میهن داک - میهن داکیومنت

مقاله زراعت جو آبي در استان زنجان


کد محصول : 1000687 نوع فایل : word تعداد صفحات : 16 صفحه قیمت محصول : رایگان تعداد بازدید 877

دانلودرایگان فایل رمز فایل : m3d687

فهرست مطالب و صفحات نخست


زراعت جو آبي در استان زنجان


جو نقش مهمي در تامين پروتئين حيواني و خوراك دامها داشته و به همين لحاظ براي نيل به خوداكتفايي در تامين پروتئين حيواني و رهايي از وابستگي به واردات جو براي علوفه دامهاي كشور ، پرداختن به كشت و كار آن از اهميت خاصي برخوردار است.
استان زنجان ، با داشتن معادل ۳۵ هزار هكتار سطح زيركشت جو آبي و ديم ( آبي 10 هزار هكتار و ديم 25000 هكتار ) ، يكي از استانهاي مستعد زراعت اين محصول مي باشد.
مشخصات گياه شناسي :
ريشه جو مانند گندم افشان است و اكثر ريشه هاي آن تا فاصله 40 سانتيمتري در اطراف پراكنده مي شوند. البته ممكن است برخي از ريشه ها به عمق هم نفوذ كنند.
ساقه هاي جو از ميان گره هاي استوانه اي توخالي تشكيل شده اند. طول ميان گره ها از قاعده بطرف ساقه بتدريج زياد مي‌شود طول ساقه در اكثر واريته ها حدود 150-120 سانتيمير است ثابت شده است كه بين ارتفاع ساقه و توسعه ريشه همبستگي مثبت وجود دارد.
بنابراين در شرايط ديم و كم آبي ساقه هاييكه مرتفع تر باشند عملكرد بيشتري دارند. جو نيز مانند گندم از محل گره هاي واقع در سطح خاك ريشه و ساقه ثانويه ( پنجه ) توليد ميكند كه اين پنجه ها در جوهاي دو رديفه بيشتر از جوهاي شش رديفه مي‌باشند. ( البته تحت شرايط يكسان )
جو نيز مانند گندم داراي گل  آزين سنبله است. هر سنبله از يك گل كه مستقيما بر روي گره هاي اتصال دارند تشكيل شده است. پس بر روي هر بند سه گل و در دو طرف سنبل 6 گل وجود دارد. در برخي از انواع جو شش گل تبديل به دانه ميشوند و تشكيل سنبله هاي شش رديفه ميدهند كه به جوهاي شش رديفه موسومند. در بعضي ديگر فقط گلهاي مياني بارور ميشوند و تشكيل سنبلهاي دو رديفه ميدهند كه به جوهاي دو رديفه موسومند.
موارد اختلاف بوته سبز جو و گندم :
1. رنگ برگهاي جو معمولا سبز روشن و رنگ برگهاي گندم سبز تيره است.
2. انتهاي برگ جو گرد ( مدور ) است درصورتيكه انتهاي برگهاي گندم تيز مي باشد.
3. عرض پهنك برگها در جو بيشتر و طول برگهاي آن كمتر از گندم است.
4. ريشكها در جو معمولا بلندتر از گندم و در يك امتداد و تقريبا بر روي هم قرار دارند درصورتيكه ريشكهاي گندم نسبت ب محور سنبل با زاويه حاده قرار گرفته و متفرق مي باشند.
طبقه بندي زراعي جو :
1. جو آبي پاييزه :
جوهاي پاييزه نيازمند به يك دوره طولاني سرما در مراحل اوليه زندگي خود هستند كه اين سرما موجب ميشود كه گياه در موقع معيني ( بهار ) به سنبل رفته و حاصل بدهد.
اگر اين نوع جوها در بهار كاشته شوند به سنبل نخواهند رفت و فقط رشد علفي خواهند داشت.
جوهاي پاييزه ( زمستانه ) بدليل اينكه مدت زمان بيشتري براي استفاده از مواد غذايي و رطوبت خاك داشته و عملكرد بيشتري دارند. طول دوره زندگي آنها زيادتر (270-240 روز ) و غالبا از نوع شش پري هستند.
رايج ترين رقم مورد كشت در مناطق سرد و معتدل استان ، رقم ماكويي است. اين رقم مقاوم به سرما  بوده و مناسب كشت در مناطق مرتفع داراي  زمستان سرد ميباشد.
توان عملكرد :
متوسط عملكرد اين رقم در ايستگاه هاي مختلف مناطق سرد كشور بين 5/6-5/5 تن در هكتار برآورد شده است و بالاترين ميزان برداشت 9 تن در هكتار نيز از بعضي ايستگاههاي تحقيقاتي كشور گزارش شده است.
مشخصات زراعي جو ماكويي :
جو ماكويي رقمي نيمه پا بلند بوده و متوسط ارتفاع آن 105 سانتيمتر و نسبت به خوابيدگي مقاوم است. اين رقم ديررس و نيمه حساس به ريزش دانه بوده و رنگ دانه آن روشن با وزن هزار دانه 42-40 گرم است.
مقاومت نسبت به بيماري ها :  
نتايج بررسي هاي بعمل آمده در ايستگاه هاي تحقيقاتي مناطق سرد گشور نشان مي دهند كه اين رقم نسبت به بيماري سفيدك جو مقاوم است.
توصيه هاي زراعي :
تاريخ كاشت : مناسبترين تاريخ كاشت در مناطق سرد استان در نيمه اول مهر ماه است و كشت بايد در تاريخي صورت گيرد كه قبل از بروز سرما ، گياه به حالت 4-3 برگه يا روزت درآيد.
ميزان بذر : مصرف 130 تا 150 كيلوگرم بذر در هكتار ، در كشت ماشيني توصيه شده است. اين مقدار بسته به نحوه تهيه بستر بذر ، نوع خاك ، تاريخ كاشت و ساير عوامل متفاوت است. در استان زنجان در مناطق مختلف از 150 تا 180 كيلوگرم بذر در هكتار كاشته شده و نتايج خوبي ( 10-7 تن در هكتار ) بدست آمده است.
ضد عفوني بذر : ضد عفوني بذر قبل از كاشت با سم ايپيريدون + كارباندازيم كنترل موثري بر روي بيماري لكه قهوه‌اي و سياهك‌هاي آشكار و پنهان جو دارد.
ميزان كود : به عنوان يك توصيه عمومي ميزان 120 كيلوگرم فسفات آمونيم و 150 كيلوگرم اوره در دو نوبت 100 كيلوگرم در هنگام كاشت و 50 كيلوگرم به صورت سرك پيشنهاد مي شود. ولي بهتر است قبل از كاشت نسبت به تجزيه خاك اقدام نمود و بعد طبق توصيه اقدام به كودپاشي كرد.
براي مبارزه با علف هاي هرز پهن برگ از علف كشهاي گرانستار به ميزان 20 كيلوگرم در هكتار و براي مبارزه با علفهاي هرز نازك برگ از علفكش پومااكسترا به ميزان 2/1 ليتر در هكتار استفاده مي شود. اين دو س قابل اخلاط مي باشند. لازم به توضيح است كه اين توصيه ممكن است با انواع سموم موجود در بازار تغيير نمايد و بهتر است با كارشناسان اداره حفظ نباتات مديريت هاي جهاد كشاورزي شهرستانها مشورت نمود.
جو بهاره پاييزه :
مهمترين رقم مورد كشت در مناطق معتدل استان رقم والفجر ميباشد كه يك رقم بينابين است. اين رقم نيمه مقاوم به سرما ، نيمه مقاوم به لكه قهوه‌اي و سفيدك و نيمه حساس به خوابيدگي است. جو والفجر رقمي است نيمه ديررس و نيمه حساس به ريزش دانه. ارتفاع بوته آن 110 سانتيمتر و وزن هزار دانه آن 44-40 گرم و روشن ميباشد. خوشه آن شش رديفه ، نيمه خميده و نيمه فشرده است.
 
توصيه هاي زراعي براي كشت جو والفجر :
تاريخ كاشت : مناسبترين تاريخ كاشت در مناطق معتدل از اول نيمه دوم مهر تا نيمه اول آبان مي باشد. كشت بايد در تاريخي صورت گيرد كه قبل از بروز سرما گياه به حالت 4-3 برگه يا روزت درآيد.
ميزان بذر : مصرف 120 تا 140 كيلوگرم بذر در هكتار در كشت ماشيني توصيه مي شود. اين مقدار بسته به نحوه تهيه بستر بذر  نوع خاك ، تاريخ كاشت و ساير عوامل متاوت است.
جو بهاره :
طول دوره زندگي جوهاي بهاره كمتر از انواع پاييزه و حدود 120-100 روز است و بهمان سبب احتياجات آن از نظر سرما ، گرما ، نور ، مواد غذايي و غيره كمتر ، سيستم ريشه هاي آن ضعيف‌تر و مقدار محصول آن نيز كمتر از جوهاي پاييزه مي باشد. جوهاي بهاره از نوع دوپر هستند و اكثرا داراي دانه هاي سفيد و پروتئين كم مي باشند.
اين ارقام براي مناطق معتدل و نيمه گرمسيري استان مانند طارم مناسب هستند. يكي از ارقام بهاره براي كشت در منطقه طارم عليا رقم ريحان است.
توان عملكرد اين رقم 7-6 تن در هكتار است ولي بالاترين ميزان برداشت 10 تن در هكتار نيز توسط كشاورزان استان اصفهان گزارش شده است.
 
مشخصات زراعي رقم ريحان :
جو ريحان رقمي با ارتفاع متوسط بوده و ميانگين ارتفاع آن 90 سانتيمتر و نسبت به خوابيدگي نيمه مقاوم است. اين رقم زودرس و نيمه مقاوم به ريزش دانه بوده و رنگ دانه آن روشن با وزن هزار دانه 46-42 گرم ميباشد.
مقاومت نسبت به بيماري ها :
نتايج بررسي هاي بعمل آمده در ايستگاه هاي مناطق معتدل كشور نشان داده كه اين رقم نسبت به سفيدك حقيقي نيمه مقاوم ميباشد.
مناطق كشت :
اين رقم داراي تيپ رشد بهاره بوده و نيمه حساس به سرما و رقم مناسبي براي كشت در مناطق معتدل گرم داراي زمستان ملايم و بهار و تابستان نسبتا كوتاه مدت ميباشد.
توصيه هاي زراعي اين رقم :
تاريخ كاشت :
مناسبترين زمان كاشت در مناطق معتدل در نيمه اول آبان ماه بوده و كشت بايد در تاريخي صورت گيرد كه قبل از بروز سرما گياه به حالت 4-3 برگه يا روزت درآمده باشد.
ميزان بذر :
مصرف 120 تا 130 كيلوگرم بذر در هكتار در كشت ماشيني توصيه ميشود. اين مقدار بسته به نحوه تهيه بستر بذر ، نوع خاك ، تاريخ كاشت و ساير عوامل متفاوت است.
 
ضدعفوني بذر :
ضدعفوني بذر قبل از كاشت با سم ايپيريدون + كارباندازيم كنترل موثري بر روي بيماري لكه قهوه‌اي و سياهك هاي آشكار و پنهان جو دارد. چون هرساله سموم جديدتري معرفي مي شوند بهتر است با كارشناسان اداره حفظ نباتات مديريتهاي جهاد كشاورزي مشورت شود.
ميزان كود :
برايبدست آوردن حداكثر عملكرد مصرف كود براي زراعت جو بايد بوسيله آزمايشگاه خاكشناسي تعيين شود. بعنوان يك توصيه عمومي ، ميزان 120 كيلوگرم فسفات آمونيم و 150 كيلوگرم اوره در دو نوبت 100 كيلوگرم هنگام كاشت و 50 كيلوگرم به صورت سرك پيشنهاد مي شود.
مبارزه با علفهاي هرز :
براي مبارزه با علفهاي هرز پهن برگ از علفكش گرانستار به ميزان 20 گرم در هكتار و براي مبارزه با علفهاي هرز نازك برگ از علفكش پومااكسترا به ميزان 2/1 ليتر در هكتار استفاده ميشود. اين دو سم قابل اخلاط مي باشند.
لازم به توضيح است كه اين توصيه ثابت نيست زيرا هرساله سموم جديدتري معرفي مي گردد بهتر است با كارشناسان اداره حفظ نباتات مديريتهاي جهاد كشاورزي مشورت نمود.
مراحل فنولوژي رشد جو :
مراحل رشد رويشي و زايشي جو نيز مانند گندم بوده كه شامل مراحل جوانه زني ، يك برگي ، دوبرگي ، سه برگي ، پنجه زني، ساقه دهي ، گلدهي ، دانه بندي و رسيدگي ميباشد كه هركدام از اين مراحل طي دوران خاصي و با توجه به نياز حرارتي مخصوص بخود پديد مي‌آيد.
سازگاري جو با محيط كشت :
جو بعلت مقاومتش در مقابل ناسازگاري هاي محيطي و نيز به سبب نياز كمتر به رطوبت و تطابق با محيط كشت ، در بسياري از نقاط جهان كشت ميشود.
جو دوره رشد كوتاهي دارد. هرگاه رطوبت يك عامل محدود كننده در مناطق خشك و نيمه خشك باشد ، جو از ساير غلات سردسيري در شرايط يكسان حاصل بيشتري توليد ميكند.
جو براي سبز شدن احتياج به رطوبت كمتري نسبت به گندم دارد. حداقل باران مورد نياز جو 250-200 ميلي متر در طول دوره رشد گياه مي باشد. جو درجات حرارت بالاتر از 32 درجه سانتيگراد را در شرايط هواي خشك تحمل مي كند. ليكن در درجات حرارت زياد و هواي مرطوب دامنه بردباري كمتري دارد.
بطور كلي جو براي باروري خود آب و هواي خنك و مرطوب را بيشتر از آب و هواي گرم و مرطوب مي پسندد. ضمنا در مقابل سرما نسبت به گندم حساستر است.
خاك مناسب كشت جو :
زميني كه براي كشت جو انتخاب مي گردد بايد داراي عمق كافي بوده ، سطح الارض آن نرم ، سبك و قوي باشد. همچنين داراي زهكش بوده و بخوبي تهويه شود تا ريشه كامل توليد نموده و بخوبي پنجه بزند.
بهترين خاك براي اين گياه خاكهاي داراي بافت متوسط يا لومي با PH داراي 8-7 ميباشد.
 
نياز غذايي جو :
جو در طول دوره رشد خود به مقدار قابل توجهي ازت نياز دارد كه با توجه به حلاليت بالاي آن در آب و از دسترس خارج شدن آن از طريق آبشويي و نفوذ پذيري به طبقات تحتاني بايد بصورت تقسيطي مصرف گردد.
با توجّه به كمبود موادّ آلي ، اكثر خاك هاي استان با كمبود ازت مواجه بوده وبا توجّه به نياز بالاي جو اين عنصر لازم است توجّهي خاص به آن شود .
بعد از ازت فسفر از جمله عناصر اصلي ضروري براي رشد محصول جو به شمار مي آيد كه بايستي در اختيار اين گياه قرار گيرد .
به علّت مصرف بيش از حدّ كود فسفر ، توسط زراعين ميزان فسفر خاك بالا بوده ، كه بايد قبل از كود پاشي خاك مزرعه مورد آزمايش و تجزيه قرار گيرد.
هرگونه تصميم گيري درمورد استفاده از كودهاي حاوي عناصر فوق نياز به انجام آزمايش خاك و تعيين ميزان نياز گياه بر اساس آزمون خاك مي باشد.
زمان مصرف كودهاي شيميايي :
كودهاي شيميايي مورد استفاده جو عمدتا شامل كودهاي ازته ، فسفره و پتاسيمي است و در موارد خاص با توجه به خصوصيات خاك و اقليم استفاده از ساير كودها از جمله كودهاي حاوي ريزمغذي ممكن است لازم تشخيص داده شود.
بطور كلي كودها را در دو زمان ، همزمان با كاشت و يا بعد از كاشت مصرف مي كنند. انتخاب هركدام از اين دو روش بستگي به عواملي چون نوع كود ، مقدار كود ، و نوع خاك و غيره دارد. كودهاي شيميايي فسفاته و پتاسه معمولا بدليل تحرك كم در خاك بايستي همزمان با كاشت مصرف گردد. اما كودهاي ازته بدليل تحرك زياد و آبشويي راحت از خاك ، بايستي به ميزان نياز در مراحل مختلف رشد بصورت تقسيطي مصرف نمود. يعني قسمتي از آن همزمان با كاشت و بصورت سرك در زمان داشت مصرف مي گردد. مصرف تقسيطي ازت در جو آبي را با توجه به اينكه محدوديت رطوبت وجود ندارد مي توان تا زمان دانه رفتن ادامه دارد.


منابع :


منابع :


سایت اطلاع رسانی آفتاب :

www.aftab.ir

سایت اطلاع رسانی دانشنامه رشد :

www.daneshnameh.roshd.ir

سایت کشاورز تنها :

www.alonefarmers.blogfa.com

سایت تبیان :

 

طراحی سایت : سایت سازان