میهن داک - میهن داکیومنت

تاثیر محدودیت های عاطفی محیط پرورشگاهها خودپنداره بر خود پنداره کودکان پرورشگاهی


کد محصول : 10007 نوع فایل : word تعداد صفحات : 120 صفحه قیمت محصول : 10000 تومان تعداد بازدید 2670

فهرست مطالب و صفحات نخست



تاثیر محدودیت های عاطفی محیط پرورشگاهها خودپنداره بر خود پنداره کودکان پرورشگاهی


مقدمه
و الله اخرجکم من بطون امهاتکم لاتعلمون شيأ و جعل لکم السمع و الأبصار و الأفئده لهلکم تشکرون
« خداوند شما را از شکم مادرانتان بيرون آورد در حاليکه چيزي نمي دانستيد و به شما قواي شنوايي و بينايي و انديشه داد . باشد که سپاس اين نعمتها را بداريد و از اينها به خوبي   بهره مند گرديد . »
اين آيه عدم شناخت انسان را در بدو تولي بيان مي کند و اينکه بايد از طريق حواسي که خداوند به او عنايت کرده جهان را مطالعه و بررسي کند .
کودکي که به دنيا مي آيد عاليترين و کاملترين امکانات رشد را دارا است او در بهترين حالت خود آفريده مي شود . اگر اين کودک عادي به دنيا بيايد و خانواده و محيط مناسبي در اختيارش باشد جاي خويش را در اين جهان مي يابد . اما زندگي خانوادگي و محيط اجتماعي _ آموزشي _ بهداشتي و فرهنگي بسياري از کودکان دستيابي به چنين مقصودي را دشوار و گاه غير ممکن مي سازد .
رفتار آدمي اساسا جلوه اي از شخصيت و سازمان رواني _ شناختي _ اجتماعي اوست . هر چه شخصيت و ادراک از خويشتن انسان سالمتر , واقعي تر و رشد يافته تر باشد از رضايت دروني و تعامل رفتاري بيشتري برخوردار خواهد بود . آشکار است که شخصيت و خودپنداري سالم و رشد يافته , فقط در جريان تربيت صحيح و پرورش عواطف و رفتار سالم بوجود     مي آيد .
در اين پژوهش نيز پيرامون شناخت چگونگي ادراک و پنداشت کودکان از خود در محيط و شرايط خاص پرورشگاه تلاش مي شود , باشد که گامي کوچک در مسير روانشناسي کودکان پرورشگاهي برداشته باشيم .
 
بيان مساله
پژوهشگران در ديدار هاي خود با گروهي از کودکان پرورشگاهي شهر مشهد در حين    برنامه ها و فعاليتهاي فکري و حرکتي مختلف اين کودکان احساس مي کردند که اکثرا جسارت ، اعتماد به نفس ، اميد به موفقيت و . . . کافي در اين کودکان نيست و در حاليکه از لحاظ فکري و فيزيکي مشکل خاصي نداشتند و قابليتهاي لازم براي اجراي عمل را دارا بودند .
در پيش فرضهاي اوليه به نظر مي رسيد که اين مشکلات کودکان احتمالا به علت رشد در شرايط خاص پرورشگاهي است . موضوعاتي همچون فقدان حمايت والدين ، عدم حضور مادر در حساسترين دوران رشد ، فقدان الگوهاي ثابت رفتاري ، عدم وجود تقويتهاي ملموس اجتماعي کافي ، فقدان محرکهاي کافي که مستلزم رشد سالم هستند ، داشتن خاطرات تلخ گذشته خويش ، کمبود ارتباطات متنوع و باز اجتماعي متناسب با رشد ، کمبود امکانات مالي ، تفريحي ، فرهنگي ، آموزشي و از اين قبيل عواملي هستند که مجموعا زمينه تشکيل ديدگاه و ادراک منفي نسبت به خود و نسبت به جهان را در اين کودکان فراهم کرده اند .
لذا براي اثبات يارد اين پيش فرض اقدام به پژوهش در باب تاثير محروميتهاي مختلف محيط پرورشگاه برخود پنداره کودکان پرورشگاهب و سپس مقايسه آن با خود پنداره کودکان غير پرورشگاهي يعني کودکاني که در خانواده و به اتفاق والدين خود زندگي       مي کنند نموديم تا به کمک ابزار ، روش و آزمون پژوهش و آماري مناسب تفاوت ويژگيهاي خود پنداره اين دو گروه از کودکان را بررسي و تجزيه و تحليل و نتيجه گيري نماييم .
اهميت موضوع تحقيق
اهميت خود پنداره همواره مورد توجه تمامي متخصصان امور مربوط به کودکان بوده است . به سختي مي توان به احساسات کودکان در مورد خودشان به عنوان يک فرد توجه نکرد . اغلب متخصصان ، خودپنداره مثبت و متعاقب آن عزت نفس بالا را به عنوان عامل اصلي در سازگاري اجتماعي _ عاطفي در نظر مي گيرند . روانشناسان و جامعه شناسان مهم از قبيل ويليام جيمز ، جرج هربرت ميدو ، چارلزکولي ، از جمله افرادي بودند که بر اهميت خود پنداره و احترام به خود مثبت تاکيد داشتند .
اخيرا روانشناسان نظريات نئوفرويدينها را با تحقيق تجربي در آميخته اند و به اين نتيجه رسيدهاند که احترام به خود مثبت با عملکرد مناسبتر و موثرتر مرتبط است .
خود پنداره و احترام به خود بويژه در مورد کودکان امري ارزشمند محسوب مي گردد ، زيرا به مثابه بينايي براي ادراکات کودک از تجارب زندگي عمل مي کند . کفايت اجتماعي _ عاطفي ناشي از يک شناخت مثبت از خود مي تواند نيرويي باشد که در جهت پيروزي بر مشکلات جدي بعدي به کودک کمک کند .
از آنجا که موارد پژوهشي کودکاني هستند که در محيط خاص پرورشگاه زندگي کرده و از جنبه هاي گوناگون دجار کمبودها و محدوديتهايي مي باشند که موجب تشکيل تصوير منفي از خود دنياي پيرامون مي گردد ، انگيزش سالم سازي و تقويت زمينه هاي شناختي _ اجتماعي _ عاطفي و رفتاري و نحوه آموزش مربيان موسسه از لحاظ تاثيري که بر رشد کودکان مي گذارد عوامل بسيار مهم به حساب مي آيند . از طرفي معلوم نيس مشکل بنيادي اين کودکان که هيچ گونه الگوي ثابتي ندارند تا به آن دلبستگي پيدا کنند چه تاثير دراز مدتي در کودکان خواهد داشت ؟
لازم است به دنبال تحقيقات و مطالعاتي که صورت مي گيرد اقدامات درماني مناسب در حيطه هاي مختلف در خود پنداره هاي کودکان انجام گيرد ، تاپاره اي از مشکلات قابل حل اين کودکان که گروهي از افراد جامعه هستند که ناخواسته وارد اين فضا شده اند را بر طرف نموده و بدين وسيله در فراهم کردن جامعه اي سالمتر گام برداشته شود .

هدف از انجام تحقيق

هر انساني از شخصيت خود در ابعاد مختلف آن برداشت و تصوري دارد که اين شخصيت يا خويشتن مي تواند جنبه هايي داشته باشد که براي فرد يا ديگران يا هر دو معلوم باشد يا نباشد و به  علت همين شناخت و آگاهي ناقص و گاه تعريف شده از خويش است که خود پنداره يا منفي است يا به صورت کاذب مثبت مي شود . در ضمن اين برداشت از خويش چنان قطعي و لايتغير نيست ، يعني اينکه ممکن است در لحظه اي فرد نسبت به بعدي يا تجربه اي از خود آگاه نبوده و زماني ديگر آگاه باشد ، پس بخشهاي فوق الذکر غير قابل نفوذ نيستند . از طرفي هر کدام از ما مثل يک گياه به وسيله شبکه اي از ريشه ها تغديه شده ايم يعني اينکه از کجا آمدهايم ، چه چيشه اي داشته ايم ، چگونه با خانواده وابستگي داشته ايم و مورد آن چه احساسي مي کنيم .
بسياري از اين ريشه ها ممکن است به نظر برسند که ما را از پشت گرفته اند و مانع رشد ما شده اند بسياري از آنها ممکن است ناشناخته باشند . بسياري از آنها ممکن است به ما علاقه اي نداشته باشند در حاليکه ما نمي توانيم نسبت به آنها بي تفاوت باشيم . به هر حال بدون اين ريشه ها ما به هيچ وجه نه مي بوديم و نه مي توانستيم رشد کنيم و نه اينکه بوجود آييم . اما وضعيت به چه صورت است در مورد آنهائيکه مي گويند . « من نمي توانم         بي تفاوت باشم ، من در مورد خانواده ام خيلي کم يا هيچ چيز نمي دانم و آنچه هم که    مي دانم آرزو مي کنم فراموش کنم و از آن آزاد شوم » . لذا خود پنداره و به دنبال آن احترام به خود از مولفه هاي متعددي بوجود آمده اند که از مسائلي ناشي مي شوند که در زندگي ما نقش مهمي ايفا مي کنند و نياز دارند که به دقت بررسي شوند .
با توجه به آنچه که گفته شد جنبه هاي مبهم و آزار دهنده زيادي وجود دارد که در خويشتن کودکان پرورشگاهي ملاحظه مي شود . هدف از اين پژوهش آن است که کاربرد مقياس خودپنداره پيرز _ هاريس که شامل مولفه هاي رفتار ، توانايي ذهني ، وضعيت تحصيلي ، ظاهر و ويژگي فيزيکي ، اضطراب ، محبوبيت ، شادي و رضامندي و خودپنداره کلي است ، به شناخت و آگاهي بيشتري از ادراک اين کودکان نسبت به خود و جهان پيرامونشان دست يافته و با آگاهي از شکل آنها تدابير درماني و ملاحظات محيطي مناسب در جهت رفع معضلات آنها ارائه دهيم و نيز اطلاعات مورد نياز مسئولين ، مراقبين و مربيان و کليه کساني که با کودکان پرورشگاهي در ارتباط هستند را فراهم کنيم تا ايشان به نحو شايسته تر و آگاهي بيشتري به اين کودکان ياري رسانند و آنها را براي مراحل بعدي رشد آماده تر و توانمندتر سازند .
ميدان و قلمرو تحقيق
نمونه مورد مطالعه اين پژوهش شامل 30 نفر از کودکاني ساکن پرورشگاههاي شهر مشهد مي باشد که به علل مختلفي از هر دو والد خود جدا گشته اند و به ناچار در يکي از موسسات پذيرفته شده اند . اين گروه هر 30نفر دختر هستند و در ضمن کودکاني هستند که حداقل يکسال سابقه سکونت در موسسات را داشته اند .
گروه نمونه دوم شامل 30 نفر از کودکاني هستند که در خانواده با والدين خويش زندگي   مي کنند در اين گروه و نيز 30 نفر دختر هستند که علاوه بر جنس از نظر سن ، پايه تحصيلي و معدل تحصيلي نيز اين دو گروه با هم همتا شده اند . در ضمن اين گروهها از سه ناحيه متفاوت آموزش و پرورش انتخاب شده اند که داراي شرايط اقتصادي اجتماعي بالا ، متوسط و پايين هستند .



منابع :


 منابع فارسي

1-  قرآن کريم

2- اتکينسون و هيل گارد , فرضيه روانشناسي , جلد 1 و 2 , ترجمه دکتر براهني , انتشارات رشد 1368

3- ادوارد . ج . موري ، انگيزش و هيجان ، ترجمه دکتر براهني ، 1363

4- استونسن سلي ، هفت نظريه درباره طبيعت انساني . ترجمه دکتر محسن پور ، انتشارات رشد 1368

5- پيرز – هاريس ، مترجم غلامعلي افروز ، هنجاريابي آزمون خود پنداره ، انتشارات دانشگاه تهران

6- ايزرائيل و نلسن ، اختلالات رفتاري کودکان ، ترجمه منشي طوسي ، بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي ، 1367

7- برونز ديويد ، روان شناسي افسردگي ، ترجمه مهدي قراچه داغي ، روشنگران ، 1370

8- بيانگرد ، اسماعيل ، روشهاي افزايش غزت نفس در کودکان و نوجوانان ، انجمن اولياء و مربيان  1373

9- پوپ ، مکهال ، کراي هد ، افزايش احترام به خود در کودکان و نوجوانان ، ترجمه پريسا تجلي ، رشد 1373

10- راس ، آلن ، روان شناسي شخصيت ، ترجمه سياوش مجالفر ، بعثت  1373

11- شاملو ، سعيد ، آسيب شناسي رواني ، رشد  1370

12- دلاور ، علي ، روشهاي آماري در روان شناسي و علوم تربيتي ، پيام نور ، 1376

13- سيترويرجينا ، آدم يازي و روانشناسي خانواده ، ترجمه دکتر بيرستک ، رشد 1373

14- مايلي . ساخت و پديد آيي و تحول شخصيت ، ترجمه دکتر منصور ، دانشگاه تهران 1369

15- مجله روانشناسي و علوم تربيتي ، دانشکده روان شناسي و علوم تربيتي دانشگاه تهران ، شماره ده 1373

16- مينوچن ، سالوادو ، خانواده و خانواده درماني ، ترجمه دکتر شنايي ، امير کبير 1373

17- ناتانيل براندل ، روانشناسي حرمت نفس ، ترجمه جمال هاشمي ، شرکت انتشار ،1371

18- هنري ماسن و همکاران ، رشد شخصيت کودک ، ترجمه مهشيد ياسائي ، نشر مرکز ، 1368

19- سولتس ، دوان ، 1977 ، روانشناسي کمال الگوهاي شخصيت سالم ، ترجمه گيتي خوشدل 1362

20- جي . هي لي ، روان درماني خانواده . ترجمه دکتر ثنايي ، انتشارات امير کبير 1370


منابع انگليسي :

1- Ween olcon (1980) Transcedence oflossover the life spangyhpc.

2- Stephan Isaac (1990) Handbook in Resaech and Evaluation by michel.

3- Mccleuand, D.jemmoty, (1980) power motivation, stress and physical.

4- Illness journal of human stress 6, 6-15.

5- Psychological Abstracts (1995) Vo182.No10.

6- Psychological Abstracts (1995) Vo124.No10.

7- Psychological Abstracts (1994) Vo181.No5.

1-   Hurlock E, B (1974). Personality Development me Graw. Miubool Company.

طراحی سایت : سایت سازان