میهن داکیومنت بزرگترین مرجع و مرکز دانلود پایان نامه (متن کامل فرمت ورد) فروش پایان نامه - خرید پایان نامه (کاردانی ، کارشناسی)همه رشته ها
حقوق اقتصاد مدیریت روانشناسی ریاضی تربیت بدنی کامپیوتر نرم افزار و سخت افزار عمران معماری برق صنایع غذایی علوم اجتماعی هنر علوم سیاسی فیزیک مکانیک حسابداری

تبلیغات کلیکی - افزایش رتبه گوگل

اگهی رایگان

بررسي رابطه افسردگي و هيستري در بين زنان حدود سني 35 ساله منطقه يازده تهران


کد محصول : 1000159 نوع فایل : word تعداد صفحات : 127 صفحه قیمت محصول : 10000 تومان تعداد بازدید 957

فهرست مطالب و صفحات نخست



بررسي رابطه افسردگي و هيستري در بين زنان حدود سني 35 ساله منطقه يازده تهران

فهرست
عنوان                                     صفحه
چكيده                             8
فصل اول : كليات تحقيق                             9
مقدمه                             10
بيان مسئله                             11
اهداف تحقيق                             12
متغيرها                             13
فصل دوم :پيشينه وادبيات تحقيق                             14
نكات كلي در رابطه با هيستري                             15
شكل گيري هيستري در جريان تحول                             16
رگه هاي شخصيت هيستري يكي در كودك                     17
تظاهرات حاد در كودك                             18
هيستري در نوجواني                             21
توصيف ضوابط تشخيص اختلال تبديل                             23
ديدگاه هاي نظري درباره هيستري                             25
ديدگاه شناختي                             28
ديدگاه رفتاري نگر                             30
اختلالات بدني شكل و اختلالات تجزيه اي                     32
اختلالات تبديلي                             34
نشانه هاي حسي                             37
نمونه اي از فلج هيستري                             38
اين حادثه چگونه رخ داد                             39
نشانه هاي احشائي                             41
تفاوت هاي اختلالات بدني تبديلي تمارض                     43
شرايط ايجاد اختلالات تبديلي                             46
علل مولد                             47
نكات كلي در رابطه با افسردگي                             49
جدول شماره 12 فهرست نشانه هاي جدولهاي باليني افسردگي                 52
افسردگي وغم واندوه                             53
بي حالتي خلقي                             57
فقر تعاملي كناره گيري                             58
افسردگي در خلال دوره هاي دوم و سوم كودك                 62
نشانه هاي وابسته به رنج افسرده وار                             63
رفتار هاي معادل افسردگي                             65
افسردگيهاي نوجواني                             66
افسردگي مبتني براحساس رها شدگي                             68
جدول 2-12 معادلهاي افسرده وار در نوجوان از ديدگاه مولفان مختلف             69
فراوان افسردگي در خلال تحول                             70
طبقه بندي اختلافهاي خلقي DSMIV                             76
افسردگي مهاد                             77
نظريه ها تحقيقها ودرمان افسردگي                             80
نظريه هاي زيست شناختي                             81
نقش وراثت در اختلالات د و قطبي                             84    
اثرات ليتيوم                             86
درمان براساس نظريه هاي زيست شناختي                             89
الكتروشوك درماني                             90
نظريه هاي روان پويايي                             94
نظريه يادگيري                             97
افسردگي از نقطه نظريادگيري درمان                             101
نظريه شناختي                             102
فصل سوم : تعيين روش تحقيق                             104
جامعه مورد مطالعه                             105
روش آماري مربوط به فرضيه                             106
فصل چهارم : يافته ها تجزيه و تحليل داده ها                     107
جدول 1-4 غلات خام آزمودينها از آزمون mmp                 108
جدول 2-4 بررسي رابطه بين افسردگي و هيستري در بين زنان حدود سني 35 ساله         109
فصل پنجم : بحث و نتيجه گيري                             112
بحث و نتيجه گيري                             113
پيشينه تحقيق                             114
پيشنهادات                             115
محدوديت ها                             116
منابع و ماخذ                             117
ضمائم                             118
پاسخنامه                             124               
   
چكيده
هدف از تحقيق حاضر بررسي رابطه بين افسردگي و هيستري در بين زنان حدود سني 35 ساله منطقه يازده شهر تهران كه فرضيه هاي عنوان شده عبارتند از اينكه بين افسردگي و هيستري رابطه ي معني داري وجود دارد و هيستري در بين زنان غير شاغل بيشتر از شاغل است كه جامعه مورد مطالعه زنان حدود سني 35 ساله شاغل منطقه يازده تهران است كه حجم نمونه استفاده شده با روش نمونه گيري طبقه اي 40 نفر به عنوان نمونه انتخاب گرديده كه پرسش نامه M.M.P.I بر روي آنها گرديده كه جهت آزمون فرضيه ارزش آماري ضريب هم بستگي در سطح آمار استنباطي استفاده گرديده كه نتايج به دست آمده حاكي از آن است كه بين افسردگي و هيستري رابطه معني داري وجود دارد و هيستري در بين زنان غير شاغل بيشتر از زنان شاغل است و سطح معني داري آنها در سطح 5% > p است.

فصل اول
«كليات تحقيق»
مقدمه :
چگونه مي توان كساني را كه همواره نسبت به ديگران به ديده سوء ظن مي نگرند يا به تمام محرك هاي محيطي بي اراده و بدون مقاومت پاسخ مي دهند، يا بي دليل به هر كس حتي به افراد نزديك و صميمي خود دروغ مي گويند، يا در كمال بي نيازي حقه بازي و كلاه برداري مي كنند و از اين قبيل رفتارها را ظاهر مي سازند، توصيف كرد. اين افراد درك صحيحي از واقعيت داشته و است و سيكوتيك نيستند، دچار ترسهاي بي دليل و اضطراب دائمي نيستند و از دردهاي  خيالي و يا حتي واقعي كه علت آنها رواني فيزيولوژيايي است رنج نمي برند. با اين وجود رفتار آنها از نظر ديگران ممكن است عجيب و غير معمول و مغاير با اصول اخلاقي باشد. افراد مبتلا به اين اختلاال يعني اختلال هيستريايي خواهان جلب توجه ديگران نسبت به خود هستند. خيلي زود توسط رويدادهاي بي اهميت و بي معني برانگيخته  مي شوند و تظاهرات هيجان انگيز نشان مي دهند. اين افراد در اغوا كردن و فريفتن ديگران با تظاهرات و رفتارهاي خود بسيار ماهرند و به راحتي مي توانند خود را گرم و صميمي نشان داده  به ديگران نزديك شوند با اين وجود به نظر آنان سطحي رابطه مي رسند. اين افراد همواره در جستجوي تحسين ديگران هستند و براي رسيدن به اين مقصود غالباً در حال ايفاي نقش هستند. آنان دنيا را صحنه و خود را بازيگران آن مي دانند. زود ممكن است عاشق شوند يا  ازدواج كنند ولي زود روابط عشقي و زناشويي خود را به هم مي زنند و آمادگي زيادي براي اعتياد دارند و ممكن است خيلي زود در  دام اعتياد يا رفتارهاي خلاف اجتماعي گرفتار شوند حالات هيجاني آنان بر حسب زمان و مكان و موقعيت خيلي سريع عوض مي شود به طوري كه وقتي مشغول گريه هستند ممكن است در همان حال خنده را سردهند. آنان بسياري از بيانات خود را با نقش بازي كردن توأم مي سازند و در ايفاي نقش بسيار مهارت دارند. بقراط در چهار قرن پيش از ميلاد از رابطه افسردگي و ماني به طور مشروح بحث خود و همچنين ارتيوس پزشك يوناني در ابتداي قرن اول ميلادي دريافت كه افسردگي كه بعضي اوقات در يك فرد رخ مي نمايد به نظر مي رسد كه از يك اختلال ريشه مي گيرند و در اوايل نوزدهم فليپ پنيل (1801) گزارشي جالب از افسردگي به رشته تحرير درآورد كه نام امپراطور رم تيبر يوس در آن منعكس شده است. غالباً يكي از نشانه هاي اختلالات خلقي كيفيت حمله اي بودن آنهاست كه در آن يك فرد عادي به طور ناگهاني در عرض چند هفته اي يا در بعضي از افراد طي چند روز به نهايت نااميدي يا اوج سرخوشي مي رسد.
(سيد محمد محمدي- ص 210  تا 213 – سال 1379)
بيان  مسأله:
مسأله هيستري بزرگسالان بخصوص زنان همواره مورد توجه روان پزشكان بوده است كه تنها از اواخر قرن نوزدهم است كه به دنبال بررسيهاي انجام شده در  رابطه با هيستري و اينكه چرا بعضي اوقات آدمي از خود رفتارهايي را نشان مي دهد كه مورد توجه ديگران قرار بگيرد و آيا اين رفتارها يعني فرار از هويت خود و فرار از تمام سختيها و يا اينكه عوامل شخصيتي مثل خود بيمار انگاري و اختلالات تبديلي مي تواند تأثير گذار در روحيه آدمي شود يا نه هيستري تبديل يك تظاهر بدني آشكار است كه در اغلب موارد جنبه عصب شناختي لارد و در عين حال مي تواند در رابطه با مشاهده گر در قالب يك اختلال چند نشانه اي جلوه گر شود كه اين اختلال را مي توان بر اثر تلقين برانگيخت و زير تأثير قرار داد در هيستري بر پايه نيازهاي ناهشيار ميل يا اضطراب واپس زده جاي خود را به يك تظاهر بدني مي دهد و چنين كاربرد بدني قابل فهم به نظر مي آيد و تقريباً همه افراد افسرده درجاتي از غمگيني شديد يا ناشادي كه دامنه آن از يك اندوهگيني متوسط تا نااميدي شديد در نوسان است. اين نوع غم زدگي ممكن است توسط فرد به صورت نوميدي شديد و گاهي اختلالات بدني را همواره دارد.                                                           (دادستان – ص 222 – سال 1381)
اهداف تحقيق
هدف از تحقيق حاضر بررسي رابطه بين افسردگي و هيستري در بين زنان است و اينكه آيا حالات غم زدگي و اندوهگيني مي تواند در اختلالات بدني و تبديلي و توجه ديگران به خود تأثير مثبت داشته باشد يا نه.
اهميت و ضرورت تحقيق
تبديلها كه به منزله نشانه هاي مرضي متداول در آسيب شناسي بزرگسالان محسوب مي شوند به ندرت در كودكان ظاهر مي گردند و در صورت بروز بر دستگاه حركتي و بخصوص راه رفتن و عوامل ديگر تأثير مي گذارد كه تمام اينها مي تواند در بزرگسالي تأثير منفي داشته باشد. در نظريه رفتاري نگر براين باورند كه بيمار هستيرتيك به نشانه هاي جسماني خود به منزله پاداش مي نگرد چه از يك سو به دليل وجود اين نشانه ها، خارج از چهارچوب  مشكلات حرفه اي يا ارتباطي قرار مي گيرد و از سوي ديگر توجهي را كه در موقعيتهاي ديگر از وي مضايقه مي شود به سمت خود جلب مي كنند. روي آوردي كه از تلقين سود مي جويد به گونه اي مستقيم يا از طريق خواب انگيزي بيمار را متقاعد مي كند و اميد است با انجام اين پژوهشها تا حدي از اين اختلالات بكاهيم و از عواملي كه بوجودآورنده اين مشكل مي شوند جلوگيري كنيم. و اين تحقيقات در محيط و نهادهاي اجتماعي و خانوادگي مي تواند تأثير مثبت داشته باشد
فرضيه تحقيق
بين افسردگي و هيستري در بين زنان رابطه معني داري وجود دارد.
متغيرها
افسردگي متغير مستقل .  هيستري متغير وابسته.

تعاريف عملياتي و نظري
تعاريف نظري افسردگي: عبارتند از يك حالت رواني است كه افراد مبتلا به آن داراي خلق افسرده و نبود لذت يا علاقه نسبت به فعاليتهاي عادي زندگي و اختلال در اشتها و آشفتگي خواب و كندي يا برانگيختگي رواني - حركتي و نبود انرژي و احساس گناه و بي ارزشي را در فرد شامل مي شود.
تعاريف عملياتي افسردگي: عبارتند از نمره اي است كه آزمودني از مقياس افسردگي در آزمون بدست آورده است.تعاريف نظري هيستري: عبارتند از اختلالات شخصيتي كه به عنوان تبديلي و جهت حل مشكلات رواني و روحي و مبارزه با آن، آن را جايگزين با مشكلات جسماني كرده و ابراز دردهاي در ناحيه سر و معده و ... مي كند.
تعاريف عملياتي هيستري: عبارتند از نمره اي است كه آزمودني از مقياس هيستري در آزمون m.m.p.I بدست مي آورد.

فصل دوم
«پيشينه و ادبيات تحقيق»

1. نكات كلي در رابطه با هيستري
مسأله هيستري بزرگسالان همواره مورد توجه روانپزشكان بوده است. تنها از اواخر قرن نوزدهم است كه به دنبال بررسي هاي لاندر (1873)، نخستين پژوهشها، دوره كودكي انجام شده اند. البته پيش از اين نيز لوپوآ(1617) ، ويليس (1670)، وبريكه (1859) وجود هيستري كودكانه را خاطر نشان كرده بودند ()به نقل از استيونس، 1969). در سال 1888 ، شاركو، يك نوجوان چهاده ساله را كه از بحرانهاي هيستريكي رنج مي برد به شاگردانش نشان داد. پس از آن فرويد 10 سال با جوزوف بروند اتريشي كه توانسته بود زني هيستريك را درمان كند كار كرد. در سال 1895 فرويد و بروند كتاب مشترك خود را با نام مطالعاتي در هيستري منتشر ساختند. فروي و بروند هيستري تبديلي و تجزيه اي را شرح دادند فرويد عقيده داشت كه انرژي رواني اضطراب انگيز كه موجب پيدايش علايم تبديلي مي گرديد هميشه منشأ جنسي داشت. پس از جنگ جهاني اول، مسأله كودك ماندگي بزرگسالان هيستريك، بيشتر بر مبناي خيالبافي مرضي يا هذيان تخيلي (دوپره) و ديدگاه روان تحليل گري مورد توجه قرار گرفت تا بر اساس بررسي هيستري كودكانه به معناي اخص. اشتوكي (1965) در گزارشي كه درباره مجموعه بررسيهاي مرتبط با اين قلمرو تهيه كرده خاطر نشان مي سازد كه اين مسأله تا سالهاي اخير چندان مورد توجه نبوده است. اين امر احتمالاً در ارتباط با كاهش تعداد رويدادهاي هيستريكي نيست بلكه از يكسو، نشان دهنده واكنش متخصصان نسبت به ابهاماتي است كه در تشخيص اين عارضه وجود دارد و از يك سوي ديگر، مبين بازخورد «ضد- بيماري شناختي» حاكم بر كلينيكهاي هدايت كودكان مي باشد.

2. تعريف مفهوم هيستري و اختلال تبديل
اصطلاح هيستري بسيار مهم است چرا كه پديده هاي مرضي بسيار متقاوتي مانند هيستري اضطرابي، روان گسستگي هيستريكي، شخصيت هيستريكي و هيستري تبديل را تحت عنوان اين اصطلاح قرار مي دهند، درحالي كه هيستري اضطرابي در چهارچوب روان آزردگي هراس قرار مي گيرد؛ وجود روان گسستگي هيستريكي قابل بحث است؛ شخصيت هيستريكي داراي معناي مشخصي نيست و تنها هيستري تبديل مي تواند در چهار چوب نسبتاً معيني محدود شود.
هيستري تبديل يك تظاهر بدني آشكار است كه در اغلب موارد، جنبه عصب شناختي دارد و در عين حال مي تواند در رابطه با مشاهده گر، درقالب يك اختلال چندنشانه اي جلوه گر شود. اين اختلال را مي توان بر اثر تلقين برانگيخت و زير تأثير قرار داد. در هيستري برپايه نيازهاي ناهشيار، ميل يا اضطراب واپس زده جاي خود را به يك تظاهر بدني مي دهد و چنين كاربرد بدني، قابل فهم به نظر مي آيد.
مي توان گفت كه هيستري زبان ناهشياري است كه از طريق بدن بيان مي شود و آن هم در حدي كه بدن براي ديگري مرئي است. هيستري يك كمك طلبي بي فرياد است و پديده «بدني كردن» اين اختلال براي تعريف آن كافي نيست، چرا كه اين نوع پديده را مي توان در انواعي از لكنت زبان، اختلالهاي روان- تني و يا حتي روان گسستگيهايي از نوع كاتاتونيا نيز مشاهده كرد. معناي اين سخن اين است كه نشانه مرضي براي تعريف هيستري كافي نيست، بلكه بايد اين اختلال را در چهارچوب آن، اعم از اينكه در قالب نشانه هاي تبديل جلوه گر شود يا در قالب يك روان آزردگي ساخت يافته تر، درك كرد.

3. شكل گيري هيستري در جريان تحول
3-1 هيستري در كودكي
الف) فراواني هيستري در كودكي
نشانه هاي هيستريكي در دوره تحول كمتر مشاهده مي شوند. اختلال تبديل معمولاً  بين سالهاي آخر كودكي و سالهاي نخستين بزرگسالي بروز مي كند و بندرت قبل از 10 سالگي و بعد از 35 سالگي ديده مي شود. (DSM IV، 1994). در يك بررسي برپايه تاريخچه بيماري (ليونبرگ، 1957) نشان داده شده كه سن نخستين تظاهرات هيستريكي در 4/1 درصد بيماران بين پنج تا ده سالگي و در 8/2 درصد بيماران بين ده تا پانزده سالگي بوده است. به نظر نمي رسد كه در كودكان كمتر از ده سال، فراواني هيستري رابطه اي با جنس داشته باشد، اما پس از يازده تا دوازده سالگي در دختران فراوانتر است و پس از چهارده تا پانزده سالگي، فراواني آن را در زنان، دو برابر مردان گزارش كرده اند.(DSM IV،1994).
ب) رگه هاي شخصيت هيستريكي در كودك
غالباً بزرگسال هيستريك را واجد رفتار كودكانه مي دانند. آيا اين سخن را مي توان به اين معنا تلقي كرد كه طبيعت كودك هيستريك است؟ اگر براين اساس بخواهند بگويند كه كودك به دوست داشته شدن، مورد توجه قرار گرفتن و مورد تحسين واقع شدن، نياز دارد و همچنين اگر منظور بيان اين نكته باشد كه كودك ميل دارد خود را در معرض نمايش بگذارد يا تقليد درآوردو اينكه گذار از خنده ها به گريه ها در او سريع است و او مي تواند ظالم و متوقع باشد، دراين صورت مي توان پذيرفت كه هر كودك سه تا پنج يا شش ساله هيستريك است.
اما با پذيرفتن چنين امري، ساختار آسيب شناختي هيستري كودك را با نشانه شناسي انحصاراً توصيفي هيستري بزرگسال مشتبه كرده ايم و اين نكته را ناديده گرفته ايم كه خوددوستداري كودك در آغاز، فقط از خود دوستداري والدين تغذيه مي شود.
بنابراين بايد اذعان كنيم كه تلون عاطفي، خود ميان بيني ، بازيگري ، نياز به دوست داشته شدن و جز آن، نمي توانند در بزرگسال و كودك داراي معاني مشابهي باشند. وانگهي روان آزردگي هيستريكي و سازمان يافتگي خود دوستدارانه بزرگسال، بايد با سختگيري بيشتري از رگه هاي بهنجار شخصيت كودك متمايز شوند و خود دوستداري بهنجار كودك بوضوح از آنچه در بزرگسال مشاهده مي گردد، تميز داده شود.
مع هذا پاره اي از محققان، گرايش به تمارض، دروغپردازي، افسانه پردازي و وجود توهمات خيالبافانه را كه گاهي تا حد هذيان تخيلي پيش مي روند، طليعه سازمان يافتگي هيستريكي دانسته اند، در حالي كه تحول بعدي اينگونه كودكان، چنين موضعي را به هيچ وجه تأييد نمي كنند.
در چنين شرايطي، آنچنان كه لبووسي متذكر مي شود تشخيص هيستري در يك كودك بيش از آنكه با يك واقعيت باليني مطابقت كند پرخاشگري متقابل بزرگسال را آشكار مي سازد (لبووسي، 1974).
ج) تظاهرات حاد در كودك
چنين تظاهراتي در دوره ي كودكي متنوع و از تبديلها فراوانترند اما تفكيك نشانه شناختي آنها تا حدي به سخت گيري يا آسان گيري متخصصان در استفاده از مفهوم هيستري بستگي دارد. بدين ترتيب است كه بحرانهاي ناآرامي، انقباضهاي كزازي شكل، گريزها، حالات افولي، خوابگردي و يادزدودگي هويت يا دوگانگي شخصيت ، هر يك به نوبه خود و گاهي بدون سخت گيري و بر اساس شباهت ساده با جدول هاي باليني بزرگسال، به منزله هيستري تلقي شده اند در حالي كه در چنين قلمروهايي نيز تشخيص ها بايد با احتياط تؤام باشند.
د) هيستري تبديل در كودك
تبديلها كه به منزله نشانه هايي مرضي متداول در آسيب شناسي بزرگسال محسوب مي شوند بندرت در كودكان ظاهر مي گردند و در صورت بروز بر دستگاه حركتي و بخصوص «راه رفتن» اثر مي گذارند :مانند لنگيدن، تلوتلو خوردن و يا ناتواني در راه رفتن. معلوليت كه همواره قابل توجه و چشمگير است هنگامي كه كودك خوابيده است يا مورد مشاهده نيست، غالباً وجود ندارد. اختلالهاي حساسيت بسيار نادرند. در كودكان بزرگتر يا نوجوان، كم شنوايي، نابينايي و گنگي را نيز مشاهده كرده اند.
نكته اي كه هر اندازه كودك كم سنتر باشد از اهميت بيشتري برخوردار مي شود اين است كه همواره يك نشانه حركتي مشابه در اطرافيان نزديك كودك وجود دارد: مانند لنگيدن يكي از والدين، فلج اخير نيمي از بدن پدربزرگ يا مادر بزرگ، تصادف منجر به معلوليت حركتي عمو يا دايي يا ... . اما اگر بررسي سوابق خانوادگي بيمار نشان دهد كه چنين چهارچوبي وجود ندارد؛ اگر رفتار نشانه اي عجيب و نوساني جلوه گر شود؛ اگر گسترده م معنادار نباشد، و اگر با اختلالهاي جزئي حساسيت يا علائم كلي ديگر همراه باشد، متخصص باليني بايد با رعايت احتياط فراوان، دقت خود را بر «فوايد ثانوي» نشانه مرضي متمركز كند. مسلم است كه تداوم هر بيماري موجب مي شود تا كودك ناخوش از بيماري خود به طريقي سود جويد چون بيماري كودك به ايجاد دگرگونيهاي مهمي در سطح خانوادگي منجر مي شود. اما بايد تأييد كنيم كه تشخيص تبديل هيستريكي در كودكي كم سن قبل از( ده – يازده سالگي) نمي تواند عنوان شود مگر آنكه اطلاعات دقيقي از وضع جسماني وي در دست باشد.
به هر صورت، همانطور كه لبووسي خاطر نشان مي سازد، به نظر مي رسد هسته هيستريكي كه زمينه اين اختلال را در بزرگسال فراهم مي كند، پس از مرحله ركود يا نهفتگي استقرار مي يابد و با واقعيت باليني روان آزمودگي كودك مطابقت ندارد. در هر حقيقت، فرايند ذهني سازي و بازسازي خيالبافانه گذشته است كه به روابط كودك با تصاوير والدين، معناي هيستريكي مي بخشد. بر اين معنا،‌ هيستري تحت اشكال متداول آن به آسيب شناسي دوره كودكي تعلق ندارد: نوجوان آن را بنا مي كند و پس از گذشت زمان آشكار مي سازد.
اما با پذيرفتن چنين موضعي، چگونه مي توان تبديلهايي را كه گاهي در كودكان كم سن مشاهده مي شوند، تبيين كرد؟ به نظر مي رسد كه نخست بايد به نقش تعيين كننده رابطه كودك با اطرافيان توجه شود. چون والدين و به خصوص مادر، غالباً كشاننده هاي پرخاشگرانه و ويبيدويي خود را بر كودك فرافكني مي كنند. چون فرافكني هاي افراطي، اگر ماهيت ويبيدويي داشته باشند به افراط در ويبيدويي كردن بدن مي انجامد و اگر داراي ماهيت پرخاشگرانه اضطراب آور باشند، به سرمايه گذاري پرخاشگرانه در بدن منجر مي شوند (مانند ترس مبتني بر خود بيمار پنداري) . بنابراين نشانه هاي هيستريكي به پاس واپس روي و افزايش وابستگي به والدين، در واقع در برابر ترديدهايي نسبت به حدود بدن وجود دارد و خطراتي كه از آنها ناشي مي شوند، سدي پديد مي آورند تبديلهاي هيستريكي وخيم ، به خصوص معلوليت هاي حركتي، همواره روابط كودك و والدينش را فشرده تر و نزديكتر مي كند. هر چند هر نشانه مرضي در اين سنين مي تواند همين نتيجه را داشته باشد، اما تبديل في نفسه معرف تمايل به افزايش وابستگي است.
از سوي ديگر ايجاد تمايز بين نشانه هاي روان - تني، خود بيمار پنداري و تبديلهاي هيستريكي در كودك بسيار مشكل است. چون ملاطفت و توجه خانوادگي نسبت به بدن كودك همواره زياد است، اضطراب والدين به سرعت جنبه افراطي پيدا مي كند و به ايجاد انبوهي از فوايدي كه ثانوي ناميده مي شوند مي انجامد و چنين مجموعه اي با فرايند«جابجايي» و رمزي شدن كه در جدول باليني بزرگسال مشاهده مي شود، مطابقت ندارد. بنابراين مي توان گفت كودكاني كه در مراحل زودرس زندگي داراي نشانه شناسي نوع هيستريكي هستند، بيش از آنكه به سوي سازمان يافتگي هيستريكي گام بردارند، در جهت اختلالهاي وخيم «خودبيمار پندارانه» پيش مي روند.
3-2 هيستري در نوجواني
الف) فراواني هيستري در نوجواني
در حالي كه رفتارهاي هيستريكي در كودك بندرت مشاهده مي شوند، نشانه هاي هيستريكي افزايش مي يابند و غالباً ديده مي شود كه تظاهرات هيستريكي خفيفي كه در خلال كودكي مشاهده شده اند، ناگهان به هنگام نوجواني به صورت مطنطن و فراگير در مي آيند.
گرچه رفتارهاي هيستريكي در نوجواني فراوانترند و شايد در شمار رفتارهاي مرضي اين دوره به حساب آيند، با اين حال ارزشيابي دقيق اين فراواني بسيار مشكل است، چه از يكسو بندرت ناراحتيها و بحرانهاي عصبي، از نظر روان شناسي مرضي مورد بررسي قرار مي گيرند و در نتيجه غالباً اين گونه اختلالها از ديد والدين و متخصصان به صورت تظاهرات پيش پا افتاده پشت سر گذاشته مي شوند، و از سوي ديگر، با اينكه تظاهرات تبديل آسانتر قابل رديابي هستند مع ذلك فراواني آنها به صورت گوناگون دستخوش كمتر سنجي مي شود.
با توجه به نكات ياد شده مي توان فراواني هيستري تبديل را در خلال كودكي و نوجواني، از نظر مؤلفان مختلف، در بين 5/2 تا 10 درصد مراجعان به حساب آورد.
ب) توصيف باليني هيستري در نوجواني
هر چه سن نوجوان بيشتر باشد تظاهرات هيستريكي وي به نشانه شناسي بزرگسالان نزديكتر است. اين نشانه ها را مي توان به صورتي كه در پي مي آيد، برشمرد:
-تظاهرات حاد : بحران درد عصبي، بحرانهاي كزازي شكل يا صرعي شكل.
-تظاهرات دوام دار: تبديلهاي حركتي (فلج، حالت افتان و خيزان و جزء آن)، حساسيتي (بي حسي، فزون حسي)، حسي (نابينايي، ناشنوايي)، صوتي (خموشي) ياتظاهرات رواني (حالت افول هشياري، وهله يادزدودگي).
در همه موارد، نشانه هاي هيستريكي به منزله تقليد كم و بيش زمختي از آسيب شناسي بدني هستند. گاهي نيز نشانه شناسي مشابهي در يكي از اعضاي خانواده مشاهده مي شود اما فراواني چنين پديده اي مانند دوره كودكي نيست.
مؤلفان«بي تفاوتي تمام عيار» را كه توسط شاركو توصيف شده است نيز متذكر شده اند. به عبارت ديگر، نوجوان به اختلال خود توجه چنداني ندارد و يا وجود آن به ناراحتي وي نمي انجامد، در حالي كه نگراني شديدي را در بين والدينش برمي انگيزد.
حضور مشاهده گر به افزايش شدت اختلال ها منجرمي شود و پاره اي از مؤلفان خاطر نشان كرده اند كه در صورت عدم حضور مشاهده گر يا اعضاي خانواده، اختلالها كم و بيش از بين مي روند.
به طور كلي شايد بتوان رفتارهاي هيستريكي نوجوان را بر اساس دو محور اصلي طبقه بندي كرد :
-رفتارهاي هيستريكي كه به خصوص به منزله دفاع عليه جنسيت تلقي مي شوند مانند فلجهاي حركتي دستها، بي حساسيتي يا فزون حساسيتي و يا پاره اي از تظاهرات رواني.
-رفتارهاي هيستريكي كه به منزله مانعي در راه نيل به استقلال نوجوان محسوب مي شوند مانندآسيب هاي حركتي كه مي توانند تا حد معلوليت پيش روند و نوجوان را كاملاً به خانواده وابسته سازند مثل فلج اندامهاي زيرين، فلج سمت راست يا چپ بدن يا اختلال وضعي از نوع حالت افتان و خيزان.
اين دو محور،معاني اصلي تبديل هيستريكي در دوران نوجواني را متبلور مي سازند : تعارض بين ميل به استقلال و وابستگي خانوادگي، و تعارض بين اميال منع شده و كشاننده هاي جنسي.
4 . ضوابط تشخيصي اختلال تبديل بر اساس DSM IV
4-1 توصيف ضوابط تشخيصي اختلال تبديل
بر اساس چهارمين مجموعه تشخيصي و آماري انجمن روان پزشكي آمريكا (DSM IV) ضابطه اصلي اختلال تبديل، بروز نارساييها و نشانه هايي است كه كُنش حركتي وحسي را تحت تأثير قرار مي دهند و وجود اين ضايعه عصب شناختي يا شرايط طبي ديگر را القا مي كنند. نشانه ها يا نارساييهاي حركتي شامل اختلالهاي هماهنگي وتعادل در بخشي از بدن، بي صدايي، مشكلات بلع يا احساس گلوله در گلو و مهارادرار مي باشند. نشانه ها يا نارساييهاي حسي شامل فقدان حس لامسه يا درد، نابينايي، ناشنوايي و توهم هستند.همچنين اين نشانه ها مي توانند با حمله يا تشنج توأم باشند.
چنانچه نشانه ها به درد يا نارسايي جنسي محدود باشند و فقط در خلال «اختلال بدني سازي» بروز كنند و يا با اختلال رواني ديگري مطابقت داشته باشند، نمي توان از اختلال تبديل سخن به ميان آورد.
عوامل روان شناختي را با بروز نارساييها يا نشانه ها مرتبط دانسته اند بدين دليل كه نشانه ها در پي تعارض ها يا عوامل تنيدگي زاي ديگر، آغاز يا تشديد مي شوند. نشانه ها به طور عمدي به وجود نمي آيند و در صورتي كه به اين اختلال عصب شناختي ديگر، شرايط طبي عمومي، آثار مستقيم يك ماده يا يك رفتار جايز فرهنگي مُنتسب باشند نمي توان به تشخيص اختلال تبديل مبادرت كرد.
اين تشخيص بايد پس از بررسيهاي دقيق پزشكي، كه وجود عوامل عصب شناختي يا طبي را در خارج از حوزه كار قرار مي دهند، عنوان شود. اما از آنجا كه سالها طول مي كشد تا علت طبي يك نارسايي كه به ظاهر به اختلال تبديل نسبت دادني است روشن شود، بايد جنبه احتمالي و موقت تشخيص، همواره مورد نظر قرار گيرد.در DSM IV  پس از طرح موضع گيري سنتي درباره اختلال تبديل [يعني موضعي كه براساس آن بروز نشانه هاي بدني دريك فرد به منزله راه حل رمزي تعارض روانشناختي ناهشياري است كه با حفظ تعارض در خارج از ميدان هشياري، نه تنها اضطراب را كاهش مي دهد (فايده نخستين) بلكه فرد را از قيد تعهدها و مسئوليتها رها مي سازد (فايده ثانوي)]، اظهار شده است كه اين مجموعه تشخيصي و آماري، الزاماً بر چنين سازه هايي صحّه نمي گذارد اما وجود عوامل روانشناختي را با بروز يا تشديد اختلال تبديل توأم مي داند و اين نكته را خاطر نشان مي سازد كه به علت همزماني شرايط طبي عمومي و عوامل روانشناختي، نمي توان به آساني عوامل اخير را به منزله علت نارسايي يا نشانه در نظر گرفت. بنابراين فقط براساس توجه به رابطه زماني تنگاتنگ بين بروز يك تعارض يا يك عامل تنيدگي زا از يكسو، و تجلي نشانه هاي تبديلي از سوي ديگر است كه امكان تشخيص اختلال فراهم مي شود (DSM IV، 1994).

4-2 جدول ضوابط تشخيصي اختلال تبديل براساس DSM IV
الف) يك يا چند نشانه يا نارسايي كه بركنش حسي يا حركتي ارادي اثر مي كنند و وجود يك اختلال عصب شناختي يا شرايط طبي عمومي را القا مي نمايند.
ب) عوامل روانشناختي را با نشانه يا نارسايي مرتبط دانسته اند چون تعارضها يا عوامل تنيدگي زاي ديگر، قبل از آغاز يا تشديد نشانه يا نارسايي قرار دارند.
ج) نشانه يا نارسايي به صورت عمدي ايجاد يا وانمود نمي شود (مانند آنچه در «اختلال ساختگي» يا تمارض ديده مي شود).
د) نشانه يا نارسايي نمي تواند پس از يك بررسي دقيق، براساس شرايط طبي عمومي، تأثير مستقيم يك ماده يا يك رفتار يا تجربه جايز فرهنگي، تبيين شود.
ه) نشانه يا نارسايي به معلوليت يا عارضه معنادار باليني در قلمرو اجتماعي، حرفه اي يا قلمرو كنش وريهاي مهم ديگر منجر مي شود و يك ارزشيابي پزشكي را ضروري مي سازد.
و) نشانه يات نارسايي به يك درد يا يك اختلال كنش جنسي محدود نمي شود، فقط در خلال اختلال بدني سازي بروز نمي كند و با اختلال رواني ديگري نيز مطابقت ندارد.
ريخت نشانه يا نارسايي تصريح شود:
-با نشانه يا نارسايي حركتي؛
-با نشانه يا نارسايي حسي؛
-با حمله ناگهاني يا تشنج؛
-شكل مختلط. 

5- ديدگاههاي نظري درباره هيستري
5-1 ديدگاه روان تحليل گري
نخستين كوششهاي فرويد در قلمرو روان تحليل گري به منظور تبيين نشانه هاي هيستريكي آغاز شد. وي پس از آموختن روش خواب انگيزي (هيپنوتيزم) در پاريس و آشنايي با تحقيقات ليه بو و برنهايم، توجه خود را به فعاليتهاي بروئر كه در آن هنگام در «وين» از روش خواب انگيزي در درمان زني با نام مستعار «آنّااو» سود مي جست، معطوف كرد. همكاري فرويد و بروئر به انتشار اثري مشهور تحت عنوان «بررسيهايي در زمينه هيستري» در سال 1890 منجر شد.
مشاهده تأثير خواب انگيزي در درمان اختلالهاي هيستريكي و كثرت تعداد زنان مبتلا به اين اختلال در مقايسه با مردان، موجب شد تا فرويد از يكسو، اين اختلالها را به منزله تبديل تعارضهاي عاطفي زيربنايي به نشانه هاي جسماني تلقي كند و از سوي ديگر، به اين باور دست يابد كه چنين تعارضهايي در خلال مرحله احليلي (سنين سه تا پنج سالگي) در دختران شكل مي گيرند (تعارض الكترا). اين دختران، احساسات جنسي شديدي را نسبت به پدر تجربه مي كنند و متوجه مي شوند كه براي دستيابي به عواطف پدرانه بايد با مادر خود رقابت كنند. اما به دليل احترام نسبت به موضع مادرانه و ممنوعيتهاي فرهنگي، به سركوبگري احساسات جنسي خود مي پردازند و موضعي را كه با اين اميال مغاير است مي پذيرند. واكنش شديد والدين نسبت به اين احساسات جنسي موجب مي شود تا «تعارض الكترا» انحلال نيابد و اضطراب جنسي در سراسر زندگي پايدار بماند. دراين صورت هرگاه احساسات جنسي براساس رويدادهاي مختلف برانگيخته  شوند فرد بزرگسال، نياز ناهشيار شديدي را براي پنهان كردن آنها از خود و از جهان پيرامون خود، احساس خواهد كرد. فرويد براين باور است كه يكي از شيوه هاي پنهان كردن ايتن تجليات جنسي در پاره اي از زنان، تبديل ناهشيارانه آنها به نشانه هاي جسماني است (هيستري تبديل). افزون براين فرويد درجه تحول يافتگي «من» را در بروز نشانه هاي هيستريكي دخيل مي داند و عقيده دارد كه آمادگي نسبت به روان آزردگي وسواس، ناشي از پيشرفته تر بودن تحول «من» نسبت به كشاننده هاي ليبيدويي پذيرفته نشدني يا پذيرفته نشده است، امري كه به واپس روي كشاننده هاي اخير منجر مي شود. وي معكوس اين فرضيه را براي تبيين آمادگي فرد نسبت به هيستري عنوان كرده است. بدين معنا كه در اينجا، كشاننده هاي شديد ليبيدويي در مقبل «من» تحول نايافته قرار مي گيرند و اين تحول نايافتگي به ناتواني فرد در مهار كردن يا جهت دادن به آنها مي انجامد، به طوري كه مجموعه بدن و رفتارهاي وي از سرمايه گذاري ليبيدويي اشباع مي شوند.
توصيفهايي كه بزرگسالان هيستريك در خلال جلسات درمانگري، درباره والدين خود ارائه داده اند به تقويت چنين فرضيه اي منجر شده است (مثلاً پدر فريبكار و خطرناكي كه توسط يك مادر سختگير و پرخاشگر، دور از بيمار نگه داشته شده است، همراه با خاطرات يك جنسيت تشديد يافته كودكانه).
امروزه بسياري از نظريه پردازان روان – پويشي تبيينهاي فرويد  درباره اختلال هاي هيستريكي و بخصوص اين باور را كه اختلالها همواره از تعارضهاي جنسي انحلال نايافته منجر مي شوند، نمي پذيرند. چرا كه مشاهدات باليني نشان مي دهد كه در بسياري از كودكان، كشاننده هاي جنسي شديدي وجود دارند، به آساني تحريك مي شوند، از استمناء لذت مي برند، اما بندرت داراي نشانه هاي هيستريكي هستند و والدين آنها نيز با تصويري كه بزرگسالان هيستريك از والدين خود ارائه مي دهند، متفاوتند (لبوويسي، 1974). با اين حال، هنوز نيز نظريه پردازان درباره اين نكته توافق دارند كه اختلال تبديل از يكسو، منعكس كننده تعارض ناهشياري است كه اضطراب را برمي انگيزد و ازسوي ديگر، اين اضطراب را به صورت نشانه هاي بدني كه نماد تعارضهاي ناهشيار زيربنايي هستند، متجلي مي سازد.
نظريه پردازان روان- پويشي، دو مكانيزم را در هيستري تبديل متمايز مي كنند:
-نخست آنكه تعارض را در خارج ار ميدان هشياري نگه مي دارد و اضطراب را كاهش مي دهد، و اين «فايده نخستين» آن است.
-و فايده ثانوي آن اين است كه فرد را از زير بار مسئوليت مي رهاند و هم احساسي و توجه ديگران را به سوي وي جلب مي كند.
براساس ديدگاه روان پويشي، «فوايد نخستين» آغازگر نشانه هاي هيستريكي هستند، درحالي كه «فوايد ثانوي» در پي نشانه هاي مرضي پديد مي آيند.
يكي از دلايلي كه موجب پذيرش گسترده فرضيه وجود تعارض شده است، اين است كه بسياري (در حدود ⅓) از بيماران مبتلا به هيستري تبديل از نشانه هاي بيماري خود رنج نمي برند (بي تفاوتي تمام عيار)، به اين معنا كه اگر كسي پي ببرد كه ناگهان نابينا شده يا ديگر نمي تواند راه برود، مسلماً به شدت وحشت زده مي شود، ولي برعكس، بيماران هيستريك كاملاً بي تفاوت باقي مي مانند چون بيماري آنها به منزله دفاعي در برابر تعارضهاي ناهشيار است و به كاهش اضطراب ناشي از آنها مي انجامد.به هرحال بايد گفت گرچه مفاهيم روان- پويشي به صورت گسترده مورد پذيرش قرار گرفته اند اما تحقيقات كمي براي تأييد آنها انجام شده اند.
5-2 ديدگاه شناختي
گروهي از نظريه پردازان، اختلالهاي هيستريكي را به منزله شيوه هايي ارتباطي تلقي مي كنند كه پاره اي از افراد براي بيان هيجانهاي خود به كار مي گيرند. اين نظريه پردازان مانند روا تحليل گران، تبديل هيجانهاي افراد هيستريك به نشانه هاي جسماني را مي پذيرند اما براين باورند كه تبديل به منزله «دفاع» عليه اضطراب نيست بلكه يك نظام ارتباطي غير كلامي است كه برخي هيجانهاي ناراحت كننده مانند خشم، ترس، افسردگي، گنهكاري و حسادت را با «زبان جسماني» بيان مي كند. به علت تأكيد اين مؤلفان بر زبان و ارتباط در تضاد با تعارضها و دفاعهاي زير بنايي است كه اين ديدگاه را شناختي ناميده اند. اين محققان براين باورند كه احتمال بروز اختلالهاي هيستريكي در كساني كه هيجانهاي خود را نمي پذيرند يا در موقعيتهاي دشوار ارتباطي، توانايي بيان آنها را ندارند، افزايش مي يابد. همچنين آنهايي كه «زبان نارسا كنشي جسماني» را به واسطه بيماري خود يا خويشان و دوستان آموخته اند ممكن است نشانه هاي هيستريكي را به عنوان يك شيوه ارتباطي بپذيرند ناهشيارانه نقش يك بيمار را ايفا كنند؛ نقشي كه رنج رواني آنها را كاهش مي دهد اما استيصالشان را به ديگران به ديگران منتقل مي كند (وودراف و همكاران، 1973).
به طور كلي مي توان اين ديدگاه را براساس چند ويژگي متمايز كرد:
نخست آنكه هيجانهاي ديگري به غير از اضطراب مي توانند در ايجاد نارسا كنش وري جسماني مشاركت داشته باشند.
دوم آنكه اهميت كنش وري دفاعي در تبديلهاي هيستريكي كمتر از ناتواني فرد در ايجاد ارتباط است.


منابع :



منابع و مآخذ

- آزاد- حسين- 1381- آسيب رواني(1)- انتشارات بعثت- تهران.

- آزاد- حسين- 1382- آسيب رواني(2)- انتشارات بعثت- تهران.

- بياني- احمد- 1380- روش تحقيق در علوم انساني- انتشارات هنر-تهران

- بهادري- علي- 1379- روانشناسي شخصيت- انتشارات ني- تهران.

- پورانكاري- نصرالله- 1380-خلاصه روانپزشكي-انتشارات فرهنگ-تهران

- سياسي- علي اكبر-1372-روانشناسي فردي-انتشارات نور-تهران.

- دادستان-پريرخ-1381-روانشناسي مرضي(1)-انتشارات سمت-تهران.

- دادستان-پريرخ-1381-روانشناسي مرضي(2)-انتشارات سمت-تهران.

- دلاور-علي-1379- آمار استنباطي- انتشارات رشد- تهران.

- دلاور- علي- 1379-روش تحقيق درعلوم تربيتي-انتشارات رشد-تهران.

- محمدي-سيد محمد-1379- روانشناسي رشد- انتشارات نور- تهران.

- منصور- محمودي- 1380- روانشناسي باليني- انتشارات رشد- تهران

 
طراحی سایت : سایت سازان