میهن داکیومنت                میهن داکیومنت                      میهن داکیومنت              میهن داکیومنت

مرکز دانلود پایان نامه ، پروژه ، روش تحقیق ، مقاله 


میهن داک - میهن داکیومنت

مقاله زنان و خانواده


کد محصول : 10001990 نوع فایل : word تعداد صفحات : 34 صفحه قیمت محصول : رایگان تعداد بازدید 184

دانلودرایگان فایل رمز فایل : m3d1990

فهرست مطالب و صفحات نخست


زنان و خانواده

فهرست مطالب
مقدمه                                                                                                                           2
اشتغال زنان و تقسیم کار در خانواده                                                                               7
تعارض های میان شغل و خانواده                                                                                   11
مشارکت زنان                                                                                                               16
زنان سرپرست خانوارها و سازمانهای متولی                                                                    20
زنان کارمند مسئولیتی مضاعف                                                                                      23
منابع                                                                                                                            31                 

زنان و تعارضهاي شغلي و خانواده

مقدمه

باظهور انقلاب صنعتي به دليل فقدان نيروي‌انساني موردنياز به توليد ، صاحبان صنايع به
سراغ نيروي عظيم توليدي جامعه آمدند و از زنان به عنوان نيروي كار در صنايع بهره بردند . به ويژه در جامعه شهري
بسياري از كشورها گرايش زنان به اشتغال و دسترسي آنان به سازمان‌هاي آموزشي و فعاليت‌هاي اقتصادي و اجتماعي چهره جهان را تغيير داد . در كشور ما نيز براي دستيابي به دستاوردهاي دنياي امروز دگرگوني‌هايي در گستره تحولات اجتماعي رخ نمود كه بازتاب عميق آن نقش برجسته حركت زنان در دنياي اشتغال بود(استيگلتیز، 1382: 200) قطعاً اين پديده ، يعني ورود زنان به بازار اشتغال و دستيابي آنان به منابع اقتصادي ناشي از كار درخارج از خانه و تسخير فضاهاي تازه اجتماعي توسط آنان از يك سو شكل سنتي خانواده را تغيير داد و از سوي ديگر در زندگي و نگرش خود زنان تحولي نو به وجود آورد
امروزه اثرات اين تغيير و تحولات مورد توجه محافل و سازمان‌هاي جهاني قرار گرفته است و گزارش‌هايي نيز از طرف سازمان ملل
منتشر شده كه ضمن آوردن آمار و ارقام ،‌ وقايع زندگي زنان را در محيط‌هاي شغلي و مشكلات و صدمات ناشي از كار را بيان مي‌دادو نشان مي‌دهد كه زندگي زنان در حالي كه به لحاظ درآمد وضع بهتري يافته ، لكن از نظر جسمي و رواني باتوجه به شرايط
و نوع كار در محيط‌هاي شغلي گاه وضعيت غيرقابل تحملي را به وجود آورده است
لذا همواره اين سؤال مطرح مي‌شود : در چنين شرايطي كه زنان ناچاراً دو شغل تمام وقت را برعهده گيرند ،يكي شغل بي‌مزد خانگي و يكي شغل بيرون از خانه با همه پيچيدگي‌ها و نتايج مثبت و منفي آن چگونه مي‌توانند
ميان اين دو قطب انساني و نيز تعدد نقش‌هاي متنوع اجتماعي كه ضرورتاً بردوش دارند تعادلي مطلوب و ارزشمند به وجود آورند ؟
مشاركت زنان و فصل حضور تازه آنان در عرضه تحولات اجتماعي و تاريخي همواره در توسعه و پيشرفت جوامع بشري مطرح بوده است ،
زنان به عنوان بخشي از نوع بشر كه مسؤوليت رفاه بشري را در تمام طول تاريخ برعهده داشته‌اند همواره در برنامه‌هاي توسعه
همه كشورها نقش فعال و اساسي داشته‌اند ، گرچه در بسياري از دوره‌هاي تاريخي تعادل مطلوب و استفاده منصفانه

از فرصت‌هاي مشاركت و بروز خلاقيت و استعداد آنان برقرار نشده است . امروزه يكي از مهم‌ترين شاخص‌هاي توسعه و نوسازي
ساختار اقتصاد ملي مشاركت زنان و نقش آنان در تحرك‌هاي شغلي و اجتماعي از يك سو و از سوي ديگر پايبندي آنان
در حفظ و حراست از كيان خانواده است . تغيير در نقش اجتماعي زنان و حق‌طلبي آنان در عرصه فعاليت‌هاي شغلي و آموزشي
و اجتماعي سبب گرديد آنان به هويت تازه‌اي دست يابند تا نه تنها نيمي از رسالت انسانيت را بردوش گيرند
بلكه در مقابل همه انسان‌ها احساس مسؤوليت نمايند
بديهي است هنگامي‌كه زنان از پوسته محدود وظايف خانگي خود رها شدند در نگرش و عملكرد آنان نسبت به وظايف شغلي
و خانوادگي تغييراتي عميق به وجود آمد كه مي‌توان اين تغييرات را تابعي از همان روابط كلي و مناسبت اجتماعي حاكم برجامعه دانست
آثار اجتناب‌ناپذير كار زنان بر روابط با همسران و فرزندان و آثاري كه اشتغال زن بر سرنوشت خودش بر جاي مي‌گذارد
پيچيدگي بيشتري مي‌يابد به ويژه كه زنان كوشيدند زندگي خانوادگي را براساس نوع شغل برنامه‌ريزي كنند
اين پيچيدگي هنگامي انعكاس مي‌يابد كه زنان درصدد تعريف نقش خود برآمدند و در تأمين معاش و بروز خلاقيت‌ها و توانايي‌هاي آموزشي و شغلي با مردان به رقابت برخاستند و از جهتي نيز نمي‌توانستند از روابط خانوادگي و وظايف عمده‌اي كه در شبكه ارتباطي خانواده و روابط با اعضاي خانواده دارند غفلت ورزند(بیکر، 1382: 29)
بازتابي از اين پيچيدگي نقش ، كه درميدان آن اشتغال زنان بود ، وظايف سنگين و دشواري‌هايي را پيش‌ روي آنان قرار داد
كه قطعاً تحمل نابي را مي‌طلبد . پيدايش چنين تغييراتي در جوامع و روابط اجتماعي آن روز بروز جلوه‌هاي تازه‌اي را از فعاليت‌هاي حرفه‌اي زنان نمايان ساخت
اين دگرگوني‌ها بر ساختار شغلي جامعه ، نظام ارزشي ، ديدگاه‌هاي سنتي ، توزيع نقش ،‌ پايگاه‌هاي اجتماعي زن و مرد
ساخت خانواده و روابط سنتي زوجين و از همه مهم‌تر سرنوشت كودكان تأثير انكارناپذير به وجود آورد . بديهي است ،(آزاد ارمكي و همكاران، 1383: 129).
هر رويداد مهمي كه در جامعه رخ مي دهد مي‌بايستي تحت بررسي‌هاي دقيق و علمي روانشناختي و جامعه شناختي قرار گيرد
تا جنبه‌هاي مثبت و منفي آن موشكافانه مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد . چنين برخورد اصولي مي‌تواند به تقويت جنبه‌هاي مثبت اين فرآيند
در جهت تعالي و رشد تأكيد ورزد و جنبه‌هاي منفي آن را مورد ترميم و بازسازي قرار دهد . ابعاد گسترده خروج بي‌سابقه زنان
از خانه گرچه مزاياهايي در برداشت ،‌ اما تأثيري مهم برنهاد خانواده و شالوده اساسي رشد كودك در شبكه ارتباطي خانواده
و فضاي رواني دورن آن برجاي نهاد . اين رويداد بارها مورد توجه محققان و روانشناسان قرار گرفته است
اشتغال زنان و تقسيم كار در خانواده

مشاركت زنان در فعاليت‌هاي اجتماعي و شغلي روزنه اميدي در جهان كار به ويژه در كشورهاي صنعتي و در حال حاضر
در كشورهاي درحال توسعه به وجود آورد . اين امر چهره دنياي كار را دگرگون ساخت كه در بهره‌وري كار ، كارآيي اقتصادي و شكوفايي
سازمان‌ها در سطوح ملي و بين‌المللي مطرح بوده است . به خصوص در جهاني كه رقابت راه را براي ايجاد امكانات شغلي
جديد هموار نموده است و زنان توانستند نيروي كار ارزاني را تشكيل دهند
بدين‌ترتيب متناسب با نيازهاي جامعه تنوع مشاغل به وجود آمد و بهره‌گيري از نيروي بالقوه زنان بيش از گذشته احساس گرديد .
قطعاً در چنين موقعيتي كاركرد خانواده نيز مي‌بايستي تغيير يابد و زنان ناچاراً در كنار همسران خود ساختار خانواده را براساس شغل
خود برنامه‌ريزي كردند كه در اين راستا زنان شاغل را مي‌توان به سه گروه تقسيم‌بندي نمود
- گروه اول : آنهايي كه به رغم كار خارج از خانه ، به هنگام بازگشت به خانه مسؤوليت‌هاي خانه‌داري و فرزندپروري را برعهده دارند(جوادي، 1384: 144)
و به دليل عدم تفكيك نقش‌ها و بنا به مصلحت ناچاراً به امور كارهاي خانه و انجام امور تربيتي فرزند بپردازند و از سوي ديگر
رضايت همسر را نيز تأمين نمايند . در اين گروه ، مردان باتصورات قالبي و سنتي خود در خانواده هيچگونه همراهي و مشاركت در فعاليت‌هاي درون خانواده با همسران خود ندارند و به اين معتقدند كه شغل خارج از خانواده از وظايف اصلي و اساسي آنهاست ،
تا بتوانند امكانات اوليه زندگي را فراهم نمايند ، لذا از ديد آنها امور خانه‌داري و كمك به تربيت فرزند وظيفه اصلي زن است
دراين سبك خانواده ، كار زن در خارج از خانه و قبول مسؤوليت‌ها و وظايف مضاعف درون خانه به مرور سبب تضادها و مشكلاتي خواهد شدكه پيامدها و تبعات منفي آن همواره ساختار خانواده و زندگي همسران و فرزندان را دچار پيامدهاي ناگوار خواهد ساخت

برخي از اين پيامدها
الف) خستگي روحي و جسمي زنان و در نهايت عدم رضايت از زندگي كه اين امر در رابطه با زندگي زناشويي و فرزندان تأثيرات مخربي برجاي خواهد گذاشت كه بازتاب آن پيام‌هاي معيوب در شبكه ارتباطي خانواده است
ب ) فشار ناشي از كار خارج از خانه از يك سو با همه مشكلاتي كه به همراه دارد و فشار ناشي از بارسنگين مسؤوليت در زندگي خانوادگي از سوي ديگر به مرور سبب افسردگي در زنان شاغل در اين گروه خواهد شد
ج ) زنان شاغلي كه مسؤوليت‌هاي مضاعف دارند و فشارهاي بيشتري را درخانه و محيط‌هاي شغلي تحمل مي كنند ،

معمولاً درگيري بيشتري با فرزندان خواهند داشت و همچنين نسبت به روابط طبيعي زناشويي بي‌علاقگي بيشتري از خود نشان مي دهند . آنان معمولاً از سوي همسران خود حمايت‌هاي لازم را نمي‌بينند
-گروه دوم : زناني كه براساس تفاهم و روحيه مشاركت وظايف خانه‌داري و تربيت فرزندان را به اتفاق همسران خود انجام مي‌دهند . در اين گروه خانه و خانواده فضاي مشاركت و مسالمت است نه سلطه ، در چنين خانواده‌هايي  مسؤوليت‌ها و وظايف چنان توزيع شده كه همسران صميمانه خود را متعهد به انجام آن مي‌دانند . در چنين بافتي زنان از حمايت بي‌دريغ همسران خود برخوردارند . تحقيقات نشان مي‌دهد مرداني كه در كار خانه به همسران خود كمك مي كنند از سلامت بهتر، آرامش بيشتر و تعارض و كشمكش‌هاي كمتري در زندگي زناشويي دارند و در نهايت
از بهداشت رواني بهتر در زندگي شغلي و خانوادگي برخوردارند و مهم‌تر از همه اينكه اين احساس مسؤوليت و شيوه مطلوب را به فرزندان خود منتقل مي‌كنند
- گروه سوم : زنان شاغلي كه به دلايل مختلف فاقد همسر بوده و خودشان نان‌آور خانواده مي‌باشند و انجام وظايف دوگانه يعني كار در خارج از خانه و كار در خانه اشتغال دارند و چاره‌اي جز اين هم نمي‌بينند . اين گروه از زنان هم نقش زنانه و هم نقش مردانه را ايفا مي كنند، قطعاً با چنين مسؤوليت سنگين و خطيري چنانچه از حمايت‌هاي شغلي و اجتماعي لازم برخوردار نباشد ، تعارض‌ها و پيامدهاي منفي در برخواهد داشت و به بهداشت رواني اين گروه از زنان لطمه خواهد زد .
تحقيقات نشان مي‌دهد كه ميان حمايت اجتماعي و سلامت رابطه وجود دارد ، افرادي كه از حمايت‌هاي اجتماعي برخور دارند نسبت به خود احساس مثبت دارند و در زندگي خانوادگي از ثابت بيشتري برخوردارند و مي‌توانند از پيامدهاي زيان‌بار دوري جويند

تعارض‌هاي ميان شغل و خانواده
وقتي كه مادر به طور تمام وقت در خارج از خانه كار مي‌كند چه مي‌شود ؟ پدرها معمولاً بيشتر درگير كارخانه و بچه‌داري مي‌شوند ،‌ ولي كارهاي خانه به ندرت به طورمساوي تقسيم مي‌شود . با وجود اين تحقيقات نشان مي‌دهدمادران شاغل غالباً از خود احساس رضايت بيشتري مي‌كنند تا مادراني كه كار نمي‌كنند ( گولد و آندرسن ، 1990 ) كودكي كه در خانواده‌اي زندگي مي‌كند كه مادر شاغل است شاهد روابط مبتني بر برابري بيشتر ميان والدين خواهد بود ،‌ از افرادخارج از خانواده توجه بيشتري مي‌بيند و در خانه در مقايسه با ساير كودكان مسؤوليت‌هاي بيشتري خواهد داشت
گرچه تأثير اشتغال مادر در سازگاري اجتماعي و شخصيتي دخترها بهتر از پسرها گزارش شده است ،
زيرا دختران مادران شاغل اميدهاي بيشتري به موفقيت و تحصيل دارند و تمايل دارند خود نيز حرفه‌اي داشته باشند
گرچه در بيشتر جوامع مسؤوليت خانه‌داري و تربيت فرزندان برعهده زنان است و معمولاً تعادلي از نظر تقسيم كارهاي خانه‌داري و مراقبت از فرزندان وجود ندارد اما برخي از مردان دوست دارند در كارهاي خانه به همسران خود كمك كنند و چنين مرداني همان‌طور كه اشاره شد سالم‌تر و راحت‌تر و بي‌تعارض‌ترند و اين تفاهم منجر به احساس تعادل در درون خانواده مي‌شود
 


منابع :


اعزازي (ش) : « جامعه‌شناسي خانواده » تهران ، انتشارات روشنگران و مطالعات زنان ، ‌1376


روي (م) : « زنان كتك خورده » ترجمة مهدي قراچه‌داغي ، تهران ،‌ انتشارات علمي ، 1377

ساروخاني (ب) : « طلاق پژوهشي در شناخت واقعيت و عوامل آن » تهران ، انتشارات دانشگاه تهران ، چاپ دوم ، 1377

ساروخاني (ب) : « جامعه‌شناسي خانواده » تهران ،‌ انتشارات سروش ، چاپ سوم ، 1379

ساروخاني (ب) : نگاهي به جامعه‌شناسي خانواده در ايران » تهران ، انتشارات امداد ، چاپ نخست ، 1379

ساروخاني (ب) : « دايره‌المعارف علوم اجتماعي » تهران ، انتشارات كيهان ، چاپ دوم ، 1377

ساروخاني (ب) ، عزيزيان (ر) : « بررسي عوامل خشونت عليه زنان » در مجلة دانشكدة بهداشت دانشگاه تهران ، تهران ،‌ دورة 2 ، شمارة‌3 پاييز 1382 ، صص 49-37

محبي (ف) : « آسيب‌شناسي اجتماعي زنان ، خشونت عليه زنان ، ‌خشونت عليه زنان »‌ در فصلنامة شوراي فرهنگي زنان ،‌ شمارة 14 ، سال 1380 ، صص 38-25

مولاوردي (ش) : « علل و ريشه‌هاي خشونت عليه زنان » نشرية حقوق زنان ، سال سوم ، شمارة 10 ، تيرماه 1371 ، صص 23-18

نوايي‌نژاد (ش) : « آتش در خانه »‌ نشرية‌فرزانه ، دورة سوم ، شمارة 8 ، زمستان 1375 ، صص 100-93

 

دانلود پایان نامه,خرید پایان نامه,فروش پایان نامه,پایان نامه,آرشیو پایان نامه,پایان نامه عمران,پایان نامه روانشناسی,

پایان نامه حقوق,پایان نامه اقتصاد,پایان نامه برق,پایان نامه معدن, پایان نامه کارشناسی ,پایان نامه صنایع,پایان نامه علوم سیاسی ، پایان نامه کاردانی

طراحی سایت : سایت سازان