايد بدون قيد و شرط باشد، بايد سوز و گداز داشته باشد كه اينگونه رفتار مي‌تواند سرنوشت زندگي فرد را نيز دگرگون سازد و جرأت آموزي را در او زياد كند كه كمترين آن بغل كردن، نوازش كردن و بوسيدن است. سفارش اسلام هم همين است كه فرزندتان را ببوسيد.
دروغگويي:
دروغ ممكن است جهت جلب توجه ديگران باشد. ممكن است ناشي از ترس يا تنبيه بدني باشد وقتي كودك نتواند راست بگويد، يعني ترس از راست گفتن دارد اگر راست بگويد مورد تنبيه قرار خواهد گرفت. دروغ ممكن است به خاطر تخيل كودك باشد يا ممكن است به خاطر به دست آوردن موقعيت اجتماعي باشد.
نقاشي :
نقاشي كردن نوعي سرگرمي و تفريح و تقريباً بازي كودكانه است. در حقيقت نشانه‌ دانش و بينش او در مورد دنياي پيرامون خود مي‌باشد تقريباً نقاشي بيان حرف زبان است، حرف زدن با ديگران است. يعني سكوتي كه حرف مي‌زند. نقاشي بروز احساسات كودكانه است، به او فرصت بدهيد تا خودش را خوب نشان دهد.

خشونت و پرخاشگري:
خشونت و تنبيه بدني و خشونت لفظي كودكي كه تنبيه بدني مي‌شود و هيچ‌كس او را قبول ندارد و دائم مورد تحقير و سرزنش قرار مي‌گيرد آيا بايد آرام باشد و تمام رفتارها را بپذيرد و در درون خودش بريزد يا اينكه مجبور است حريم شخصي خانواده را درهم شكند و از قيد و بندها آسوده گرد‌آوري تنبيه بدني كودك را وادار به تكرار عمل خلاف مي‌كند و باعث عقده در درون كودك مي‌شود.
تبعيض:‌
كشنده‌ترين و مخرب‌ترين رفتارهاست كه شايد علت اصلي ناسازگاري در كودكان باشد. كه باعث حسادت و افت تحصيلي مي‌شود و تصويري بدي در ذهن كودك مي‌گذارد.
ورود فرزند جديد:
بايد كودك بفهمد كه اصلاً ميزان علاقه و توجه نسبت به او كم نشده است و در بعضي مواقع به كودك اجازه دهيد،‌نوزاد را بغل كند و در پرستاري نوزاد حتماً از كودك كمك بخواهيد تا حسادت او به دوستي تبديل گردد.
برخورد كودك با فشار رواني:
كودكان فشار رواني را در زمينه‌هاي متفاوتي تجربه مي‌كنند اما آنچه والدين واقعاً مي‌خواهند بدانند اين است كه چطور مي‌توانند فشار رواني كودكانشان را براساس تجارب روزانه كاهش دهند. ما با برخي از موارد ايجاد فشار رواني و به خطر افتادن بهداشت رواني آشنا شديم در اينجا به برخي ديگر از موقعيت‌هاي فشار رواني براي كودكان آشنا مي‌شويم.
1-    مورد آزار و اذيت قرار گرفتن در مدرسه
2-    جدايي يا طلاق والدين
3-    بيماري جدي شخصي در خانواده يا مدرسه
4-    مشكلات يادگيري در مدرسه
5-    مرگ پدر بزرگ يا مادر بزرگ
6-    نقل مكان به خانة جديد
7-    تغيير معلم در وسط سال جديد و دهها مورد ديگر
نكاتي دربارة شناخت و رفتار با كودكان:
1-    كودك، كودك است، بزرگ كوچك نيست،‌بنابراين بايد به او اجازه داد كودكي كند و از دنياي كودكانه‌ي خويش احساس لذت كند.
2-    از تحقير، تنبيه و مسخره كردن كودكان به شدت اجتناب كنيم كه اينها مرگ خلاقيت در كودك است.
3-    هرگز كودك را با كودكان ديگر مقايسه نكند.
4-    كودك خود را در حل مشكل خانوادگي دخالت دهيد.
5-    ايده‌هاي جديد كودك را بپذيزيد و تشويق كنيد.
6-    به كودك خود مسئوليت بدهيد، او را در گروه خانوادگ درگير كنيد.
7-    تلاش‌هاي كودك را بيش از نقاط ضعف مورد توجه قرار دهيد.
8-    سركوب يا انكار ابراز احساسات امري نامطلوب است.
9-    تفاهم و اعتماد را در كودك ايجاد كنيد.
10-    اعتماد به نفس و استقلال در كودكان افزايش دهيد و تقويت كنيد.
11-    اوقات بيشتري را در جمع خانواده و فرزندان سپري كنيم.
12-    براي فرزندان وقت بگذاريم تا تكريم و احساس با ارزش بودن را در او تقويت كنيم.
13-    فرزندمان را با مهارتهاي ارتباطي و اجتماعي و دوست‌يابي آشنا كنيم.
14-    به موفقيت‌هايشان احترام بگذاريم و هر چند وقت يكبار آنها را ياد‌آوري كنيم.
15-    در ميان اعضاي خانواده تبعيض قائل نشويم.
16-    در صورت داشتن مشغله زياد، سعي كنيم در شبانه‌روز حداقل نيم‌ساعت با فرزندان همراه باشيم، با آنها حرف بزنيم، بگوييم و بخنديد و استراحت و تفريح كنيم.
17-    به جاي انتقاد و تكذيب، از سخنان اطمينان بخش تأييد كننده استفاده كنيم.
18-    بين خود فرزندان به جاي رابطة خشك و آمرانه، ارتباط عاطفي توأم با گذشت و صبر را حاكم كنيم.
19-    با القاي اين حس كه در منزل واقعاً مورد احترام است در احساس ارزشمند‌ بودن او كمك كنيم.
20-    محيطي صميمي ايجاد كنيم و شرايطي را ايجاد كنيم تا كودكمان بتواند نقاط قوت خود را نشان دهد.
احاديثي از ائمه در برخورد با كودكان :
1-    كودكان خود را احترام كنيد و آنان را مورد مسخره و اهانت قرار ندهيد: (پيامبر اكرم (ص) )
2-    خداوند براي هيچ چيز به اندازة تجاوز به حقوق زنان و كودكان، غضب نمي‌كند. (امام علي (ع))
3-    كودكان را دوست بداريد و با آنها مهرباني كنيد، وقتي به آنها وعده‌اي مي‌دهيد حتماً به آن وفا كنيد زيرا كودكان شما را رازق خود مي‌دانند. (پيامبر اكرم (ص))
4-    آنكس كه نزد او كودكي است، بايد در پرورش وي ، كودكانه رفتار نمايد. (پيامبر اكرم (ص))
محبت را آنجا يافتم كه دختر بچه‌اي در دفتر نقاشي خود تصوير خورشيد را ماه مي‌كشيد، تا پدر كارگرش زير نور آفتاب نشوزد!

خانواده و بهداشت رواني كودكان و نوجوانان
حسنعلي ميرزا بيگي، جواد طاهري و امير حسين شهسواراني
آزاد و صميمي با فرزندان
آليسون مولواني – مهدي حاجي اسماعيلي

او شبيه هيچ فردي نيست ، چون او خُلاست
بچه بودم فكر مي‌كردم خداهم شكل ماست
مثل من، تو، ما، همه، او نيز موجودي دوپاست
بچه بودم فكر مي‌كردم خدا پيرمردي است مهربان و به
دستش يك عصاست، در خيال كوچك خود فكر مي‌كردم خدا
يك كت و شلوار مي‌پوشد به رنگ قهوه‌اي حال و روز جيبهايش
هم هميشه رو به راست
فكر مي‌كردم كه ريشش را مرتب مي‌كند
سرفه‌هاي او دليل رعد و برق ابرهاست
گاه گاهي نسخه مي‌پيچد، طبابت مي‌كند
مادر مي گفت كه او هر دردمندي را دواست
فكر مي‌كردم كه شب ها روي يك تخت بزرگ
مثل آدم‌ها و من در خوابهاي خوش رهاست
چند سالي كه گذشت از عمر من فهميده‌ام
او حسابش از تمام عالم و آدم جداست


 


منابع :


طراحی سایت : سایت سازان